เปิดปี 2569 การค้าผ่านแดนพุ่งแรง ดันยอดรวมชายแดนและผ่านแดนโตเกิน 10 เปอร์เซ็นต์ แต่ค้าชายแดนเพื่อนบ้านหดตัว เชียงรายจับตาโอกาสและความเสี่ยงบนเส้นทางสู่จีน

เชียงราย, 1 มีนาคม 2569 ตัวเลขการค้าชายแดนและผ่านแดนของไทยในเดือนมกราคม 2569 สะท้อนภาพเศรษฐกิจที่ดูเหมือนเดินหน้า แต่เมื่อแยกชั้นข้อมูลกลับพบแรงขับเคลื่อนที่ต่างกันอย่างชัดเจน ระหว่างการค้าผ่านแดนที่เร่งตัวอย่างก้าวกระโดด กับการค้าชายแดนกับประเทศเพื่อนบ้านที่หดตัวแรงท่ามกลางข้อจำกัดด้านความมั่นคงและความไม่แน่นอนของด่านสำคัญ

ข้อมูลล่าสุดจากกรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ ระบุว่า เดือนมกราคม 2569 การค้าชายแดนและผ่านแดนรวมมีมูลค่า 161,135 ล้านบาท ขยายตัว 10.93 เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยเป็นการส่งออก 87,977 ล้านบาท ขยายตัว 12.63 เปอร์เซ็นต์ และการนำเข้า 73,158 ล้านบาท ขยายตัว 8.95 เปอร์เซ็นต์ ส่งผลให้ไทยเกินดุลการค้า 14,819 ล้านบาท

ภาพรวมโตเพราะผ่านแดน และนี่คือสัญญาณที่เชียงรายต้องอ่านให้ขาด

หากมองเพียงตัวเลขรวม 161,135 ล้านบาท การค้าชายแดนและผ่านแดนเริ่มต้นปีในแดนบวก แต่รายละเอียดชี้ว่าแรงขับหลักมาจากการค้าผ่านแดนไปประเทศที่สาม ซึ่งมีมูลค่า 92,522 ล้านบาท ขยายตัวสูงถึง 50.71 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่การค้าชายแดนกับประเทศเพื่อนบ้าน 4 ประเทศกลับมีมูลค่า 68,613 ล้านบาท ลดลง 18.19 เปอร์เซ็นต์

ความต่างนี้มีนัยตรงต่อจังหวัดเชียงรายในฐานะจังหวัดหน้าด่านอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง เพราะเชียงรายอยู่ในตำแหน่งที่รับผลทั้งสองด้านพร้อมกัน ด้านหนึ่งคือความเสี่ยงจากการชะลอตัวของการค้าชายแดนบางแนว อีกด้านหนึ่งคือโอกาสจากบทบาทจุดเชื่อมโลจิสติกส์ผ่านแดนไปจีน

ข้อมูลกระทรวงพาณิชย์ที่สรุปโครงสร้างการค้าชายแดนด้านจังหวัดเชียงรายระบุว่า จังหวัดเชียงรายมีชายแดนติดต่อกับเมียนมาและ สปป.ลาว และมีด่านศุลกากรสำคัญในพื้นที่ เช่น ด่านศุลกากรแม่สายและด่านศุลกากรเชียงแสน รวมถึงโครงข่ายที่เชื่อมไปยังด่านเชียงของในมิติการขนส่งและพิธีการการค้า

“แม่ฟ้าหลวง เชียงราย” ก้าวสู่ศูนย์กลางโลจิสติกส์การบินโลก เปิดทาง K-Mile Air เชื่อมจีน-อินเดีย-ตะวันออกกลาง เริ่มพฤษภาคม 2569

เชียงราย, 28 กุมภาพันธ์ 2569 – จุดเปลี่ยนของสนามบินภูมิภาค สู่โครงข่ายเศรษฐกิจระดับโลก ท่ามกลางการแข่งขันด้านโลจิสติกส์และการค้าโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย กำลังก้าวเข้าสู่ช่วงเวลาสำคัญที่อาจเปลี่ยนบทบาทของจังหวัดชายแดนภาคเหนือแห่งนี้ จากสนามบินที่เคยเน้นภารกิจรองรับนักท่องเที่ยวและเที่ยวบินภายในประเทศ สู่การเป็นจุดเชื่อมต่อโครงข่ายการขนส่งสินค้าทางอากาศระดับนานาชาติอย่างเป็นรูปธรรม

เหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569 นาวาอากาศเอกสกรรจ์ อุดล ผู้เชี่ยวชาญระดับ 9 และรักษาการผู้อำนวยการท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ให้การต้อนรับคณะผู้บริหารจากบริษัท เค-ไมล์ แอร์ จำกัด ผู้ประกอบการสายการบินขนส่งสินค้าทางอากาศระหว่างประเทศ พร้อมด้วยคณะจากบริษัท แบ๊กส์บริการภาคพื้น จำกัด ซึ่งเป็นผู้ให้บริการภาคพื้นดินด้านการบิน เพื่อหารือเตรียมความพร้อมด้านปฏิบัติการบินและสำรวจพื้นที่เช่า รองรับการเปิดปฏิบัติการบินขนส่งสินค้าเชิงพาณิชย์ โดยมีกำหนดเริ่มให้บริการในเดือนพฤษภาคม 2569 ด้วยความถี่ 6 เที่ยวบินต่อสัปดาห์

การหารือครั้งนี้ไม่ได้เป็นเพียงการเตรียมเปิดเส้นทางบินใหม่เท่านั้น แต่สะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของระบบโลจิสติกส์ภาคเหนือ ซึ่งอาจส่งผลโดยตรงต่อเศรษฐกิจจังหวัดเชียงราย ภาคเหนือ และประเทศไทยในภาพรวม

เปิดเครือข่ายเส้นทางบิน เชื่อมสามภูมิภาคเศรษฐกิจหลักของโลก

แผนปฏิบัติการของ K-Mile Air ที่เตรียมเปิดในเดือนพฤษภาคม 2569 ได้กำหนดเส้นทางบินสำคัญ 3 เส้นทาง ซึ่งเชื่อมโยงเชียงรายเข้ากับศูนย์กลางเศรษฐกิจสำคัญของโลก ได้แก่

• เส้นทางเชียงราย – เซินเจิ้น – เชียงราย
• เส้นทางเชียงราย – นิวเดลี – เชียงราย
• เส้นทางเซินเจิ้น – เชียงราย – อาบูดาบี

เส้นทางดังกล่าวสะท้อนถึงยุทธศาสตร์การวางตำแหน่งเชียงรายให้เป็นจุดแวะพักและจุดเปลี่ยนถ่ายสินค้าในเครือข่ายโลจิสติกส์ระดับภูมิภาค โดยเฉพาะเส้นทางเซินเจิ้น – เชียงราย – อาบูดาบี ซึ่งเชื่อมต่อจีนตอนใต้ ตะวันออกกลาง และตลาดโลก

นครเซินเจิ้นของจีนเป็นศูนย์กลางเทคโนโลยีและการผลิตระดับโลก โดยมีมูลค่าการค้าต่างประเทศสูงถึง 4.12 ล้านล้านหยวนในช่วง 11 เดือนแรกของปี 2568 ขณะที่นครอาบูดาบีเป็นศูนย์กลางการขนส่งสินค้าและการบินที่เชื่อมโยงยุโรป แอฟริกา และตะวันออกกลาง ส่วนกรุงนิวเดลีของอินเดียเป็นหนึ่งในศูนย์กลางเศรษฐกิจที่เติบโตเร็วที่สุดในเอเชียใต้

การเชื่อมต่อทั้งสามภูมิภาคผ่านเชียงรายจึงทำให้สนามบินแห่งนี้กลายเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญในเครือข่ายการค้าโลก

Lay Over และ Self-Line Maintenance จุดเริ่มต้นของศูนย์กลางการบินเชิงเทคนิค

ในระยะเริ่มต้น ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย จะรองรับการปฏิบัติการในลักษณะการแวะพักอากาศยาน และการซ่อมบำรุงอากาศยานระดับเบื้องต้นโดยสายการบินเอง

การแวะพักอากาศยานมีบทบาทสำคัญในระบบโลจิสติกส์ทางอากาศ เนื่องจากช่วยให้เครื่องบินสามารถเติมเชื้อเพลิง ตรวจสอบระบบ และเตรียมพร้อมสำหรับการบินระยะไกลได้อย่างปลอดภัย โดยเฉพาะเครื่องบินขนส่งสินค้าขนาดใหญ่ เช่น Boeing 767-300BCF ซึ่งมีความสามารถบรรทุกสินค้าได้สูงสุดประมาณ 54 ตัน และมีพิสัยการบินสูงสุดประมาณ 6,105 กิโลเมตร

การซ่อมบำรุงระดับ Self-Line Maintenance ยังช่วยลดต้นทุนการดำเนินงาน เนื่องจากไม่จำเป็นต้องส่งเครื่องบินกลับไปยังฐานซ่อมบำรุงหลักที่สนามบินอื่น และยังช่วยเพิ่มความพร้อมของอากาศยานในการปฏิบัติการบินต่อเนื่อง

K-Mile Air สายการบินขนส่งสินค้าแห่งแรกของไทย กับเครือข่ายระดับโลก

บริษัท เค-ไมล์ แอร์ จำกัด ก่อตั้งขึ้นในปี 2547 และเริ่มดำเนินการบินในปี 2549 โดยเป็นสายการบินขนส่งสินค้าด่วนพิเศษแห่งแรกของประเทศไทย

บริษัทมีฝูงบินประกอบด้วยเครื่องบิน Boeing 737-400SF, Boeing 737-800BCF และ Boeing 767-300BCF ซึ่งสามารถรองรับการขนส่งสินค้าได้ตั้งแต่ 19 ตัน ถึง 54 ตันต่อเที่ยวบิน

ในปี 2557 บริษัทได้รับการลงทุนจากกลุ่ม ASL Aviation Holdings ซึ่งเป็นผู้ให้บริการด้านการบินระดับโลกที่มีฝูงบินมากกว่า 160 ลำ และมีเครือข่ายครอบคลุมยุโรป แอฟริกา เอเชีย และออสเตรเลีย

การสนับสนุนจากเครือข่ายระดับโลกดังกล่าว ทำให้ K-Mile Air สามารถขยายเครือข่ายการบินและเพิ่มศักยภาพการแข่งขันในตลาดโลจิสติกส์ทางอากาศได้อย่างต่อเนื่อง

บทบาทของบริษัท แบ๊กส์บริการภาคพื้น จำกัด ในการสนับสนุนการบิน

บริษัท แบ๊กส์บริการภาคพื้น จำกัด เป็นผู้ให้บริการภาคพื้นดินด้านการบินที่มีประสบการณ์ในประเทศไทย โดยให้บริการแก่สายการบินมากกว่า 90 แห่ง และรองรับเที่ยวบินมากกว่า 70 เที่ยวบินต่อวัน

บริษัทมีบุคลากรมากกว่า 700 คน และให้บริการในสนามบินหลักหลายแห่ง เช่น สุวรรณภูมิ ดอนเมือง เชียงใหม่ ภูเก็ต และเชียงราย

บริการของบริษัทครอบคลุมการขนถ่ายสินค้า การควบคุมการปฏิบัติการบิน และการดูแลอุปกรณ์ภาคพื้นดิน ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญในการรองรับการบินขนส่งสินค้า

สถิติสนามบินเชียงราย สะท้อนศักยภาพการเติบโต

ข้อมูลจากบริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด มหาชน ระบุว่า ในปีงบประมาณ 2568 ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย รองรับผู้โดยสารจำนวน 1.93 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 1.97 จากปีก่อนหน้า

จำนวนเที่ยวบินอยู่ที่ 12,855 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 4.83

แม้ว่าปริมาณสินค้าทางอากาศจะอยู่ที่ 896,002 กิโลกรัม ลดลงร้อยละ 5.44 แต่การเปิดเส้นทางขนส่งสินค้าใหม่ในปี 2569 คาดว่าจะช่วยเพิ่มปริมาณการขนส่งสินค้าอย่างมีนัยสำคัญ

ในระดับประเทศ สนามบินทั้ง 6 แห่งของ AOT รองรับผู้โดยสารรวม 125.99 ล้านคน และมีปริมาณสินค้าทางอากาศกว่า 1.64 ล้านตัน

โครงการพัฒนา 5.7 พันล้านบาท เตรียมรองรับอนาคต

บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด มหาชน ได้อนุมัติโครงการพัฒนาท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ระยะที่ 1 มูลค่า 5.7 พันล้านบาท เพื่อเพิ่มความสามารถรองรับผู้โดยสารจาก 3 ล้านคน เป็น 6 ล้านคนต่อปี

โครงการประกอบด้วย

• การก่อสร้างอาคารผู้โดยสารใหม่
• การขยายทางวิ่งและหลุมจอดเครื่องบิน
• การจัดตั้งศูนย์ซ่อมบำรุงอากาศยาน

การพัฒนาดังกล่าวจะช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการรองรับการบินขนส่งสินค้าและการบินระหว่างประเทศ

ผลกระทบทางเศรษฐกิจและโลจิสติกส์

การเปิดเส้นทางบินขนส่งสินค้าจะช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถส่งออกสินค้าไปยังตลาดต่างประเทศได้รวดเร็วขึ้น โดยเฉพาะสินค้าเกษตรและสินค้าเทคโนโลยี

การขนส่งทางอากาศมีความสำคัญสำหรับสินค้าที่มีมูลค่าสูงและต้องการความรวดเร็ว เช่น อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เวชภัณฑ์ และสินค้าเกษตรสด

ข้อมูลจากสมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ ระบุว่าปริมาณการขนส่งสินค้าทางอากาศทั่วโลกคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 71.6 ล้านตันในปี 2569

เชียงรายกำลังก้าวสู่บทบาทใหม่ในเศรษฐกิจโลก

การเปิดปฏิบัติการบินของ K-Mile Air ที่ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ถือเป็นก้าวสำคัญในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการบินของประเทศไทย

การเชื่อมต่อเชียงรายกับศูนย์กลางเศรษฐกิจของจีน อินเดีย และตะวันออกกลาง จะช่วยเพิ่มศักยภาพการแข่งขันของประเทศ และสนับสนุนการเติบโตทางเศรษฐกิจในระยะยาว

การพัฒนานี้สะท้อนถึงความเชื่อมั่นของภาคเอกชนต่อศักยภาพของเชียงราย และเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงที่อาจทำให้จังหวัดแห่งนี้กลายเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์การบินระดับภูมิภาคในอนาคต

ยกระดับการสื่อสารภาครัฐเชียงราย สู่ยุคดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ เชื่อมโยงข้อมูลสำคัญจากระดับชาติสู่ระดับพื้นที่เพื่อสร้างการมีส่วนร่วม

เชียงราย, 28 กุมภาพันธ์ 2569 – ท่ามกลางความผันผวนของเศรษฐกิจฐานราก ภาระค่าครองชีพ และโจทย์ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่รุกคืบทุกปี จังหวัดเชียงรายกำลัง “ขยับหมาก” สำคัญในสมรภูมิที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า นั่นคือการสื่อสารภาครัฐให้ทันโลก ทันประชาชน และทันสถานการณ์ เพื่อให้ข้อมูลที่ถูกต้องเดินทางถึงบ้านเรือนอย่างมีความหมาย ไม่ใช่แค่ผ่านไปตามรอบข่าว

แกนกลางของการขับเคลื่อนครั้งนี้อยู่ที่การประชุมคณะอนุกรรมการประชาสัมพันธ์แห่งชาติระดับจังหวัดของเชียงราย ครั้งที่ 1 ประจำปีงบประมาณ 2569 ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 09.30 น. ณ ห้องพวงแสด ชั้น 3 ศาลากลางจังหวัดเชียงราย โดยสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดเชียงรายเป็นเจ้าภาพ และนายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย มอบหมายให้นายรุจติศักดิ์ รังสี รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย เป็นประธานการประชุม ร่วมด้วยนายอธิชัย ต้นกันยา ประชาสัมพันธ์จังหวัดเชียงราย คณะอนุกรรมการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมอย่างพร้อมเพรียง

ภาพรวมยุทธศาสตร์สื่อสารจังหวัด เชื่อมยุทธศาสตร์ชาติ สู่เรื่องใกล้ตัวประชาชน

สาระสำคัญที่ที่ประชุมหยิบขึ้นมาวางเป็น “กรอบสื่อสาร” คือการทำให้ประเด็นระดับประเทศลงสู่ระดับจังหวัดอย่างเป็นระบบ ครอบคลุม 5 มิติสำคัญ รวม 17 เรื่องหลัก และ 34 เรื่องย่อย เพื่อให้ทุกหน่วยงานสื่อสารไปในทิศทางเดียวกัน ลดความซ้ำซ้อน ลดความสับสน และเพิ่มประสิทธิภาพการเข้าถึงข้อมูลของประชาชน

กรอบ 5 มิติดังกล่าวประกอบด้วย

1. มิติที่หนึ่ง เศรษฐกิจ มุ่งกระตุ้นการใช้จ่าย ลดค่าครองชีพ ส่งเสริมการท่องเที่ยว และสนับสนุนผู้ประกอบการเอสเอ็มอี
2. มิติที่สอง สังคมและวัฒนธรรม เน้นสวัสดิการสังคม ระบบสาธารณสุข และความเท่าเทียม
3. มิติที่สาม ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เน้นการบริหารจัดการน้ำทั้งระบบ การแก้ปัญหาฝุ่นพีเอ็มสองจุดห้า และการรับมือภัยพิบัติ
4. มิติที่สี่ ความมั่นคงและการเมืองการปกครอง ผลักดันการป้องกันยาเสพติด ปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี และต่อต้านคอร์รัปชัน
5. มิติที่ห้า การบริหารภาครัฐ มุ่งพัฒนารัฐบาลดิจิทัลเพื่อยกระดับบริการประชาชน

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังหยิบประเด็นสื่อสารด้านต่างประเทศ 4 เรื่องสำคัญ ครอบคลุมเสถียรภาพและความมั่นคง เทคโนโลยีและนวัตกรรม ทุนทางศิลปวัฒนธรรม และสิทธิความเท่าเทียม เพื่อให้การสื่อสารจังหวัดเชื่อมโยงภาพใหญ่ในเวทีระหว่างประเทศมากขึ้น

จากกรอบสื่อสารสู่แผนปฏิบัติการ ย้ำโจทย์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและช่องว่างการรับรู้

อีกหนึ่งหัวใจของการประชุมคือการพิจารณาร่างแผนปฏิบัติการประชาสัมพันธ์แห่งชาติระดับจังหวัด ประจำปีงบประมาณ 2569 พร้อมทั้งการวิเคราะห์กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และปัญหาการรับรู้ข้อมูลข่าวสารของประชาชน โดยที่ประชุมมีมติเห็นชอบในหลักการ และเสนอให้ “เพิ่มแผนสื่อสารด้านการสร้างการรับรู้ภัยพิบัติในพื้นที่” เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลที่ถูกต้องและเตรียมพร้อมได้ทันท่วงที

ข้อเสนอให้เติมมิติภัยพิบัติ ไม่ได้เกิดขึ้นลอย ๆ หากสะท้อนประสบการณ์จริงของภาคเหนือที่ต้องเผชิญทั้งไฟป่า หมอกควัน น้ำหลาก และความเสี่ยงจากสภาพอากาศสุดขั้ว การสื่อสารที่เร็วแต่ไม่ชัด อาจทำให้ความตื่นตระหนกวิ่งนำหน้าความจริง ขณะเดียวกันการสื่อสารที่ช้าเกินไปก็ทำให้ต้นทุนความเสียหายสูงขึ้น นี่คือ “ช่องว่าง” ที่การประชาสัมพันธ์ยุคใหม่ต้องแก้ให้ได้

เชียงรายเสนอทำโบรชัวร์มรดกธรรมชาติและวัฒนธรรม ย้ำภาพลักษณ์จังหวัดเชิงบวก

ที่ประชุมยังเสนอแนวคิดจัดทำโบรชัวร์ประชาสัมพันธ์มรดกทางธรรมชาติและมรดกทางวัฒนธรรมของจังหวัด เพื่อสร้างการรับรู้ ความภาคภูมิใจ และส่งเสริมภาพลักษณ์ที่ดีของเชียงรายสู่สาธารณชน

ในเชิงนัยยะ นี่ไม่ใช่แค่งานสื่อสิ่งพิมพ์ แต่เป็นการยกระดับ “ทุนทางวัฒนธรรม” ให้กลายเป็นภาษากลางที่สื่อสารได้ทั้งกับคนในพื้นที่ นักท่องเที่ยว และคนทำงานภาคบริการ การทำให้เรื่องดี ๆ ของเชียงรายเล่าได้ง่าย ชัด และน่าเชื่อถือ คืออีกหนึ่งกลไกที่ช่วยพยุงเศรษฐกิจชุมชนได้ในระยะยาว

เมื่อสื่อสารจังหวัดต้องเดินคู่การสื่อสารประเทศ นโยบายสุขภาพดิจิทัลกลายเป็นโจทย์ร่วม

ท่ามกลางการวางกรอบสื่อสารระดับจังหวัด กระแสข่าวระดับประเทศในช่วงเวลาใกล้กันสะท้อนว่า “สุขภาพ” กำลังกลายเป็นวาระสื่อสารหลักที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยเฉพาะนโยบายด้านบริการสุขภาพและดิจิทัล ซึ่งถูกหยิบยกขึ้นมาอย่างชัดเจนในข่าวประชาสัมพันธ์ภาครัฐเรื่องการเดินหน้านโยบายฟอกไตฟรีทุกแห่ง และการพัฒนาระบบสุขภาพดิจิทัล

สาระที่ถูกสื่อสารในระดับประเทศระบุความคืบหน้าสำคัญ เช่น ระบบการแพทย์ทางไกลที่พร้อมให้บริการในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลครบ 10,910 แห่งทั่วประเทศ รวมถึงข้อมูลด้านโครงสร้างพื้นฐานการรักษามะเร็ง โดยประเทศไทยมีเครื่องฉายรังสี 138 เครื่อง และมีอัตราส่วนเครื่องต่อประชากรหนึ่งเครื่องต่อประชากร 471,068 คน พร้อมแผนเพิ่มเครื่องในช่วงปี 2570 ถึง 2573 อีก 21 เครื่อง และระยะยาวเพิ่มอีก 61 เครื่อง

ในมุมของเชียงราย นโยบายลักษณะนี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัว เพราะภูมิประเทศที่มีพื้นที่ห่างไกลและชุมชนบนดอย ทำให้ความสามารถในการเข้าถึงบริการคือ “ตัวแปรสำคัญ” ของคุณภาพชีวิต การสื่อสารให้ประชาชนรู้สิทธิ รู้ช่องทาง และรู้วิธีใช้บริการ จึงมีผลจริงต่อชีวิตประจำวัน ไม่ต่างจากการสร้างถนนหรือเพิ่มรถพยาบาล

แกนสื่อสารสำคัญในปี 2569 ทำไมต้องเน้นข้อมูลที่ตรวจสอบได้และเข้าใจง่าย

ประเด็นที่หลายจังหวัดเผชิญเหมือนกันคือ ประชาชนมีทักษะรับข่าวสารสูงขึ้นและตั้งคำถามมากขึ้น การสื่อสารแบบบอกให้เชื่อจึงได้ผลน้อยลง ขณะที่การสื่อสารที่ยอมรับข้อจำกัด เปิดเผยข้อมูลที่มาที่ไป และอธิบายอย่างเป็นระบบ มักสร้างความไว้วางใจได้มากกว่า

กรอบ 5 มิติของเชียงรายจึงถูกมองได้ว่าเป็น “แผนที่” ที่จะช่วยให้หน่วยงานต่าง ๆ ไม่หลงทางในการสื่อสาร และช่วยให้ประชาชนเห็นภาพรวมว่าเรื่องเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม ความมั่นคง และบริการรัฐ เชื่อมถึงกันอย่างไรในชีวิตจริง

โจทย์ใหญ่ที่ซ่อนอยู่หลังข่าว เด็กเกิดลดต่ำและสังคมสูงวัยเร่งให้รัฐต้องสื่อสารแบบใหม่

อีกด้านหนึ่งที่ทำให้การสื่อสารรัฐต้องยกระดับ คือโครงสร้างประชากรที่เปลี่ยนเร็วขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ข้อมูลด้านสาธารณสุขที่ถูกเผยแพร่ในเดือนกุมภาพันธ์ 2569 สะท้อนว่าในปี 2568 ประเทศไทยมีเด็กเกิดใหม่ราว 4.1 แสนคน ต่ำสุดในรอบเกือบ 75 ปี

เมื่อเด็กเกิดน้อยลง วัยแรงงานหดตัว ขณะที่ผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น ความต้องการบริการสุขภาพและสวัสดิการจะยิ่งสูงขึ้นเป็นเงาตามตัว นั่นทำให้ “การสื่อสารบริการ” มีความสำคัญพอ ๆ กับ “การมีบริการ” เพราะต่อให้รัฐมีนโยบายดีเพียงใด หากประชาชนไม่รู้ ไม่เข้าใจ หรือเข้าถึงไม่ได้ ผลลัพธ์ก็ไม่เกิด

บทบาทคณะอนุกรรมการประชาสัมพันธ์ระดับจังหวัด กลไกเชื่อมจากนโยบายสู่การปฏิบัติ

การประชุมคณะอนุกรรมการฯ จึงมีน้ำหนักในฐานะกลไกบูรณาการ ไม่ใช่เวทีแลกข่าว แต่คือการจัดระบบให้หน่วยงานในจังหวัดเดินไปด้วยกัน ตั้งแต่การคัดเลือกประเด็น วิธีเล่า วิธีเผยแพร่ ไปจนถึงการวัดผลว่าประชาชน “รับรู้และทำได้จริง” หรือไม่

ในทางปฏิบัติ ความท้าทายของเชียงรายคือการสื่อสารกับประชาชนหลายกลุ่มในพื้นที่เดียว ทั้งคนเมือง ชุมชนชนบท ชุมชนชาติพันธุ์ ผู้สูงอายุ แรงงานภาคเกษตร และผู้ประกอบการท่องเที่ยว การทำให้สารเดียวกัน “เข้าใจได้หลายแบบ” คือโจทย์เชิงยุทธศาสตร์ที่ต้องใช้ทั้งความรู้ การออกแบบสื่อ และความร่วมมือกับเครือข่ายในพื้นที่

เศรษฐกิจ ท่องเที่ยว และเอสเอ็มอี เมื่อข้อมูลคือเครื่องมือประคองรายได้

ในมิติเศรษฐกิจ การสื่อสารเรื่องลดค่าครองชีพ การส่งเสริมการท่องเที่ยว และการสนับสนุนเอสเอ็มอี มีผลต่อการตัดสินใจของประชาชนและผู้ประกอบการโดยตรง ตั้งแต่การเลือกเดินทาง การจับจ่าย ไปจนถึงการเข้าถึงมาตรการช่วยเหลือของรัฐ

หากสื่อสารชัด ประชาชนจะรู้ว่าต้องไปติดต่อที่ไหน ใช้เอกสารอะไร และอยู่ในเงื่อนไขแบบใด ลดการเสียเวลาเดินเรื่อง ลดต้นทุนที่มองไม่เห็น และลดความรู้สึกว่าเข้าถึงรัฐยาก ซึ่งทั้งหมดคือ “คุณภาพชีวิต” ในอีกความหมายหนึ่ง

สิ่งแวดล้อมและภัยพิบัติ เพิ่มหัวข้อสื่อสารให้ทันเหตุการณ์ ลดความเสี่ยงก่อนความเสียหาย

มติให้เพิ่มแผนสื่อสารด้านการรับรู้ภัยพิบัติ สะท้อนบทเรียนของพื้นที่ที่ต้องรับมือเหตุฉุกเฉินซ้ำ ๆ การสื่อสารที่ดีควรทำให้ประชาชนรู้ล่วงหน้าว่าเกิดอะไรขึ้นได้บ้าง ต้องเตรียมอะไร และเมื่อเกิดเหตุจริงต้องเชื่อข้อมูลจากช่องทางใด

การสื่อสารเชิงป้องกันมักไม่หวือหวา แต่ช่วยลดความสูญเสียได้มากที่สุด และยังลดภาระงานของหน่วยกู้ภัยและบุคลากรภาครัฐในช่วงวิกฤต

รัฐบาลดิจิทัลจากคำสู่การใช้งานจริง เมื่อประชาชนต้องรู้วิธีใช้ ไม่ใช่แค่รู้ว่ามี

ในมิติการบริหารภาครัฐ การขับเคลื่อนรัฐบาลดิจิทัลจะสำเร็จได้ก็ต่อเมื่อประชาชนใช้เป็น ใช้ได้ และใช้แล้วดีขึ้นจริง นโยบายด้านสุขภาพดิจิทัลที่ถูกสื่อสารในระดับประเทศจึงเป็นตัวอย่างชัดว่า “ระบบพร้อม” ยังไม่พอ ต้องมีการสื่อสารให้ประชาชนเข้าถึง โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุและพื้นที่ห่างไกลที่อาจมีข้อจำกัดด้านอินเทอร์เน็ตและทักษะดิจิทัล

เชียงรายวางแผนสื่อสารใหม่เพื่อให้รัฐเข้าใกล้ประชาชนมากขึ้น

การประชุมเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569 ไม่ได้จบลงที่เอกสารแผน แต่เปิดภาพให้เห็นทิศทางว่าเชียงรายกำลังพยายามทำให้การสื่อสารภาครัฐ “เป็นบริการสาธารณะ” ที่จับต้องได้ ตั้งแต่เศรษฐกิจ สวัสดิการ สุขภาพ สิ่งแวดล้อม ความปลอดภัย ไปจนถึงภาพลักษณ์ของจังหวัด

ในปีที่โจทย์ประชากรสูงวัยชัดขึ้น เด็กเกิดลดต่ำ และความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมกดดันมากขึ้น การสื่อสารที่ถูกต้อง ทันเวลา และตรวจสอบได้ จะเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้ประชาชนตัดสินใจได้ดีขึ้น ลดความสับสน ลดต้นทุนชีวิต และเพิ่มความเชื่อมั่นต่อการทำงานของภาครัฐในระดับพื้นที่

ตรุษจีนคึกคัก เชียงรายรับคลื่นนักท่องเที่ยวจีน สนามบินแม่ฟ้าหลวงสร้างประสบการณ์ต้อนรับ ขณะ ทอท. กำไรไตรมาสแรก 4.65 พันล้าน ตอกย้ำทิศทางฟื้นตัวเศรษฐกิจท่องเที่ยวปี 2569

เชียงราย,วันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2569 – ภาพบรรยากาศการเดินทางช่วงตรุษจีนปีนี้ในจังหวัดเชียงรายถูกจับตาเป็นพิเศษ เมื่อท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ขยับบทบาทจากจุดรับส่งผู้โดยสาร ไปสู่พื้นที่สร้างประสบการณ์ต้อนรับเชิงวัฒนธรรม เพื่อเสริมความมั่นใจของนักท่องเที่ยวและกระตุ้นการใช้จ่ายในพื้นที่ ท่ามกลางสัญญาณฟื้นตัวของอุตสาหกรรมการบินไทยที่สะท้อนผ่านผลประกอบการของบริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด มหาชน หรือ ทอท. ซึ่งรายงานกำไรสุทธิไตรมาสแรกของปีงบประมาณ 2569 ที่ระดับ 4,652.62 ล้านบาท

แม้ตัวเลขผลประกอบการเป็นภาพรวมระดับประเทศ แต่แรงส่งของการเดินทางที่กลับมาอย่างต่อเนื่องได้ทำให้สนามบินภูมิภาคอย่างเชียงรายถูกดึงขึ้นมาอยู่ในสมการเศรษฐกิจมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อข้อมูลสถิติท่องเที่ยวจังหวัดเชียงรายปี 2568 ระบุว่า จังหวัดมีรายได้จากการท่องเที่ยวรวม 51,540.09 ล้านบาท และมีผู้มาเยี่ยมเยือนรวม 6,463,147 คน ซึ่งเป็นฐานรายได้สำคัญที่ภาคธุรกิจท้องถิ่นยังต้องพึ่งพาในช่วงเศรษฐกิจภาคการผลิตของไทยเผชิญโจทย์เชิงโครงสร้าง

สนามบินแม่ฟ้าหลวงยกระดับการต้อนรับตรุษจีน ส้มมงคลและพื้นที่ถ่ายภาพสร้างความประทับใจตั้งแต่ก้าวแรก

จุดเริ่มของความคึกคักเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 09.30 น. ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย จัดกิจกรรมเฉลิมฉลองเทศกาลตรุษจีนประจำปี 2569 โดยนาวาอากาศเอก สกรรจ์ อุดล ผู้เชี่ยวชาญ 9 และรักษาการผู้อำนวยการท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ทำหน้าที่ประธานในกิจกรรม พร้อมคณะผู้บริหารและบุคลากรร่วมมอบของที่ระลึกส้มมงคลให้แก่ผู้โดยสาร ผู้ใช้บริการ และผู้ประกอบการในอาคารผู้โดยสาร เพื่อสื่อสารคำอวยพรต้อนรับปีใหม่จีน และสร้างบรรยากาศเชิงบวกให้กับการเดินทาง

นอกจากการมอบส้มมงคล สนามบินยังจัดซุ้มตกแต่งเป็นจุดถ่ายภาพช่วงเทศกาลระหว่างวันที่ 1 ถึง 28 กุมภาพันธ์ 2569 บริเวณหน้าห้องผู้โดยสารขาเข้าภายในประเทศ เพื่อเพิ่มความมีส่วนร่วมและทำให้นักเดินทางรู้สึกว่าจังหวัดปลายทางให้ความสำคัญกับประสบการณ์ท่องเที่ยวตั้งแต่ต้นทางของการเดินทาง

ในเชิงนัยยะเชิงเศรษฐกิจ กิจกรรมลักษณะนี้อาจดูเป็นงานสร้างสีสัน แต่ในโลกการแข่งขันท่องเที่ยวหลังยุคความผันผวน ภาพความพร้อมของปลายทางมักถูกตัดสินจากรายละเอียดเล็กๆ ตั้งแต่สนามบิน การต้อนรับ การสื่อสารหลายภาษา ไปจนถึงความสะดวกในการเดินทางต่อ หากสนามบินทำให้ผู้โดยสารรู้สึกอบอุ่นและปลอดภัย โอกาสที่นักท่องเที่ยวจะใช้เวลาและใช้จ่ายเพิ่มขึ้นในเมืองปลายทางย่อมสูงขึ้นตามไปด้วย

ทอท. โชว์กำไร 4.65 พันล้านในไตรมาสแรก ปีงบประมาณ 2569 สัญญาณการเดินทางกลับสู่ภาวะปกติแบบค่อยเป็นค่อยไป

สัญญาณระดับมหภาคสะท้อนผ่านผลการดำเนินงานของ ทอท. ในงวด 3 เดือนแรกของปีงบประมาณ 2569 ช่วงตุลาคมถึงธันวาคม 2568 โดยบริษัทมีกำไรสุทธิ 4,652.62 ล้านบาท และมีรายได้รวม 17,332.42 ล้านบาท

ด้านปริมาณการจราจรทางอากาศ ทอท. รายงานว่า ท่าอากาศยานทั้ง 6 แห่งในสังกัด ได้แก่ สุวรรณภูมิ ดอนเมือง เชียงใหม่ แม่ฟ้าหลวง เชียงราย ภูเก็ต และหาดใหญ่ มีจำนวนเที่ยวบินรวม 208,281 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นจากปีก่อน และมีผู้โดยสารใช้บริการรวม 34.47 ล้านคน เพิ่มขึ้นจากช่วงเดียวกันของปีก่อนเช่นกัน

ความหมายของตัวเลขไม่ได้หยุดอยู่ที่กำไร แต่สะท้อนว่าอุปสงค์การเดินทางเริ่มกลับมาอย่างต่อเนื่องจนเกิดโจทย์เรื่องระดับการใช้โครงสร้างพื้นฐานที่สูงขึ้น สนามบินบางแห่งเข้าใกล้ขีดความสามารถรองรับสูงสุดมากขึ้น ซึ่งกลายเป็นเหตุผลให้แผนขยายศักยภาพสนามบินถูกเร่งในฐานะโครงสร้างพื้นฐานรองรับเศรษฐกิจท่องเที่ยวและการค้าระหว่างประเทศ

เกมรุกเพิ่มรายได้ การบินและนอกการบิน ลดความผันผวนและเพิ่มพื้นที่เศรษฐกิจใหม่รอบสนามบิน

อีกด้านหนึ่งที่ถูกพูดถึงมากขึ้นคือการจัดโครงสร้างรายได้ของธุรกิจสนามบิน ซึ่งโดยธรรมชาติพึ่งพารายได้จากการบินเป็นหลัก แต่ในช่วงความผันผวนระดับโลก ผู้ประกอบการสนามบินทั่วโลกพยายามเพิ่มสัดส่วนรายได้นอกการบิน เช่น ค้าปลีก อสังหาริมทรัพย์ บริการ และกิจกรรมเชิงพาณิชย์รอบสนามบิน เพื่อกระจายความเสี่ยง

ในกรณีของ ทอท. ข้อมูลที่รายงานระบุแนวทางผลักดันรายได้จากกิจการที่ไม่เกี่ยวกับการบินผ่านการพัฒนาพื้นที่เชิงพาณิชย์และเปิดโอกาสให้เอกชนเข้ามาลงทุน รวมถึงโครงการที่ได้รับอนุมัติแล้วอย่างสถานีชาร์จรถโดยสารไฟฟ้าที่สุวรรณภูมิ และแนวทางเปิดประมูลพื้นที่ที่หาดใหญ่เพื่อพัฒนาเชิงพาณิชย์

ขณะเดียวกัน ยังมีการกล่าวถึงการปรับโครงสร้างค่าบริการผู้โดยสารขาออกเพื่อให้เหมาะสม โดยคาดหมายช่วงกลางปี 2569 ซึ่งเป็นอีกจุดที่ตลาดจับตา เพราะสะท้อนการบริหารกระแสเงินสดเพื่อรองรับการลงทุนระยะยาว

เชียงรายมีฐานรายได้ท่องเที่ยวทะลุ 5.15 หมื่นล้าน แต่โครงสร้างรายได้ยังพึ่งพาคนไทยเป็นหลัก

เมื่อหันกลับมาดูเชียงราย ตัวเลขสถิติท่องเที่ยวปี 2568 ยืนยันว่า จังหวัดยังอยู่บนฐานรายได้จากการท่องเที่ยวที่แข็งแรง โดยมีผู้มาเยี่ยมเยือนรวม 6,463,147 คน และมีรายได้จากการท่องเที่ยวรวม 51,540.09 ล้านบาท

อย่างไรก็ดี โครงสร้างรายได้บอกชัดว่า คนไทยยังเป็นแรงขับหลัก นักท่องเที่ยวชาวไทยมีจำนวน 5,765,564 คน และสร้างรายได้ 44,460.27 ล้านบาท คิดเป็นสัดส่วนรายได้ส่วนใหญ่ของจังหวัด ขณะที่นักท่องเที่ยวต่างชาติ 697,583 คน สร้างรายได้ 7,079.82 ล้านบาท

ประเด็นที่ต้องอ่านให้ลึกคือ ตลาดต่างชาติของเชียงรายลดลงเมื่อเทียบกับปี 2567 ทั้งจำนวนและรายได้ตามข้อมูลชุดเดียวกัน นี่ทำให้ช่วงตรุษจีนและกิจกรรมต้อนรับนักท่องเที่ยวจีนที่สนามบินแม่ฟ้าหลวงมีความหมายมากขึ้น เพราะเป็นหนึ่งในหน้าต่างเวลาที่สามารถทดสอบแรงส่งของตลาดจีนต่อเชียงรายได้จริง ว่าจะกลับมาในระดับไหน และจะต่อยอดเป็นการเดินทางซ้ำหรือการบอกต่อได้มากเพียงใด

เชียงรายรุกเปิดทางผลไม้ไทยสู่จีน ดันด่านแม่สายเข้ากรอบพิธีสาร พร้อมจัดมหกรรมการค้าชายแดนเร่งดีลใหม่ กู้แรงส่งเศรษฐกิจปี 2569

เชียงราย,6 กุมภาพันธ์ 2569 – บนเส้นทางที่รถบรรทุกสินค้าต้องแข่งกับเวลา ความสดของผลไม้ และต้นทุนที่ไหลขึ้นทุกครั้งที่คอขวดเกิดซ้ำ จังหวัดเชียงรายกำลังขยับหมากสำคัญอย่างเป็นระบบ เพื่อยกระดับบทบาท “ประตูการค้าลุ่มน้ำโขง” ให้จับต้องได้จริงมากขึ้นในปี 2569

ภาพที่เห็นชัดขึ้นในช่วงสัปดาห์นี้ คือการเดินหน้าสองแนวรบคู่กัน แนวรบแรกคือการเร่งผลักดัน “ด่านแม่สาย” ให้ได้รับการพิจารณาในกรอบพิธีสารไทย–จีนที่เกี่ยวข้องกับการส่งออกและนำเข้าผลไม้ผ่านประเทศที่สาม ซึ่งจะทำให้การขนส่งทางบกมีสถานะทางการและทำงานได้คล่องตัวกว่าเดิม แนวรบที่สองคือการใช้กิจกรรมเศรษฐกิจเชิงพื้นที่ ด้วยการจัด “มหกรรมการค้าชายแดน ณ จังหวัดเชียงราย” ระหว่างวันที่ 12 ถึง 16 กุมภาพันธ์ 2569 เพื่อเปิดเวทีให้ผู้ประกอบการเจรจาธุรกิจและหาตลาดทดแทนในช่วงที่การค้าชายแดนบางด้านยังเผชิญความไม่แน่นอน

ประเด็นไม่ใช่เพียงการจัดงานหรือการประชุมหนึ่งครั้ง หากเป็นการอ่านโจทย์เศรษฐกิจชายแดนจากตัวเลขทั้งประเทศ แล้วนำมาลงมือแก้ด้วยเครื่องมือที่จับต้องได้ในจังหวัด

แม่สายจากด่านชายแดนสู่จุดยุทธศาสตร์ผลไม้ไทย–จีน

วันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ศาลากลางจังหวัดเชียงราย มีการประชุมเพื่อพิจารณาความพร้อมการเพิ่มด่านแม่สายเป็นจุดนำเข้าและส่งออกผลไม้ระหว่างประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาชนจีน ภายใต้กรอบที่เกี่ยวข้องกับการขนส่งผ่านประเทศที่สาม โดยมีรองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรายเป็นประธานร่วมกับผู้แทนสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ และมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม

สาระสำคัญของการหารืออยู่ที่การทำให้ “เส้นทาง” กลายเป็น “ระบบ” เพราะในโลกของการค้าผลไม้ ความได้เปรียบไม่ได้วัดกันที่ปลายทางเพียงอย่างเดียว แต่วัดกันตั้งแต่ต้นทางในไร่ ไปจนถึงการตรวจรับ การกักกันโรค การควบคุมอุณหภูมิ การผ่านพิธีการ และเวลาที่สินค้าใช้บนถนน

ฝ่ายจังหวัดสะท้อนว่า สินค้าเกษตรไทยยังมีความต้องการสูงในตลาดจีน แต่ข้อจำกัดด้านเส้นทางคมนาคมและขั้นตอนพิธีการในบางจุดยังส่งผลต่อระยะเวลาและต้นทุน การทำให้ด่านแม่สายถูกยกระดับในกรอบพิธีสาร จึงถูกมองว่าเป็นทางเลือกใหม่ของการขนส่งทางบกที่เร็วขึ้น ลดคอขวด และลดต้นทุนโลจิสติกส์ที่ผู้ส่งออกและเกษตรกรเผชิญมาอย่างต่อเนื่อง

หากมองในเชิงเศรษฐศาสตร์การค้า การลดเวลาได้เพียงเล็กน้อยอาจแปลเป็นการลดต้นทุนรวมทั้งระบบ เพราะเวลาที่เสียหน้าแดนเท่ากับต้นทุนที่เพิ่มทั้งค่าขนส่ง ค่าพลังงาน ความเสี่ยงด้านคุณภาพสินค้า และความไม่แน่นอนของกำหนดส่งมอบ ซึ่งทั้งหมดสะเทือนต่อราคาและอำนาจต่อรองของผู้ประกอบการไทยโดยตรง

มหกรรมการค้าชายแดน 12 ถึง 16 กุมภาพันธ์ วางเวทีดีลใหม่ให้เศรษฐกิจฐานราก

ในอีกด้าน กรมการค้าต่างประเทศประกาศจัด “มหกรรมการค้าชายแดน ณ จังหวัดเชียงราย” ระหว่าง 12 ถึง 16 กุมภาพันธ์ 2569 ใช้พื้นที่ฝูงบิน 416 และโรงแรมเฮอริเทจ เชียงราย เป็นจุดจัดกิจกรรมหลัก เป้าหมายที่ประกาศคือเสริมศักยภาพผู้ประกอบการไทย เชื่อมโยงการค้าเมียนมา ลาว และจีน และตอกย้ำบทบาทเชียงรายในฐานะศูนย์กลางการค้าอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงตอนบน

รูปแบบกิจกรรมสะท้อนว่ารัฐต้องการ “ให้เกิดธุรกรรมจริง” ไม่ใช่เพียงงานแสดงสินค้า ภายในงานจะมีบูธจำหน่ายสินค้ากว่า 200 คูหา เวทีเจรจาจับคู่ธุรกิจ และการประชุมติดตามสถานการณ์การค้าชายแดนและผ่านแดนของจังหวัด รวมถึงสัมมนาเชิงลึกหัวข้อ Winning the New Chinese Wave ที่ชูการเตรียมพร้อมผู้ประกอบการต่อคลื่นเศรษฐกิจจีนรอบใหม่ และการแข่งขันบนแพลตฟอร์มข้ามพรมแดน

อีกมิติที่ถูกหยิบขึ้นมาคือการช่วยเหลือผู้ประกอบการที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ด่านกัมพูชา ด้วยการดึงเข้ามาอยู่ในเวทีใหม่ เพื่อหาตลาดทดแทนและคู่ค้าใหม่ผ่านกิจกรรมจับคู่ธุรกิจ ซึ่งสะท้อนแนวคิด “กระจายความเสี่ยง” ในทางปฏิบัติ

ตัวเลขทั้งประเทศชี้ชัด ปี 2568 ผ่านแดนโตแรงจนพยุงภาพรวม

แรงผลักดันของเชียงรายในปี 2569 ไม่ได้เกิดจากความคาดหวังลอย ๆ หากมีตัวเลขระดับประเทศเป็นฐานรองรับอย่างชัดเจน

ข้อมูลของกรมการค้าต่างประเทศระบุว่า ปี 2568 การค้าชายแดนและผ่านแดนรวมมีมูลค่า 1,937,629 ล้านบาท เพิ่มร้อยละ 6.71 เมื่อเทียบปีก่อน เป็นการส่งออก 1,063,104 ล้านบาท เพิ่มร้อยละ 1.39 และการนำเข้า 874,525 ล้านบาท เพิ่มร้อยละ 13.98 ไทยได้ดุลการค้า 188,579 ล้านบาท

แต่เมื่อเจาะลึกโครงสร้าง จะเห็นการเปลี่ยนศูนย์ถ่วงที่สำคัญ
การค้าชายแดนรวม 894,193 ล้านบาท หดตัวร้อยละ 8.47 ส่งออกชายแดน 522,007 ล้านบาท หดตัวร้อยละ 13.31 ขณะที่นำเข้าชายแดน 372,186 ล้านบาท ลดลงเล็กน้อยร้อยละ 0.69
ในทางตรงข้าม การค้าผ่านแดนรวม 1,043,436 ล้านบาท โตถึงร้อยละ 24.39 ส่งออกผ่านแดน 541,097 ล้านบาท โต ร้อยละ 21.23 นำเข้าผ่านแดน 502,339 ล้านบาท โต ร้อยละ 27.99 และไทยได้ดุลผ่านแดน 38,757 ล้านบาท

ตัวเลขนี้บอกนัยสำคัญว่า แม้ “ชายแดน” ในความหมายการค้ากับประเทศเพื่อนบ้านโดยตรงจะชะลอตัว แต่ “ผ่านแดน” ซึ่งเชื่อมไปประเทศที่สามกลับเร่งตัวแรง จนทำให้ภาพรวมทั้งระบบยังขยายตัว

เมื่อพิจารณาเฉพาะการผ่านแดนไปจีน มูลค่ารวมอยู่ที่ 608,165 ล้านบาท โต ร้อยละ 26.71 กลายเป็นตลาดผ่านแดนอันดับหนึ่งของไทย ขณะที่สิงคโปร์และเวียดนามตามมาในลำดับถัดไปตามข้อมูลชุดเดียวกัน

หากตีความแบบภาคสนาม นี่คือเหตุผลที่เชียงรายต้องเร่ง เพราะเมื่อแนวโน้มทั้งประเทศชี้ว่าการผ่านแดนไปจีนเป็น “แรงฉุดขึ้น” ของระบบ การทำให้ด่านและเส้นทางพร้อมจึงเท่ากับการยืนอยู่บนกระแสเศรษฐกิจจริง ไม่ใช่การสวนกระแส

สัญญาณล่าสุดเดือนธันวาคม ชี้การผ่านแดนยังแรงแม้ส่งออกชายแดนสะดุด

ข้อมูลเดือนธันวาคม 2568 ยิ่งตอกย้ำภาพเดียวกัน ภาพรวมการค้าชายแดนและผ่านแดนเดือนเดียวมีมูลค่า 162,064 ล้านบาท เพิ่ม ร้อยละ 7.76 แต่รายละเอียดสะท้อนความต่างของสองเครื่องยนต์

การค้าชายแดนเดือนธันวาคมอยู่ที่ 66,031 ล้านบาท ลด ร้อยละ 15.16 ส่งออกชายแดน 38,426 ล้านบาท ลด ร้อยละ 23.86 ขณะที่นำเข้าชายแดน 27,605 ล้านบาท เพิ่ม ร้อยละ 0.87
ส่วนการค้าผ่านแดนเดือนเดียวอยู่ที่ 96,033 ล้านบาท เพิ่ม ร้อยละ 32.36 ส่งออกผ่านแดน 42,750 ล้านบาท เพิ่ม ร้อยละ 6.66 และนำเข้าผ่านแดน 53,283 ล้านบาท เพิ่มสูงถึง ร้อยละ 64.07

สำหรับผู้ประกอบการ ตัวเลขแบบนี้แปลเป็นเรื่องเดียวกัน คือความเสี่ยงและโอกาสกำลังอยู่คนละทิศทาง ความเสี่ยงคือการพึ่งพาการค้าชายแดนบางด้านมากเกินไปในช่วงที่สถานการณ์ปิดเปิดหรือมาตรการฝั่งคู่ค้าเปลี่ยนได้รวดเร็ว โอกาสคือการต่อยอดผ่านแดนไปประเทศที่สามที่กำลังขยายตัว และต้องการเส้นทางที่ชัดเจน โปร่ง และมีมาตรฐาน

เชียงรายกับบทบาทศูนย์กลาง การค้าที่โตไม่พอถ้าโลจิสติกส์ยังติดขัด

ในชุดข้อมูลที่แนบมา มีการระบุว่าเชียงรายมีมูลค่าการค้าชายแดนและผ่านแดนรวมกว่า 100,000 ล้านบาทในปี 2568 และสินค้าส่งออกสำคัญ ได้แก่ทุเรียน มังคุด ลำไย และน้ำมันเชื้อเพลิง ภาพนี้สะท้อนบทบาท “ประตูการค้าสู่จีนตอนใต้และประเทศเพื่อนบ้าน” ที่เชียงรายพยายามยืนยันมาโดยตลอด

อย่างไรก็ตาม การเป็นประตูไม่ได้หมายความว่าผ่านได้โดยอัตโนมัติ ประตูที่คนใช้จริงต้องเปิดได้ไว ปลอดภัย และมีกติกาที่คู่ค้ารับรู้ตรงกัน ยิ่งเมื่อผ่านแดนไปจีนโตแรง การผลักดันด่านแม่สายให้เข้าสู่กรอบพิธีสารที่เกี่ยวข้องกับผลไม้ จึงเป็นเหมือนการยกระดับ “ประตู” จากประตูท้องถิ่นให้กลายเป็นประตูมาตรฐานในระดับระหว่างประเทศ