จุดเปลี่ยนตลาดยานยนต์เชียงราย 2568 ถึง 2569 หลังภาษีสรรพสามิตใหม่ และการผงาดของ EV ท่ามกลางบททดสอบจากหนี้ครัวเรือนและภัยธรรมชาติ

เชียงราย, 16 กุมภาพันธ์ 2569 – ลมหนาวปลายฤดูยังพัดผ่านโชว์รูมบนถนนสายหลักของเมืองเชียงรายเหมือนทุกปี แต่บรรยากาศการซื้อขายไม่เหมือนเดิม ป้ายโปรโมชันยังตั้งตระหง่าน แคมเปญผ่อนสบายยังติดไฟสว่าง ทว่าเสียงตัดสินใจของผู้ซื้อกลับเบาลงกว่าเดิมอย่างเห็นได้ชัด เพราะตั้งแต่ก้าวแรกที่เดินเข้าโชว์รูม คำถามสำคัญไม่ได้อยู่แค่จะเลือกรุ่นไหน แต่อยู่ที่เลือกระบบขับเคลื่อนแบบใด และควรรีบตัดสินใจก่อนหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2569

วันที่เริ่มต้นโครงสร้างภาษีสรรพสามิตใหม่ที่ยึดโยงกับการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ กลายเป็นเส้นแบ่งเชิงจิตวิทยาของตลาด รถน้ำมันและไฮบริดจำนวนหนึ่งถูกมองว่าจะแพงขึ้น ขณะที่รถไฟฟ้าล้วนได้แรงส่งจากภาษีที่ต่ำลงตามกรอบนโยบายที่ถูกสื่อสารอย่างต่อเนื่องในช่วงเปลี่ยนผ่าน

เชียงรายในฐานะเมืองเศรษฐกิจสำคัญของภาคเหนือตอนบนและประตูสู่ลุ่มแม่น้ำโขง จึงไม่ได้รับผลกระทบแบบจังหวัดชายขอบ หากแต่เป็นพื้นที่ที่เห็นการเปลี่ยนแปลงเร็ว เพราะผู้ซื้อมีทั้งกลุ่มใช้รถเพื่อทำมาหากิน กลุ่มท่องเที่ยว กลุ่มค้าชายแดน และกลุ่มคนเมืองที่เริ่มให้ค่ากับต้นทุนพลังงานและภาพลักษณ์ความยั่งยืน

สัญญาณจากทะเบียนรถใหม่ เมื่อพลังงานสะอาดเริ่มไล่บี้รถน้ำมัน

ข้อมูลที่แนบระบุว่าเดือนตุลาคม 2568 จังหวัดเชียงรายมียอดจดทะเบียนรถใหม่รวม 2,975 คัน โดยรถสันดาป 2,688 คัน คิดเป็นร้อยละ 90.35 ส่วนกลุ่มพลังงานสะอาดรวม 287 คัน คิดเป็นร้อยละ 9.65 ภายในกลุ่มนี้ รถไฟฟ้าล้วน 135 คัน รถไฮบริด 141 คัน และปลั๊กอินไฮบริด 11 คัน

ตัวเลขชุดนี้มีนัยมากกว่าแค่สัดส่วน เพราะมันสะท้อนว่าเชียงรายกำลังเดินเข้าสู่ช่วงที่ผู้บริโภคเริ่มเชื่อว่ารถไฟฟ้าไม่ใช่ของใหม่ที่ต้องเสี่ยงอีกต่อไป การที่ BEV ไล่ทัน HEV ในระดับเดือนเดียว บอกถึง 3 เงื่อนไขสำคัญที่เริ่มลงตัวพร้อมกัน

เงื่อนไขแรกคือราคาเริ่มเข้าใกล้รถน้ำมันในเซกเมนต์เดียวกันมากขึ้นจากการแข่งขันของตลาดและมาตรการภาครัฐ

เงื่อนไขที่สองคือโครงสร้างพื้นฐานเริ่มถูกพูดถึงในระดับใช้งานจริง ไม่ใช่แค่แผนงาน โดยเฉพาะสถานีชาร์จในเมือง เส้นทางท่องเที่ยว และเส้นทางเศรษฐกิจ

เงื่อนไขที่สามคือการตัดสินใจของผู้ซื้อถูกเร่งด้วยนโยบายภาษีใหม่ เพราะเมื่อภาษีเชื่อมกับการปล่อย CO2 ต้นทุนของรถน้ำมันและไฮบริดบางช่วงปล่อย CO2 ย่อมมีแรงกดดันมากขึ้นในเชิงราคาและโปรโมชัน

ภาษีสรรพสามิตใหม่ เปลี่ยนเกมราคาและการทำตลาด

ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 โครงสร้างภาษีสรรพสามิตรถยนต์ที่ให้ความสำคัญกับการปล่อย CO2 เป็นกลไกหลัก ถูกมองว่าเป็น Tax Shock ของอุตสาหกรรม เพราะทำให้การตั้งราคาในปี 2569 ไม่สามารถยืนอยู่บนฐานเดิมได้

ข้อมูลแนบชี้ให้เห็นว่า BEV ได้อัตราภาษีลดลง ขณะที่ HEV ในหลายช่วงปล่อย CO2 มีแนวโน้มภาษีสูงขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มที่ปล่อย CO2 ช่วง 121 ถึง 150 กรัมต่อกิโลเมตร ที่มีการปรับขึ้นมากกว่าเดิมอย่างมีนัย ซึ่งทำให้รถไฮบริดที่เคยเป็นคำตอบของคนกลัวเรื่องระยะทาง อาจต้องเจอกับแรงกดดันด้านราคาเพิ่มขึ้น

อีกด้านหนึ่ง สื่อเศรษฐกิจและบทวิเคราะห์ตลาดชี้ไปในทิศทางเดียวกันว่า ผู้ซื้อรถใหม่ที่ใช้น้ำมันจะเผชิญต้นทุนภาษีเพิ่มขึ้นตั้งแต่ระดับหลักพันไปจนถึงสูงกว่านั้นตามรุ่นและช่วงปล่อย CO2 และมีการคาดหมายว่าแบรนด์บางรายจะเลือกตรึงราคาในช่วงเปลี่ยนผ่านเพื่อรักษายอดขายและส่วนแบ่งตลาด

สิ่งที่เกิดขึ้นจริงในพื้นที่จึงไม่ใช่แค่รถแพงขึ้นหรือถูกลง แต่คือพฤติกรรมการตัดสินใจที่เปลี่ยน

• ผู้ซื้อกลุ่มหนึ่งเร่งจบดีลก่อนภาษีใหม่
• ผู้ซื้ออีกกลุ่มชะลอเพื่อรอดูราคาหลังภาษี
• ผู้ซื้อที่สนใจ EV ใช้ภาษีเป็นเหตุผลเสริมในการเปลี่ยนผ่านเร็วขึ้น

สำหรับดีลเลอร์ในเชียงราย การบริหารสต็อกจึงกลายเป็นงานที่ต้องเดินให้ถูกจังหวะ โดยเฉพาะสต็อก HEV ที่ปล่อย CO2 สูง และรุ่นเครื่องยนต์ใหญ่ที่มีความเสี่ยงด้านภาษีมากกว่าเดิม

หนี้ครัวเรือนและสินเชื่อเช่าซื้อ ตัวแปรที่กดเพดานกำลังซื้อ

แม้ฝั่งเทคโนโลยีและนโยบายจะผลักให้ตลาดขยับไปข้างหน้า แต่เพดานกำลังซื้อของครัวเรือนคือแรงต้านสำคัญในทุกจังหวัด

ข้อมูลสำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า หนี้ครัวเรือนไทยอยู่ในระดับสูงเมื่อเทียบกับประเทศในเอเชีย และธนาคารกลางมีความพยายามกำกับดูแลผู้ให้บริการสินเชื่อเช่าซื้อและลีสซิ่ง โดยเฉพาะกลุ่มนอนแบงก์ เพื่อยกระดับความเป็นธรรมและลดความเสี่ยงด้านหนี้ครัวเรือน

ในเวลาเดียวกัน ภาพอัตราปฏิเสธสินเชื่อรถยนต์ที่สูงขึ้นถูกสะท้อนผ่านการติดตามภาคการเงินและผู้ประกอบการลีสซิ่ง โดยมีการชี้ว่า rejection rate เพิ่มสูงและกระทบยอดขายรถใหม่โดยตรง

สำหรับเชียงราย ความหมายเชิงปฏิบัติคือ ต่อให้ภาษีหนุนรถไฟฟ้าให้ดูคุ้มขึ้น แต่ถ้าสินเชื่อเข้ม ผู้ซื้อจำนวนมากก็ยังเข้าไม่ถึงรถใหม่อยู่ดี ตลาดจึงแบ่งเป็นสองชั้นชัดเจน

ชั้นแรกคือผู้ซื้อที่มีเงินสดหรือเครดิตแข็งแรง ซึ่งเริ่มเปลี่ยนไป EV เร็วและตัดสินใจตามเหตุผลด้านต้นทุนรวมระยะยาว

ชั้นที่สองคือผู้ซื้อที่ต้องพึ่งสินเชื่อเต็มรูปแบบ ซึ่งอ่อนไหวต่อดอกเบี้ย ระยะเวลาผ่อน และเงื่อนไขไฟแนนซ์มากกว่าคำว่า EV หรือ ICE

ภาพเช่นนี้ทำให้ดีลเลอร์ต้องทำตลาดแบบยืดหยุ่นขึ้น ทั้งการนำเสนอแพ็กเกจบริการหลังการขาย การรับประกันแบตเตอรี่ การแลกเปลี่ยนรถเก่า และการออกแบบดาวน์ที่เหมาะกับความเสี่ยงของไฟแนนซ์

บทเรียนจากอุทกภัย กำลังซื้อฟื้นพร้อมภาระหนี้ใหม่

กลางปี 2568 ภัยธรรมชาติทิ้งร่องรอยไว้กับเศรษฐกิจครัวเรือนในหลายพื้นที่ของภาคเหนือ รวมถึงภาคธุรกิจที่เกี่ยวพันกับยานยนต์ ตั้งแต่รถเสียหาย การซ่อมแซม การเคลมประกัน ไปจนถึงการตัดสินใจซื้อรถทดแทน

การซื้อทดแทนในทางหนึ่งช่วยพยุงยอดขาย แต่ในอีกทางหนึ่งคือการเพิ่มภาระหนี้ก้อนใหม่ให้กับครัวเรือนที่เพิ่งผ่านเหตุการณ์หนักมา เมื่อผนวกกับหนี้ครัวเรือนระดับประเทศที่สูงอยู่แล้ว ตลาดรถใหม่จึงไม่สามารถฟื้นแบบกระโดดได้ง่าย แม้ความต้องการมีอยู่จริง

ที่สำคัญ ภัยธรรมชาติยังทำให้ผู้บริโภคเริ่มถามหาความทนทานและความปลอดภัยมากขึ้น รถที่มีระบบช่วยขับ ระบบเตือน และมาตรฐานความปลอดภัยสูง กลายเป็นเหตุผลทางใจที่เสริมการตัดสินใจ แม้ราคาจะสูงกว่า