ศิลปินแห่งชาติถ่ายทอด “โขน” สู่ถิ่นโยนกนคร เปิดการแสดงครั้งแรกในประวัติศาสตร์เมืองเชียงแสน บนเวทีโบราณสถานวัดป่าสัก

เชียงราย, 4 มีนาคม 2569 เมืองเชียงแสน จังหวัดเชียงราย ได้บันทึกอีกหน้าสำคัญของงานศิลปวัฒนธรรมไทย เมื่อการแสดง “โขน” ถูกนำมาถ่ายทอดต่อสาธารณะในพื้นที่เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของเมืองเชียงแสน ผ่านโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการและการแสดงผลสัมฤทธิ์ที่เชื่อมโยง “ครูศิลป์ระดับชาติ” กับ “เยาวชนระดับพื้นที่” อย่างเป็นรูปธรรม ท่ามกลางบรรยากาศโบราณสถานที่มีนัยทางประวัติศาสตร์ของวัดป่าสัก ซึ่งทำหน้าที่เป็นทั้งฉากหลังทางกายภาพ และเป็นสัญลักษณ์ของการสืบทอดรากเหง้าวัฒนธรรมจากอดีตสู่ปัจจุบัน

กิจกรรมดังกล่าวจัดขึ้นภายใต้โครงการ “นาฏยศิลปินแห่งชาติ สร้างยุวศิลปินของชาติ” และกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการ “โขน ละคร ฝ่ายฟ้อน ร้อง รำ สู่ถิ่นโยนกนคร” โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนส่งเสริมงานวัฒนธรรม ประจำปีงบประมาณ 2569 และอยู่ในการกำกับติดตามของหน่วยงานด้านวัฒนธรรมในระดับส่วนกลาง เพื่อยกระดับมาตรฐานการถ่ายทอดนาฏศิลป์ไทยและสร้างพื้นที่การเรียนรู้ให้เยาวชนในภูมิภาคอย่างทั่วถึง

จากหอประชุมโรงเรียนสู่ลานโบราณสถาน เส้นทางฝึกจริงก่อนขึ้นเวทีจริง

ไทม์ไลน์ของกิจกรรมเริ่มตั้งแต่ช่วงเช้าวันที่ 2 มีนาคม 2569 เวลา 09.00 น. ถึง 12.00 น. ณ หอประชุมหิรัญนครเงินยาง โรงเรียนเชียงแสนวิทยาคม อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย โดยนางยุถิกา อิศรางกูร ณ อยุธยา อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม มอบหมายให้นายอนุกูล ใบไกล ผู้อำนวยการกองกองทุนส่งเสริมงานวัฒนธรรม เข้าร่วมติดตามผลการอบรมเชิงปฏิบัติการ ซึ่งในวันดังกล่าวได้จัดการฝึกแบบแบ่งกลุ่มตามบทบาทการแสดง ได้แก่ กลุ่มตัวพระ กลุ่มตัวนาง กลุ่มตัวยักษ์ กลุ่มตัวลิง และกลุ่มระบำเบ็ดเตล็ด เพื่อให้ผู้เข้าร่วมได้ฝึกทักษะเฉพาะด้านอย่างเข้มข้นและเป็นระบบ

แนวทางการแบ่งกลุ่มดังกล่าวสะท้อนความพยายาม “จัดระเบียบการเรียนรู้” ให้สอดคล้องกับธรรมชาติของนาฏศิลป์ชั้นสูงที่ต้องอาศัยความเข้าใจบทบาท การควบคุมร่างกาย จังหวะดนตรี และวินัยของผู้แสดง ไม่ใช่เพียงการจดจำท่ารำ หากแต่เป็นการฝึกกระบวนการทำงานร่วมกันในรูปแบบคณะ เพื่อเตรียมพร้อมก่อนการแสดงผลสัมฤทธิ์ในช่วงบ่ายของวันเดียวกัน

เวทีวัดป่าสักกับการแสดงผลสัมฤทธิ์ สร้างภาพจำใหม่ของเมืองเชียงแสน

ต่อมาในช่วงเวลา 13.00 น. ถึง 17.30 น. ณ โบราณสถานวัดป่าสัก อำเภอเชียงแสน นายอนุกูล ใบไกล ได้เข้าร่วมพิธีเปิดการแสดงผลสัมฤทธิ์ของโครงการฯ ซึ่งเป็นการนำผลการอบรมมาถ่ายทอดผ่านการแสดงจริงโดยนักเรียนที่ผ่านการฝึกซ้อม ภายใต้การควบคุมและกำกับการแสดงของนางรัจนา พวงประยงค์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง นาฏศิลป์ไทยและละคร พุทธศักราช 2554

ผู้ร่วมแสดงมาจากโรงเรียนในเครือข่ายหลายแห่ง ได้แก่ โรงเรียนเชียงแสนวิทยาคม โรงเรียนเวียงป่าเป้าวิทยาคม โรงเรียนวาวีวิทยาคม โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 62 และโรงเรียนเทิงวิทยาคม สะท้อนการขยายโอกาสด้านนาฏศิลป์จาก “โรงเรียนหลัก” ไปสู่ “โรงเรียนเครือข่าย” ให้เกิดระบบฝึกฝนและต่อยอดในระดับพื้นที่อย่างจริงจัง

ในพิธีและกิจกรรมภายในงาน มีผู้บริหารและภาคีเครือข่ายเข้าร่วมเป็นจำนวนมาก อาทิ นางมรกต ยิบอินซอย กรรมการกองทุนส่งเสริมงานวัฒนธรรม นายชูสวัสดิ์ สวัสดี นายอำเภอเชียงแสน นางอทิตาธร วันไชยธนวงศ์ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย นายเกรียงศักดิ์ ยอดสาร ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย นายจักรกฤช สิทธิโชติ ผู้อำนวยการโรงเรียนเชียงแสนวิทยาคม ตลอดจนเครือข่ายวัฒนธรรมในพื้นที่ เช่น เครือข่ายนาฏนารี ศรีเชียงแสน กลุ่มชมรมช่างฟ้อนเชียงแสน กลุ่มกลองสะบัดชัย เยาวชนรักษ์ศิลป์ล้านนา และเครือข่ายอื่น ๆ

รายละเอียดการแสดง ภาพศิลป์หลวงผสานอัตลักษณ์ท้องถิ่นในงานเดียว

ภายในงานมีพิธีถวายความอาลัยแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พร้อมขบวนแห่เครื่องสักการะและการแสดงเทิดพระเกียรติหลายชุด โดยเครือข่ายศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นและสถานศึกษาได้ร่วมจัดการแสดง อาทิ การแสดงชุด “น้อมศรัทธาไหว้สา สมเด็จพระพันปีหลวง ด้วยพระป๋าระมีฮ่มฟ้าห่มเวียงเจียงแสน” ของเครือข่ายนาฏนารี ศรีเชียงแสน การแสดงชุด “สะบัดชัยกึกก้องฟ้าชัยมงคล” ของกลุ่มกลองสะบัดชัย เยาวชนรักษ์ศิลป์ล้านนา การแสดงชุด “ล้านนาร้อยใจภักดีน้อมอัญชลีป๋าระมี สมเด็จพระพันปีหลวง” และการแสดงชุด “ช้างงูนฤมิตรวิจิตรแห่งศรัทธา” จากโรงเรียนเครือข่าย

ขณะที่ไฮไลต์สำคัญของวัน คือการแสดงโขนเรื่องรามเกียรติ์ โดยนำเสนอหลายตอน ได้แก่ ตอนลักสีดา ตอนพรหมมาศ ขบวนทัพพระอินทร์ และตอนยกรบ ซึ่งผู้จัดระบุว่าเป็นการแสดงโขนครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของเมืองเชียงแสน และเป็นผลสัมฤทธิ์จากการฝึกซ้อมภายใต้การถ่ายทอดของศิลปินแห่งชาติ

“มากกว่า 20 หน่วยงาน” และ “มากกว่า 500 คน” ตัวเลขที่บอกความร่วมมือระดับพื้นที่

ข้อมูลจากผู้จัดระบุว่า การดำเนินงานครั้งนี้มีโรงเรียนและหน่วยงานเครือข่ายร่วมบูรณาการมากกว่า 20 หน่วยงาน และมีผู้เข้าชมและเข้าร่วมงานมากกว่า 500 คน ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนสองมิติสำคัญ มิติแรกคือศักยภาพการรวมพลังขององค์กรท้องถิ่น สถานศึกษา และเครือข่ายวัฒนธรรมในการจัดกิจกรรมขนาดใหญ่ มิติที่สองคือความสนใจของประชาชนต่อกิจกรรมเชิงวัฒนธรรมที่ยกระดับมาตรฐานการแสดงและวางระบบการถ่ายทอดอย่างจริงจัง

อย่างไรก็ตาม ในมุมของการพัฒนาเชิงนโยบาย ความท้าทายหลังเวทีคือการทำให้ “กิจกรรมครั้งแรก” กลายเป็น “ระบบต่อเนื่อง” ทั้งการพัฒนาครูผู้ฝึกสอนในพื้นที่ การจัดสรรเวลาเรียนรู้ที่สมดุลกับภาระการเรียนตามหลักสูตร และการสนับสนุนงบประมาณเพื่อให้การฝึกซ้อมสามารถดำเนินต่อได้โดยไม่สะดุด นี่เป็นโจทย์สำคัญที่ต้องอาศัยทั้งภาครัฐระดับส่วนกลาง ท้องถิ่น และสถานศึกษาร่วมกันวางแผน

วัดป่าสักในฐานะพื้นที่ประวัติศาสตร์ และเวทีวัฒนธรรมร่วมสมัย

อีกมิติที่ถูกจับตามองคือ “สถานที่จัดแสดง” โบราณสถานวัดป่าสักเป็นหนึ่งในจุดหมายทางประวัติศาสตร์ของเชียงแสน โดยข้อมูลจากกรมศิลปากรระบุว่าวัดแห่งนี้มีหลักฐานสร้างในช่วงพุทธศตวรรษที่ 19 และมีพระเจดีย์ทรงระฆังแบบศิลปะล้านนา ซึ่งโดดเด่นด้วยงานปูนปั้นลวดลายพรรณพฤกษาและสัตว์หิมพานต์

เมื่อโบราณสถานที่เป็น “แหล่งเรียนรู้อดีต” ถูกใช้เป็น “พื้นที่สาธารณะของปัจจุบัน” ผ่านศิลปะการแสดง ทำให้เกิดคำถามเชิงสร้างสรรค์ว่า เมืองเชียงแสนจะต่อยอดแนวคิดนี้ไปสู่การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอย่างไรให้สมดุล ทั้งด้านการอนุรักษ์พื้นที่โบราณคดี ความปลอดภัยของผู้เข้าชม และการรักษามาตรฐานการจัดกิจกรรมไม่ให้กระทบต่อคุณค่าดั้งเดิมของสถานที่

โขนในบริบทมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ และเหตุผลที่การถ่ายทอดสู่เยาวชนสำคัญ

ในระดับประเทศ โขนได้รับการขึ้นทะเบียนในบัญชีตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติของยูเนสโก โดยยูเนสโกระบุถึงลักษณะเด่นของโขนที่ผสานการแสดง หน้ากาก เครื่องแต่งกาย ดนตรี และวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ พร้อมย้ำบทบาทของการถ่ายทอดองค์ความรู้ผ่านการฝึกฝนและครูผู้สอนในชุมชนและสถาบัน

เมื่อมองกลับมาที่เชียงแสน โครงการครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงกิจกรรมการแสดง แต่เป็นกลไก “ถ่ายทอดองค์ความรู้” ที่ทำให้เยาวชนได้สัมผัสมาตรฐานศิลป์หลวงในบริบทพื้นที่ของตนเอง โดยยังเชื่อมโยงกับเครือข่ายวัฒนธรรมท้องถิ่นที่มีอยู่เดิม ทั้งฟ้อนล้านนา กลองสะบัดชัย และกิจกรรมศิลป์ชุมชน ทำให้ภาพรวมของงานไม่แยกขาดระหว่างศิลปะระดับชาติและอัตลักษณ์ท้องถิ่น หากแต่พยายามประสานให้ร่วมสมัยและอยู่ร่วมกันได้

สถิติและข้อมูลสำคัญจากการจัดงาน

• จำนวนโรงเรียนผู้เข้าร่วมการแสดง 5 โรงเรียน
• จำนวนกลุ่มการฝึกภาคเช้า 5 กลุ่ม
• จำนวนหน่วยงานเครือข่ายร่วมบูรณาการ มากกว่า 20 หน่วยงาน
• จำนวนผู้เข้าชมและเข้าร่วมงาน มากกว่า 500 คน
• วันและเวลาจัดกิจกรรม 2 มีนาคม 2569 ช่วงเช้าและช่วงบ่าย
• สถานที่หลัก หอประชุมหิรัญนครเงินยาง โรงเรียนเชียงแสนวิทยาคม และโบราณสถานวัดป่าสัก อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย

ผู้ว่าฯ เชียงรายนำพุทธศาสนิกชนเดินจาริก 9 กิโลเมตร สืบฮีตฮอยหกเป็ง ไหว้สาพระธาตุดอยตุง

เชียงราย, 2 มีนาคม 2569 – เช้าตรู่ที่วัดศาลาเชิงดอย ตำบลห้วยไคร้ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย บรรยากาศเงียบสงบในช่วงแรกค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นความคึกคักอย่างมีวินัย เมื่อพุทธศาสนิกชนจากหลายพื้นที่ทยอยมารวมตัว เพื่อร่วมพิธีปล่อยขบวนเดินจาริกแสวงบุญขึ้นพระธาตุดอยตุง ตามประเพณีนมัสการและสรงน้ำพระธาตุดอยตุง ประจำปี ๒๕๖๙ ซึ่งปีนี้กำหนดจัดกิจกรรมในช่วงวันที่ 2 ถึง 3 มีนาคม และใช้ธีมงาน “2008 ปี สืบมา หกเป็งล่องฟ้า ไหว้สาพระธาตุดอยตุง” ตามเอกสารประชาสัมพันธ์ของหน่วยงานในพื้นที่

ในวันเดียวกัน นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย เป็นประธานปล่อยขบวนจาริก พร้อมหัวหน้าส่วนราชการและพุทธศาสนิกชนร่วมเดินตามเส้นทางระยะประมาณ ๙ กิโลเมตร มุ่งสู่พระธาตุดอยตุง ปูชนียสถานสำคัญบนดอยตุงในเขตตำบลห้วยไคร้ อำเภอแม่สาย ซึ่งเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในฐานะสถานที่ศักดิ์สิทธิ์คู่เมืองเชียงรายและพระธาตุประจำปีเกิดปีกุนตามคติล้านนา

เส้นทางสายศรัทธา 9 กิโลเมตร ความหมายที่มากกว่าการเดิน

การจาริกแสวงบุญขึ้นดอยตุงในวันหกเป็งของคนล้านนา เป็นพิธีกรรมที่วางอยู่บนแกนความเชื่อและการปฏิบัติร่วมกันของชุมชน การเดินเท้าระยะไกลขึ้นสู่พื้นที่สูง ไม่ได้เป็นเพียงการเปลี่ยนจุดหมายจากเชิงดอยไปยังยอดดอยเท่านั้น หากเป็น “การเดินแบบมีเจตนา” ที่ผู้ร่วมขบวนใช้ความอดทนเป็นส่วนหนึ่งของการบูชา

ผู้ร่วมพิธีจำนวนไม่น้อยระบุในทำนองเดียวกันว่า ระยะทาง 9 กิโลเมตรทำให้ทุกก้าวมีความหมาย การเดินช้าลง กลายเป็นโอกาสทบทวนใจและตั้งสติ แตกต่างจากการเดินทางด้วยรถยนต์ที่ถึงจุดหมายอย่างรวดเร็ว แต่บางครั้งทิ้ง “ความรู้สึกของพิธี” ไว้ระหว่างทาง

สำหรับปีนี้ หน่วยงานภาครัฐและภาคีเครือข่ายในพื้นที่จัดระบบขบวนให้เป็นระเบียบ มีจุดพัก จุดบริการ และการดูแลด้านความปลอดภัย เพื่อให้ผู้สูงอายุและครอบครัวสามารถเข้าร่วมได้ตามกำลังของตนเอง โดยเน้นย้ำการร่วมพิธีอย่างรับผิดชอบต่อสุขภาพและความปลอดภัยของตนและผู้อื่น

พระธาตุดอยตุง ศูนย์รวมศรัทธาและหมุดหมายของผู้เกิดปีกุน

พระธาตุดอยตุงเป็นปูชนียสถานสำคัญของจังหวัดเชียงราย ตั้งอยู่ในอำเภอแม่สาย และได้รับการยกย่องในฐานะสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่มีตำนานและความเชื่อสืบต่อมายาวนาน โดยข้อมูลอ้างอิงสาธารณะระบุว่าพระธาตุดอยตุงเป็นพระธาตุประจำปีเกิดปีกุนตามคติล้านนา จึงมีพุทธศาสนิกชนจำนวนมากนิยมขึ้นไปนมัสการเพื่อความเป็นสิริมงคลอย่างน้อยหนึ่งครั้งในชีวิต

นายพิสันต์ จันทร์ศิลป์ วัฒนธรรมจังหวัดเชียงราย ให้ข้อมูลเชิงอธิบายว่า พระธาตุดอยตุงเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์การตั้งมั่นของพระพุทธศาสนาในพื้นที่ล้านนา และพิธีกรรมในวันหกเป็งช่วยย้ำความสัมพันธ์ระหว่างศรัทธากับชุมชน เพราะประเพณีไม่ได้อยู่แยกจากชีวิตประจำวัน แต่เป็นเครื่องยึดโยงให้ผู้คนระลึกถึงรากเหง้าและหน้าที่ต่อสังคมอย่างอ่อนโยนผ่านการปฏิบัติร่วมกัน

ย่ำรอยตนบุญล้านนา บทเรียนจากอดีตสู่ปัจจุบัน

อีกมิติที่ถูกกล่าวถึงในพิธีปีนี้ คือการเชื่อมโยงเส้นทางจาริกกับประวัติศาสตร์การบูรณปฏิสังขรณ์พระธาตุดอยตุงในอดีต โดยมีการยกบทบาทของครูบาเจ้าศรีวิชัย ตนบุญแห่งล้านนา เป็นหมุดหมายทางความทรงจำทางวัฒนธรรม

ข้อมูลอ้างอิงสาธารณะระบุว่า ครูบาเจ้าศรีวิชัยเคยมีบทบาทในการบูรณะพระธาตุดอยตุงในช่วง พ.ศ. ๒๔๗๐ และดำเนินงานต่อเนื่องในระยะถัดมา ซึ่งทำให้พระธาตุดอยตุงได้รับการฟื้นสภาพและกลับมาเป็นศูนย์รวมศรัทธาของผู้คนในยุคสมัยนั้น

สำหรับชาวเชียงรายจำนวนมาก “การเดินตามรอยครูบา” จึงไม่ใช่เพียงการรำลึกบุคคลสำคัญทางศาสนา แต่เป็นการเตือนใจว่า การธำรงสิ่งศักดิ์สิทธิ์และวัฒนธรรมต้องอาศัยแรงร่วม แรงศรัทธา และความเพียรอย่างต่อเนื่อง ไม่ต่างจากการเดินขึ้นดอยที่ต้องค่อย ๆ ก้าวไปทีละช่วง

งานประเพณีในฐานะทุนทางสังคมของชุมชนชายแดน

อำเภอแม่สายเป็นพื้นที่ชายแดนที่มีบทบาททั้งด้านเศรษฐกิจและสังคม การคงอยู่ของประเพณีใหญ่ระดับจังหวัดจึงมีความหมายในเชิงทุนทางสังคมด้วย เพราะเป็นช่วงเวลาที่ผู้คนหลากวัย หลากอาชีพ และหลากพื้นที่มาพบกันภายใต้กติกาเดียวกัน คือกติกาของศรัทธาและความเคารพ

ในเชิงการบริหารจัดการ งานประเพณีที่มีผู้คนเข้าร่วมจำนวนมากจำเป็นต้องจัดระบบให้สมดุลระหว่าง “ศรัทธา” กับ “ความปลอดภัย” การดูแลเส้นทาง การจัดพื้นที่พัก การสื่อสารข้อควรปฏิบัติ และการบริหารจราจร ล้วนเป็นองค์ประกอบที่ทำให้งานประเพณีดำเนินไปได้โดยไม่สร้างผลกระทบเชิงลบต่อชุมชนเจ้าบ้าน

ขณะเดียวกัน การรวมตัวเช่นนี้ยังสะท้อนภาพความร่วมมือระหว่างฝ่ายปกครอง หน่วยงานวัฒนธรรม และเครือข่ายชุมชนท้องถิ่น ที่ใช้ประเพณีเป็นพื้นที่ทำงานร่วมกันอย่างเป็นรูปธรรม ไม่ใช่เพียงกิจกรรมเชิงพิธีการ

วัฒนธรรมกับเศรษฐกิจ การท่องเที่ยวที่ต้องเดินคู่ความรับผิดชอบ

แม้งานนมัสการพระธาตุดอยตุงจะมีฐานหลักเป็นศาสนาและวัฒนธรรม แต่ในโลกความจริงของจังหวัดที่พึ่งพาการท่องเที่ยวและบริการไม่น้อย การจัดงานประเพณีขนาดใหญ่ย่อมมีผลต่อการเคลื่อนไหวทางเศรษฐกิจของพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็นร้านค้า ที่พัก การเดินทาง หรือบริการของชุมชน

อย่างไรก็ดี ผู้เกี่ยวข้องหลายฝ่ายย้ำว่า การต่อยอดเชิงท่องเที่ยวควรตั้งอยู่บนความรับผิดชอบ ไม่ทำให้พิธีกรรมเสียแก่น และไม่ทำให้สถานที่ศักดิ์สิทธิ์กลายเป็นเพียงจุดถ่ายภาพ การวางกติกาเรื่องความสะอาด การจัดระเบียบ และการเคารพพื้นที่ทางศาสนา จึงเป็นเงื่อนไขสำคัญที่ต้องดำรงไว้ควบคู่กับการต้อนรับผู้มาเยือน

เมื่อการเดินกลายเป็นคำตอบของยุคสมัยที่เร่งรีบ

ภาพผู้ว่าราชการจังหวัดเดินเคียงข้างประชาชนในเส้นทางเดียวกัน ถูกมองว่าเป็นสัญญาณเชิงสังคมที่น่าสนใจ เพราะทำให้พิธีกรรมไม่ใช่เรื่องไกลตัวหรือสงวนไว้ให้ผู้ใดผู้หนึ่ง หากเป็นกิจกรรมสาธารณะที่ทุกคนมีสิทธิ์เข้าร่วมได้ตามกำลัง

ในยุคที่การสื่อสารรวดเร็วและชีวิตประจำวันถูกเร่งด้วยตารางเวลา การยอม “ช้าลง” เพื่อเดินขึ้นดอย ๙ กิโลเมตร กลับกลายเป็นสารที่สะเทือนใจผู้คนจำนวนมาก เพราะมันไม่ใช่การย้อนอดีตแบบโรแมนติก แต่เป็นการยืนยันว่าความหมายบางอย่างยังต้องอาศัยเวลา ความอดทน และการลงมือทำ

ประเพณีหกเป็งจึงไม่ใช่เพียงการนับวันตามปฏิทินท้องถิ่น หากเป็นบทเรียนร่วมว่า ชุมชนยังสามารถมีจังหวะของตนเอง มีพิธีกรรมของตนเอง และมีพื้นที่ศรัทธาที่ทำให้ผู้คน “กลับมาเป็นมนุษย์” ที่รับฟังกันมากขึ้นผ่านการเดินร่วมทาง

สิ่งที่ประชาชนและผู้ร่วมงานควรยึดถือร่วมกัน

หน่วยงานผู้จัดงานย้ำหลักปฏิบัติร่วมสำหรับผู้มาร่วมพิธี ได้แก่ การรักษาความสงบเรียบร้อย เคารพสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ ลดการสร้างขยะในเส้นทางและบนพื้นที่พระธาตุ ตลอดจนดูแลสุขภาพตนเองให้เหมาะสมกับการเดินขึ้นพื้นที่สูง

สำหรับผู้สูงอายุหรือผู้มีโรคประจำตัว ควรประเมินกำลังของตนเอง เลือกช่วงเดินที่เหมาะสม และใช้จุดพักตามที่จัดไว้ ขณะที่ครอบครัวที่พาเด็กเล็กเข้าร่วมควรเน้นความปลอดภัยเป็นลำดับแรก เพื่อลดอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นจากความแออัดหรือความเหนื่อยล้า

ศรัทธาที่เดินได้ และวัฒนธรรมที่ยังมีชีวิต

งานประเพณีนมัสการและสรงน้ำพระธาตุดอยตุง ประจำปี ๒๕๖๙ ในปีนี้ สะท้อนภาพการสืบสานวัฒนธรรมล้านนาที่ไม่หยุดอยู่ในพิธีกรรม แต่ขยับเป็นการปฏิบัติร่วมกันของผู้คนผ่านเส้นทางจาริก 9 กิโลเมตร สู่พระธาตุประจำปีเกิดปีกุนและศูนย์รวมศรัทธาของเชียงราย

เมื่อศรัทธาไม่ถูกย่อให้เหลือเพียงคำพูด แต่ถูกแปลงเป็นการเดินร่วมกัน วัฒนธรรมจึงไม่ใช่ของเก่าเก็บ หากเป็นพลังร่วมสมัยที่ยังพยุงชุมชนให้ยืนอยู่ได้ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของโลกปัจจุบัน

แหล่งอ้างอิงและเครดิตข้อมูล

• ข้อมูลประเพณีและกำหนดการจัดงาน “2008 ปี สืบมา หกเป็งล่องฟ้า ไหว้สาพระธาตุดอยตุง”
• ข้อมูลภูมิศาสตร์และสถานะพระธาตุประจำปีเกิดปีกุน รวมถึงข้อมูลประวัติทั่วไปของพระธาตุดอยตุง
• ข้อมูลประกอบเรื่องการบูรณปฏิสังขรณ์โดยครูบาเจ้าศรีวิชัย