ฝ่ายบริหารยืนยันไม่มีการบังคับ และไม่ลงโทษผู้แสดงความคิดเห็น

ท่ามกลางกระแสกังวลของบุคลากร นพ.เปรมชัย ติรางกูล รองผู้อำนวยการฝ่ายการแพทย์ โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ ได้ให้สัมภาษณ์ตามข้อมูลที่ผู้ใช้จัดเตรียม เพื่อสร้างความเข้าใจจากฝั่งผู้บริหาร โดยยืนยันว่าแนวทางดังกล่าวตั้งอยู่บน “ความสมัครใจ” เป็นหลัก เนื่องจากแต่ละวอร์ดมีบริบทและข้อจำกัดไม่เหมือนกัน หากหน่วยงานใดเห็นว่ายังไม่เหมาะสม ก็ไม่จำเป็นต้องจัดเวรแบบ 12 ชั่วโมง และสามารถคงรูปแบบเดิมที่เหมาะกับลักษณะงานไว้ได้

สาระสำคัญของคำชี้แจงนี้ถือว่ามีน้ำหนักในเชิงคลี่คลายสถานการณ์ เพราะช่วยลดแรงกังวลว่าประกาศใหม่จะถูกตีความเป็นคำสั่งแบบเดียวใช้ทั้งองค์กรโดยไม่มีพื้นที่ให้ปรับตามบริบท นอกจากนี้ นพ.เปรมชัยยังยืนยันว่าจะไม่มีการลงโทษพยาบาลที่ออกมาเรียกร้องหรือแสดงความคิดเห็น และมองว่าการรวมตัวสะท้อนปัญหาครั้งนี้เป็นโอกาสรับฟังเพื่อปรับปรุงระบบการทำงานร่วมกัน จุดยืนเช่นนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อบรรยากาศในองค์กร เพราะในช่วงเปลี่ยนผ่านของนโยบาย หากบุคลากรรู้สึกว่าความเห็นของตนจะถูกลงโทษ ความขัดแย้งย่อมมีแนวโน้มรุนแรงขึ้น

รอยต่อที่สำคัญไม่ใช่ใครถูกหรือผิด แต่อยู่ที่การหาจุดสมดุลร่วมกัน

เมื่อฟังทั้งจากผู้ปฏิบัติงานและผู้บริหาร จะเห็นว่าทั้งสองฝ่ายไม่ได้ยืนอยู่คนละขั้วอย่างสิ้นเชิง ฝั่งพยาบาลไม่ได้ปฏิเสธหลักการเรื่องความปลอดภัยหรือการพักผ่อนที่เหมาะสม ส่วนฝั่งผู้บริหารก็ไม่ได้ยืนยันว่าจะบังคับใช้รูปแบบเดียวกับทุกหน่วยงาน สิ่งที่ยังเป็นโจทย์จริงจังคือการหาจุดสมดุลระหว่าง “หลักเกณฑ์มาตรฐาน” กับ “ความยืดหยุ่นตามบริบท” เพื่อให้ทั้งคนไข้ได้รับการดูแลอย่างมีประสิทธิภาพ และพยาบาลยังสามารถดำรงชีวิตนอกเวลางานได้อย่างเป็นมนุษย์

นี่คือจุดที่ข้อเสนอจากภาคปฏิบัติมีนัยสำคัญมาก เพราะข้อเรียกร้องหลักไม่ได้เรียกร้องให้ยกเลิกการดูแลความปลอดภัยของพยาบาล หากเรียกร้องให้การใช้เวร 8 ชั่วโมงและ 12 ชั่วโมงมีความยืดหยุ่นพอที่จะตอบโจทย์แต่ละแผนก แต่ละภาระงาน และแต่ละชีวิตครอบครัวได้จริง หากออกแบบระบบแบบแข็งตัวเกินไป นโยบายที่ตั้งใจลดความเหนื่อยล้าอาจย้อนกลับไปสร้างความเครียดรูปแบบใหม่แทน

ปัญหากำลังคนพยาบาลไม่ใช่เรื่องเฉพาะเชียงราย แต่เป็นโจทย์ระดับประเทศ

หากมองออกจากกรณีเฉพาะหน้า จะเห็นว่านี่ไม่ใช่เพียงปัญหาภายในโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ แต่คือภาพย่อของระบบสุขภาพไทยทั้งระบบ แม้ประเทศจะมีพยาบาลวิชาชีพจำนวนมากในภาพรวม แต่โจทย์สำคัญอยู่ที่การจัดสรร การคงอยู่ในระบบ และการกระจายภาระงานให้สมดุลกับจำนวนผู้ป่วย ซึ่งประกาศสภาการพยาบาลเองก็รับรู้เรื่องนี้อยู่ในเนื้อหา โดยระบุว่าอัตรากำลังที่เพียงพอและเหมาะสมเป็นองค์ประกอบสำคัญของการดูแลที่ปลอดภัย

ดังนั้น หากรัฐหรือหน่วยบริการต้องการให้หลักเกณฑ์ชั่วโมงงานใหม่เกิดผลจริง การแก้ปัญหาจึงไม่ควรหยุดที่การปรับตารางเวรเท่านั้น แต่ต้องมองไปถึงเรื่องการบริหารกำลังคน การสนับสนุนสวัสดิการ การลดภาระงานที่ไม่จำเป็น และการออกแบบระบบที่ไม่ผลักภาระความตึงเครียดไปตกอยู่กับคนหน้างานฝ่ายเดียว เพราะในท้ายที่สุด คนที่เผชิญผลลัพธ์ของนโยบายไม่ใช่แค่ผู้บริหารหรือผู้ออกประกาศ หากคือพยาบาลที่ต้องอยู่หน้าเตียงผู้ป่วยตลอดทั้งวัน และคนไข้ที่ต้องพึ่งพาความพร้อมของพวกเขาในทุกนาที