Categories
AROUND CHIANG RAI TOP STORIES

ปิดตลาดสายลมจอย ‘ชั่วคราว’ เร่งสร้างพนังกั้นน้ำพร้อมจัดพื้นที่เยียวยา

อำเภอแม่สายสั่งปิดตลาดสายลมจอย 2 เดือน เร่งสร้างพนังกั้นน้ำชั่วคราวกึ่งถาวร หลังเผชิญน้ำท่วมใหญ่ – พร้อมเยียวยาผลกระทบ พ่อค้าแม่ค้ากว่า 100 รายได้พื้นที่ค้าขายใหม่

เชียงราย, 29 พฤษภาคม 2568 – จากเหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่เมื่อวันที่ 24 พฤษภาคมที่ผ่านมา อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ต้องเผชิญกับความเสียหายหนัก โดยเฉพาะตลาดสายลมจอย ซึ่งเป็นแหล่งค้าขายสำคัญของชุมชนชายแดนและเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจในพื้นที่เหนือสุดของไทย

ผลกระทบจากน้ำท่วมใหญ่ สู่คำสั่งปิดตลาดสายลมจอย

เหตุการณ์น้ำท่วมเมื่อปลายเดือนพฤษภาคม ได้สร้างความเสียหายให้กับบ้านเรือน ร้านค้า และทรัพย์สินในพื้นที่อำเภอแม่สาย โดยเฉพาะตลาดสายลมจอยที่ตั้งอยู่ติดริมแม่น้ำสาย พ่อค้าแม่ค้ากว่า 100 รายต่างได้รับความเดือดร้อน สินค้าหลายชนิดได้รับความเสียหาย และพื้นที่ค้าขายต้องหยุดชะงักลงอย่างกะทันหัน

หลังเกิดเหตุ ฝ่ายปกครองนำโดยผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย มีคำสั่งให้นายอำเภอแม่สายและสำนักงานธนารักษ์ เชิญผู้ประกอบการร้านค้าตลาดสายลมจอยเข้าร่วมประชุมที่ห้องประชุมชั้น 4 อาคาร OSS ณ ที่ว่าการอำเภอแม่สาย เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม เวลา 10.00 น. เพื่อแจ้งข้อสั่งการเรื่อง “การหยุดค้าขายชั่วคราวในตลาดสายลมจอย” พร้อมเหตุผลสำคัญคือ ต้องเร่งรัดการสร้างพนังกั้นน้ำแบบชั่วคราว-กึ่งถาวรโดยกรมการทหารช่าง เพื่อป้องกันปัญหาน้ำป่าหลากและน้ำท่วมซ้ำซ้อนในฤดูฝนที่กำลังจะมาถึง

การตอบสนองของผู้ประกอบการและมาตรการบรรเทาผลกระทบ

ในที่ประชุม ผู้ประกอบการร้านค้าต่างรับทราบและยินยอมปฏิบัติตามข้อสั่งการ แม้จะต้องหยุดค้าขายเป็นเวลา 2 เดือน นับตั้งแต่วันที่ 29 พฤษภาคม 2568 เป็นต้นไป แต่ได้เสนอขอพื้นที่ค้าขายชั่วคราวเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนในการดำรงชีวิต ซึ่งทางอำเภอแม่สายได้ตอบรับและร่วมมือกับภาคเอกชน เช่น คุณอัมพร ศรีสมุทร เจ้าของโรงแรมปิยะพรฮิลล์ อนุเคราะห์สถานที่ชั่วคราวให้พ่อค้าแม่ค้าใช้เป็นแหล่งค้าขายใหม่บริเวณทางเข้าซอยการประปาส่วนภูมิภาค สาขาแม่สาย

ขั้นตอนดำเนินการเบื้องต้น ตัวแทนผู้ประกอบการได้รวบรวมรายชื่อและลงทะเบียนร้านค้าที่ประสงค์จะเข้ามาขายสินค้าในพื้นที่ชั่วคราวนี้ โดยกำนันตำบลเวียงพางคำรับผิดชอบจัดหาเต็นท์และแบ่งล็อกพื้นที่ร้านค้ารายละประมาณ 1.5 เมตร เพื่อความเป็นระเบียบและรองรับผู้ค้าจำนวนมาก

นอกจากนี้ ทางอำเภอแม่สายยังได้จัดสรรพื้นที่จำหน่ายสินค้าชั่วคราวเพิ่มเติมบริเวณถนนและลานด้านหลังสถานีตำรวจภูธรแม่สาย ใกล้ตลาดดอยเวา เพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถดำเนินการค้าขายต่อเนื่องและฟื้นฟูรายได้ โดยไม่ต้องย้ายออกจากพื้นที่อำเภอมากนัก

เร่งรัดสร้างพนังกั้นน้ำ “ชั่วคราว-กึ่งถาวร” ป้องกันแม่น้ำสายล้นตลิ่ง

สาเหตุหลักของการปิดตลาดในครั้งนี้คือ ความจำเป็นในการเร่งสร้างพนังกั้นน้ำแบบชั่วคราวกึ่งถาวรโดยกรมการทหารช่าง เพื่อให้แล้วเสร็จภายในเดือนมิถุนายน 2568 ตามแผนงานที่วางไว้ พร้อมรับมือฤดูฝนและพายุที่คาดว่าจะมาในช่วงกลางปีนี้

แผนการก่อสร้างพนังกั้นน้ำดังกล่าวถือเป็นมาตรการเร่งด่วน หลังจากปัญหาน้ำป่าหลากและแม่น้ำสายล้นตลิ่งได้สร้างความเสียหายอย่างต่อเนื่องในช่วงหลายปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะในปี 2568 ที่มีสถิติฝนตกหนักและปริมาณน้ำมากกว่าค่าเฉลี่ย ส่งผลให้ระดับน้ำแม่น้ำสายสูงเกินจุดวิกฤติในหลายจุดตลอดแนวพรมแดน

การเยียวยาและฟื้นฟูเศรษฐกิจท้องถิ่น

ผลกระทบที่เกิดขึ้นไม่ได้จำกัดแค่ผู้ประกอบการร้านค้าเท่านั้น แต่ยังลุกลามไปถึงครอบครัวแรงงาน พ่อค้าแม่ค้า รวมทั้งเศรษฐกิจชุมชนรอบข้าง ดังนั้น ฝ่ายปกครองจึงให้ความสำคัญกับการจัดหาพื้นที่ค้าขายใหม่อย่างเร่งด่วน และจัดการระบายสินค้าที่ได้รับความเสียหายบางส่วน เช่น ผ้า เสื้อผ้า ของใช้เบ็ดเตล็ด ซึ่งพ่อค้าแม่ค้าได้นำมาวางขายในราคาพิเศษเพื่อหมุนเวียนเงินทุนกลับมาใช้ดำรงชีวิตอีกครั้ง

นอกจากนี้ ยังมีความร่วมมือจากประชาชน นักท่องเที่ยว และหน่วยงานในพื้นที่ที่พร้อมสนับสนุนและให้กำลังใจแก่ผู้ค้า เพื่อฟื้นฟูเศรษฐกิจชายแดนให้กลับมาแข็งแรงโดยเร็วที่สุด

คลี่คลายปมปัญหาและมองไปข้างหน้า

แม้การปิดตลาดสายลมจอยจะสร้างความเดือดร้อนในระยะสั้น แต่ถือเป็นมาตรการที่จำเป็นเพื่อปกป้องชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนในระยะยาว เมื่อพนังกั้นน้ำเสร็จสมบูรณ์แล้ว พื้นที่ตลาดจะได้รับการปรับปรุงและเตรียมเปิดให้บริการอีกครั้ง พร้อมมาตรการป้องกันน้ำท่วมที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

ในขณะเดียวกัน บทเรียนจากน้ำท่วมใหญ่ในครั้งนี้ จะถูกนำไปปรับใช้ในการวางแผนจัดการภัยพิบัติในอนาคต เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนและระบบเตือนภัยในอำเภอแม่สาย รวมถึงการบริหารจัดการพื้นที่ริมน้ำให้เกิดประโยชน์สูงสุดโดยไม่กระทบต่อความปลอดภัย

สถิติและข้อมูลที่เกี่ยวข้อง

  • ปี 2567-2568 อำเภอแม่สายประสบเหตุฝนตกหนักติดต่อกันหลายวัน ระดับน้ำในแม่น้ำสายสูงเกินจุดวิกฤติ (ข้อมูลจากกรมอุตุนิยมวิทยา)
  • ตลาดสายลมจอยมีร้านค้ากว่า 100 ร้าน และเป็นแหล่งทำรายได้หลักให้กับครอบครัวในพื้นที่กว่า 200 ครัวเรือน (ข้อมูลจากอำเภอแม่สาย)
  • การก่อสร้างพนังกั้นน้ำคาดว่าจะใช้เวลาประมาณ 2 เดือน แล้วเสร็จในเดือนมิถุนายน 2568 เพื่อรับมือฤดูฝนและพายุ (ข้อมูลจากกรมการทหารช่าง)
  • มูลค่าความเสียหายจากเหตุน้ำท่วมใหญ่ปีนี้ยังอยู่ระหว่างการประเมินของสำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดเชียงราย

เครดิตภาพและข้อมูลจาก : 

  • สำนักงานธนารักษ์จังหวัดเชียงราย
  • สำนักงานอำเภอแม่สาย
  • กรมการทหารช่าง
  • กรมอุตุนิยมวิทยา
  • สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดเชียงราย
  • คุณอัมพร ศรีสมุทร (เจ้าของโรงแรมปิยะพรฮิลล์)
  • กำนันตำบลเวียงพางคำ
 
NAKORN CHIANG RAI NEWS TEAM
กองบรรณาธิการ นครเชียงรายนิวส์ – Nakorn Chiang Rai News
NEWS UPDATE
Categories
AROUND CHIANG RAI TOP STORIES

รัฐเร่งแก้สารปนเปื้อนแม่น้ำกก เน้นความปลอดภัยชาวเชียงราย

เชียงรายเดินหน้าแก้ปัญหาคุณภาพน้ำผิวดิน รัฐบาลเร่งตั้งศูนย์บัญชาการส่วนหน้า-เตรียมหารือรัฐบาลเมียนมา หลังพบสารปนเปื้อนแม่น้ำกก

เชียงราย, 27 พฤษภาคม 2568 – ประเทศไทยกำลังเผชิญความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อมครั้งสำคัญ เมื่อปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำกกที่ไหลผ่านจังหวัดเชียงรายมีแนวโน้มรุนแรงขึ้น จนรัฐบาลต้องตั้ง “ศูนย์บัญชาการเหตุการณ์ส่วนหน้า” เพื่อรับมือและปกป้องสุขภาพของประชาชนอย่างเร่งด่วน

การประชุมคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดิน ครั้งที่ 1/2568 จัดขึ้นที่ห้องประชุมจอมกิตติ ชั้น 3 ศาลากลางจังหวัดเชียงราย โดยมี นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เป็นประธานการประชุม ร่วมด้วย นางสาวธีรรัตน์ สำเร็จวาณิชย์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ในฐานะรองประธานคณะอนุกรรมการฯ

ไต่ระดับปัญหา แม่น้ำกกกับสารปนเปื้อนปริศนา

จากรายงานของ สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 พบว่ามีค่าการปนเปื้อนของสารบางชนิดในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย ที่ผิดปกติจากมาตรฐานในหลายจุด แม้ยังไม่สามารถชี้ชัดแหล่งที่มาโดยตรงได้ แต่มีข้อสันนิษฐานว่าน่าจะเกี่ยวข้องกับเหมืองแร่ทองคำบริเวณฝั่งประเทศเพื่อนบ้าน

รองนายกรัฐมนตรีกล่าวอย่างชัดเจนว่า รัฐบาลไม่ได้นิ่งนอนใจ” และย้ำว่ารัฐบาลกำลังเดินหน้าในการประสานความร่วมมือระดับนโยบายกับรัฐบาลเมียนมา เพื่อหาทางออกที่ยั่งยืนในการจัดการต้นตอของมลพิษ

สั่งตั้งศูนย์บัญชาการส่วนหน้า รับมือภาวะฉุกเฉิน

ในการประชุมครั้งนี้ ได้มีการสั่งการตั้ง ศูนย์บัญชาการเหตุการณ์ส่วนหน้า” โดยมอบหมายให้นางสาวธีรรัตน์ สำเร็จวาณิชย์ เป็นประธาน เพื่อประสานงานระหว่างจังหวัดกับส่วนกลางอย่างใกล้ชิด ข้อมูลจะถูกสื่อสารถึงประชาชนอย่างโปร่งใสและรวดเร็ว รวมถึงดำเนินการติดตามสารปนเปื้อนในน้ำ พืชผัก สัตว์น้ำ ดิน และสุขภาพประชาชนอย่างเข้มข้น

กรมควบคุมมลพิษและกรมอนามัยได้ร่วมกันนำ ชุดตรวจ Rappit Test มาใช้ตรวจวัดสารปนเปื้อนเบื้องต้น รู้ผลภายใน 20 นาที ขณะที่ตัวอย่างน้ำจะถูกส่งต่อไปยังห้องแล็บในส่วนกลางเนื่องจากเชียงรายและเชียงใหม่ยังไม่มีห้องปฏิบัติการวิเคราะห์สารเฉพาะทางในระดับลึก

ยืนยันน้ำประปาสะอาด ปลาป่วยเกิดจากแบคทีเรีย

อีกประเด็นที่ประชาชนในพื้นที่ให้ความสนใจคือความปลอดภัยของน้ำประปาและปลาที่บริโภคได้หรือไม่ ในเรื่องนี้ นายสุทัศน์ นุชปาน รองผู้ว่าการการประปาส่วนภูมิภาค เปิดเผยขั้นตอนการผลิตน้ำประปาของสถานีวังคำ ซึ่งมีการตรวจสอบคุณภาพน้ำดิบตลอดกระบวนการ รวมถึงใส่คลอรีนเพื่อฆ่าเชื้อโดยไม่กระทบสุขภาพ และส่งน้ำเข้าสู่หอถังสูงอย่างปลอดภัย

ส่วนปลาที่พบการเจ็บป่วยนั้น จากผลตรวจของกรมประมงและกรมอนามัย พบว่าเกิดจาก พยาธิใบไม้และแบคทีเรีย ไม่พบสารหนูในเนื้อปลาตามที่เป็นข่าวในช่วงก่อนหน้านี้ รัฐบาลจึงขอให้ประชาชนอย่าตื่นตระหนก และติดตามข้อมูลจากหน่วยงานรัฐอย่างใกล้ชิด

ลงพื้นที่จริง สร้างความมั่นใจให้ประชาชน

หลังจบการประชุม รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย นำคณะลงพื้นที่ตรวจเยี่ยม สถานีผลิตน้ำวังคำ และห้องแลปการประปาส่วนภูมิภาคเชียงราย โดยมี นายชรินทร์ ทองสุข ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย และเจ้าหน้าที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม เพื่อตรวจสอบกระบวนการผลิตน้ำประปา และขั้นตอนการทดสอบคุณภาพน้ำด้วยตนเอง

คณะได้ร่วมกันดื่มน้ำประปาเพื่อแสดงความมั่นใจในคุณภาพน้ำที่จ่ายให้ประชาชน พร้อมลงพื้นที่ต่อที่ ฝายเชียงราย ซึ่งเป็นจุดสำคัญในการดักตะกอนและกรองมลพิษจากต้นน้ำ

วิเคราะห์ผลลัพธ์จากสถานการณ์ครั้งนี้

ผลกระทบเชิงบวก

  • รัฐบาลมีการตอบสนองที่รวดเร็ว สร้างความมั่นใจให้ประชาชน
  • เกิดความร่วมมือระหว่างกระทรวงและหน่วยงานท้องถิ่นอย่างมีประสิทธิภาพ
  • ข้อมูลถูกสื่อสารต่อสาธารณะอย่างโปร่งใส

ผลกระทบเชิงลบ

  • คุณภาพน้ำแม่น้ำกกที่เสื่อมโทรมอาจกระทบการเกษตรและประมงในระยะยาว
  • การไม่มีห้องแล็บวิเคราะห์สารในภาคเหนือ ทำให้ต้องรอผลจากส่วนกลาง ซึ่งอาจล่าช้า
  • ความไม่มั่นใจของประชาชนต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมอาจกระทบการท่องเที่ยวในอนาคต

แผนระยะสั้น-ยาวในการฟื้นฟูและป้องกัน

รัฐบาลได้มีแนวทางดำเนินการใน 2 ระยะ คือ

  • ระยะสั้น: จัดตั้งหลุมดักตะกอนในแม่น้ำเพื่อดักจับสารปนเปื้อนเบื้องต้น พร้อมกำหนดจุดตรวจสอบคุณภาพน้ำในพื้นที่เสี่ยง
  • ระยะยาว: ออกแบบและก่อสร้างฝายดักตะกอนแบบถาวร โดยมี “แก้มลิง” สำรองน้ำ พร้อมทั้งศึกษาการจัดหาน้ำดิบสำรองเพื่อความมั่นคงด้านน้ำในอนาคต

ขณะนี้ กรมทรัพยากรน้ำ ได้เริ่มดำเนินการออกแบบโครงสร้างฝายดักตะกอนและระบบแก้มลิงแล้ว คาดว่าจะใช้เวลาไม่นานในการออกแบบและเปิดประมูลก่อสร้าง

ข้อมูลสถิติที่เกี่ยวข้อง

  • จากการเก็บตัวอย่างน้ำในแม่น้ำกก โดยสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 ในช่วงเดือนมีนาคม-พฤษภาคม 2568 รวม 6 ครั้ง พบว่า สารปนเปื้อนลดลงหลังผ่านฝายเชียงรายในอัตราเฉลี่ย 17.6%
  • จากข้อมูลกรมควบคุมมลพิษ (พ.ค. 2568) สารที่พบในน้ำได้แก่ โลหะหนักบางชนิด เช่น สังกะสี (Zn), ทองแดง (Cu) แต่ยังอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานเฉลี่ยไม่เกิน 0.5 มก./ลิตร
  • ประชาชนในเขตการใช้น้ำประปาส่วนภูมิภาคเชียงราย มีมากกว่า 65,000 คน ซึ่งอาศัยน้ำจากแม่น้ำกกเป็นแหล่งน้ำดิบหลัก
  • การประปาส่วนภูมิภาคระบุว่า มีการเก็บตัวอย่างน้ำตรวจวิเคราะห์ ทุก 2 วัน และรายงานผลรายสัปดาห์เข้าส่วนกลาง

เครดิตภาพและข้อมูลจาก :

  • สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดเชียงราย
  • กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
  • กระทรวงมหาดไทย
  • การประปาส่วนภูมิภาค
  • สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1
  • กรมควบคุมมลพิษ
  • กรมอนามัย
  • กรมประมง
  • กรมทรัพยากรน้ำ
 
NAKORN CHIANG RAI NEWS TEAM
กองบรรณาธิการ นครเชียงรายนิวส์ – Nakorn Chiang Rai News
NEWS UPDATE
Categories
AROUND CHIANG RAI TOP STORIES

แม่น้ำกกยังไม่ปลอดภัย สารหนูเกินมาตรฐานต่อเนื่อง

วิกฤตสารหนูปนเปื้อนแม่น้ำกกยังไม่คลี่คลาย สสจ.เชียงรายยืนยันน้ำไม่ปลอดภัย ชุมชนหวั่นผลกระทบระยะยาว

เชียงราย, 23 พฤษภาคม 2568 – สถานการณ์การปนเปื้อนสารหนูในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำโขง ที่เริ่มต้นตั้งแต่เดือนมีนาคม 2568 ได้สร้างความกังวลให้กับประชาชนในจังหวัดเชียงรายอย่างต่อเนื่อง ล่าสุด สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย (สสจ.เชียงราย) ยืนยันว่าแหล่งน้ำเหล่านี้ยังไม่ปลอดภัยสำหรับการใช้งาน โดยสั่งห้ามประชาชนสัมผัสหรือใช้น้ำโดยตรง จนกว่าจะมีการยืนยันความปลอดภัยจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หลังจากการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำอย่างต่อเนื่องเป็นเวลา 3 เดือน พบสารหนูเกินค่ามาตรฐานในหลายจุด ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพหากมีการใช้งานอย่างต่อเนื่อง ขณะที่หน่วยงานภาครัฐทั้งในระดับจังหวัดและระดับชาติเร่งดำเนินการแก้ไขปัญหา แต่การเจรจากับแหล่งกำเนิดมลพิษข้ามพรมแดนยังคงไม่มีความคืบหน้าชัดเจน สร้างความไม่มั่นใจให้กับชุมชนที่ได้รับผลกระทบ

สายน้ำแห่งชีวิตที่ถูกคุกคาม

แม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำโขง เป็นเส้นเลือดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงวิถีชีวิตของชาวเชียงรายมานานนับศตวรรษ ไม่ว่าจะเป็นการเกษตร การประมง หรือการท่องเที่ยว ชุมชนริมฝั่งแม่น้ำเหล่านี้พึ่งพาทรัพยากรน้ำในการดำรงชีวิตและสร้างรายได้ อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่เดือนมีนาคม 2568 ชาวบ้านในพื้นที่เริ่มสังเกตเห็นความผิดปกติของน้ำในแม่น้ำกก น้ำที่เคยใสสะอาดกลับขุ่นข้น และมีกลิ่นผิดปกติในบางช่วง ความกังวลเพิ่มมากขึ้นเมื่อมีรายงานว่าสัตว์น้ำในแม่น้ำเริ่มตาย และชาวบ้านบางรายที่สัมผัสน้ำมีอาการผื่นคันและระคายเคือง

ความตื่นตระหนกทวีคูณเมื่อผลการตรวจคุณภาพน้ำโดยสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (สคพ.1) เปิดเผยว่าพบสารหนูปนเปื้อนเกินค่ามาตรฐานในหลายจุดของแม่น้ำกกและแม่น้ำสาขา สารหนู ซึ่งเป็นโลหะหนักที่มีพิษร้ายแรง สามารถสะสมในร่างกายมนุษย์และสัตว์ ส่งผลให้เกิดปัญหาสุขภาพทั้งในระยะสั้น เช่น ผื่นคันและคลื่นไส้ และในระยะยาว เช่น โรคมะเร็งและความเสียหายต่ออวัยวะภายใน ชาวบ้านในชุมชนริมแม่น้ำเริ่มตั้งคำถามถึงสาเหตุของมลพิษ โดยหลายฝ่ายสงสัยว่าเกี่ยวข้องกับกิจกรรมเหมืองแร่ในพื้นที่ต้นน้ำของแม่น้ำกก ซึ่งอยู่ในเขตประเทศเมียนมา

สถานการณ์นี้ไม่เพียงกระทบต่อสุขภาพของประชาชน แต่ยังส่งผลต่อเศรษฐกิจท้องถิ่นอย่างหนัก การท่องเที่ยวในพื้นที่ เช่น กิจกรรมล่องแพและนั่งช้างลุยน้ำ ต้องหยุดชะงัก เกษตรกรที่ใช้น้ำจากแม่น้ำกกในการเพาะปลูกเผชิญกับความเสี่ยงจากสารพิษตกค้างในผลผลิต และชาวประมงต้องหยุดจับปลาเนื่องจากไม่มีผู้ซื้อกล้าเสี่ยงบริโภค ความหวาดกลัวและความไม่แน่นอนได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันของชุมชน

การตรวจสอบและมาตรการรับมือของหน่วยงาน

เมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2568 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงรายได้ออกแถลงการณ์ยืนยันว่า แม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำโขง ยังคงมีสารหนูปนเปื้อนเกินค่ามาตรฐาน และขอให้ประชาชนงดใช้น้ำจากแหล่งน้ำเหล่านี้ในการอุปโภค บริโภค หรือสัมผัสโดยตรง จนกว่าสถานการณ์จะคลี่คลาย การตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำโดย สคพ.1 ดำเนินการมาแล้ว 3 ครั้ง ระหว่างเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม 2568 โดยเก็บตัวอย่างน้ำผิวดินจากแม่น้ำกกและแม่น้ำสาขา 15 จุด แม่น้ำสาย 3 จุด และแม่น้ำโขง 2 จุด ผลการตรวจพบว่าคุณภาพน้ำอยู่ในระดับ “พอใช้ถึงเสื่อมโทรม” โดยบางจุดมีค่าความสกปรกจากสารอินทรีย์และแบคทีเรียเกินมาตรฐาน รวมถึงสารหนูที่เกินค่ามาตรฐานอย่างต่อเนื่อง

นายชรินทร์ ทองสุข ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า ระบบการผลิตน้ำประปาในเขตเทศบาลนครเชียงรายยังคงปลอดภัยสำหรับการใช้งาน เนื่องจากมีการบำบัดน้ำอย่างเข้มงวด อย่างไรก็ตาม เพื่อป้องกันผลกระทบต่อประชาชนในพื้นที่อื่นๆ ได้สั่งการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพิ่มความถี่ในการเก็บตัวอย่างน้ำจากเดือนละครั้งเป็นสัปดาห์ละครั้ง และสำรวจรูปแบบการใช้น้ำในกิจกรรมต่างๆ รวมถึงเกษตรกรรม อุตสาหกรรม และการท่องเที่ยว

เพื่อรับมือกับวิกฤต สสจ.เชียงราย ร่วมกับเครือข่ายบริการสุขภาพ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) องค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย และศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 1/1 เชียงราย ได้จัดตั้งระบบเฝ้าระวังสุขภาพประชาชนในพื้นที่เสี่ยง โดยมีการตรวจสุขภาพอย่างใกล้ชิดและให้ความรู้เกี่ยวกับการป้องกันอันตรายจากสารปนเปื้อน คำแนะนำสำหรับประชาชนรวมถึงการหลีกเลี่ยงการใช้น้ำจากแม่น้ำในการล้างผัก อาบน้ำ หรือให้สัตว์เลี้ยงดื่ม รวมถึงการงดจับหรือบริโภคสัตว์น้ำจากแหล่งน้ำเสี่ยง

ในระดับชาติ นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ในฐานะประธานคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ได้ลงนามแต่งตั้งคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดิน โดยมีนางสาวธีรรัตน์ สำเร็จวาณิชย์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นรองประธาน คณะอนุกรรมการนี้มีภารกิจวิเคราะห์สาเหตุของมลพิษ กำหนดแนวทางแก้ไข และเจรจากับหน่วยงานในประเทศเมียนมาเพื่อควบคุมแหล่งกำเนิดมลพิษ การประชุมครั้งแรกของคณะอนุกรรมการมีกำหนดจัดขึ้นในวันที่ 27 พฤษภาคม 2568 ณ ทำเนียบรัฐบาล

หนึ่งในมาตรการที่ได้รับความสนใจคือการสำรวจพื้นที่เพื่อสร้าง “ฝายดักตะกอน” ในลำน้ำฝางและแม่น้ำกก เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2568 เฮลิคอปเตอร์ตรวจการณ์ของศูนย์เทคโนโลยีอากาศ (ศทอ.) ได้บินสำรวจพื้นที่เป้าหมายในอำเภอฝาง อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ และอำเภอเมืองเชียงราย อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย เพื่อเก็บข้อมูลภาพถ่ายทางอากาศสำหรับวิเคราะห์ความเหมาะสมในการสร้างฝายดักตะกอน 4 จุด ซึ่งคาดว่าจะช่วยลดการปนเปื้อนของตะกอนและสารหนูในน้ำ ผลการสำรวจจะถูกส่งต่อให้กรมทรัพยากรน้ำและกรมควบคุมมลพิษเพื่อดำเนินการต่อไป

ความพยายามแก้ไขและความหวังที่ยังไม่ชัดเจน

การดำเนินการของหน่วยงานภาครัฐในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมาแสดงถึงความพยายามในการจัดการวิกฤตสารหนูปนเปื้อน การเพิ่มความถี่ในการตรวจคุณภาพน้ำ การจัดตั้งคณะอนุกรรมการ และการสำรวจเพื่อสร้างฝายดักตะกอน เป็นสัญญาณของความมุ่งมั่นในการแก้ไขปัญหา การประสานงานกับกระทรวงการต่างประเทศและสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติเพื่อเจรจากับเมียนมา รวมถึงการใช้กลไกคณะกรรมการชายแดนส่วนภูมิภาค (RBC) แสดงถึงความพยายามในการจัดการปัญหาข้ามพรมแดน

ในระดับท้องถิ่น สำนักงานเกษตรจังหวัดเชียงรายได้เก็บตัวอย่างดินและพืชในพื้นที่เกษตรริมแม่น้ำกกเพื่อตรวจสอบสารหนูตกค้าง พร้อมให้คำแนะนำแก่เกษตรกรในการใช้น้ำอย่างปลอดภัย สำนักงานประมงจังหวัดได้ตรวจวิเคราะห์โลหะหนักในปลา ซึ่งผลการตรวจเมื่อวันที่ 11 เมษายน 2568 พบสารหนูในระดับ 0.13 mg/kg ซึ่งยังอยู่ในเกณฑ์ปลอดภัยตามมาตรฐานกระทรวงสาธารณสุข การประปาส่วนภูมิภาคจังหวัดเชียงรายได้เพิ่มความถี่ในการตรวจน้ำประปาเป็นเดือนละ 2 ครั้ง เพื่อให้มั่นใจในความปลอดภัย ขณะที่ รพ.สต. 19 แห่งใน 7 อำเภอทำหน้าที่เป็นศูนย์รับแจ้งและเฝ้าระวังผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน

อย่างไรก็ตาม แม้จะมีความคืบหน้าในบางด้าน แต่ประชาชนในชุมชนริมแม่น้ำกกยังคงไม่มั่นใจในความปลอดภัยของน้ำ การขาดความชัดเจนในแนวทางการแก้ไขปัญหา โดยเฉพาะการเจรจากับเหมืองแร่ในเมียนมา ซึ่งคาดว่าเป็นแหล่งกำเนิดมลพิษ ทำให้ชาวบ้านรู้สึกว่าปัญหานี้ถูกปล่อยทิ้งไว้โดยไม่มีทางออกที่เป็นรูปธรรม นางสาวจันทร์จิรา สุวรรณวงศ์ เกษตรกรในอำเภอเมืองเชียงราย กล่าวว่า “เราไม่กล้าใช้น้ำจากแม่น้ำกกมานานแล้ว แต่ก็ยังกังวลว่าสารพิษจะสะสมในดินและพืช ถ้าไม่แก้ที่ต้นเหตุ อนาคตเราจะอยู่อย่างไร”

ความหวังของชุมชนอยู่ที่การประชุมคณะอนุกรรมการในวันที่ 27 พฤษภาคม 2568 ซึ่งจะมีการหารือเกี่ยวกับระบบดักตะกอนและการเจรจาระหว่างประเทศ หากมีการดำเนินการที่เป็นรูปธรรม เช่น การติดตั้งฝายดักตะกอนหรือการควบคุมการปล่อยมลพิษจากเหมืองในเมียนมา อาจช่วยฟื้นฟูความมั่นใจให้กับประชาชนและชุมชนได้

ผลลัพธ์และความท้าทาย

การจัดการวิกฤตสารหนูปนเปื้อนในแม่น้ำกกมีผลลัพธ์ที่สำคัญ ดังนี้:

  1. การเฝ้าระวังที่มีประสิทธิภาพ การเพิ่มความถี่ในการตรวจคุณภาพน้ำและสุขภาพประชาชนช่วยลดความเสี่ยงจากการสัมผัสสารหนูในระยะสั้น
  2. ความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน การจัดตั้งคณะอนุกรรมการและการทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงานในระดับจังหวัดและชาติแสดงถึงความมุ่งมั่นในการแก้ไขปัญหา
  3. การใช้เทคโนโลยี การสำรวจด้วยเฮลิคอปเตอร์และเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศช่วยระบุจุดเสี่ยงและวางแผนแก้ไขได้อย่างแม่นยำ
  4. การสื่อสารสาธารณะ การให้คำแนะนำและประชาสัมพันธ์ข้อมูลช่วยให้ประชาชนตระหนักถึงความเสี่ยงและปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

อย่างไรก็ตาม การแก้ไขวิกฤตนี้ยังเผชิญกับความท้าทายหลายประการ

  1. ความซับซ้อนของปัญหาข้ามแดน การเจรจากับเมียนมาเกี่ยวกับเหมืองแร่ในรัฐฉานมีความท้าทาย เนื่องจากความขัดแย้งภายในและอิทธิพลของบริษัทจีน
  2. ข้อจำกัดด้านทรัพยากร การติดตั้งฝายดักตะกอนและระบบกรองน้ำต้องใช้เงินทุนและเวลา ซึ่งอาจเกินขีดความสามารถของหน่วยงานท้องถิ่น
  3. ผลกระทบระยะยาว สารหนูสามารถสะสมในดินและร่างกายมนุษย์ได้นาน การแก้ไขต้องครอบคลุมทั้งการหยุดยั้งมลพิษและการฟื้นฟูระบบนิเวศ
  4. ความไม่มั่นใจของประชาชน การขาดความชัดเจนในแนวทางแก้ไขทำให้ชาวบ้านยังคงหวาดกลัวและสูญเสียความเชื่อมั่นในหน่วยงานรัฐ

เพื่อรับมือกับความท้าทายเหล่านี้ ควรมีการดำเนินการเพิ่มเติม ดังนี้:

  • เร่งรัดการเจรจาระหว่างประเทศ: ใช้กลไกคณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง (MRC) และความร่วมมือทวิภาคีเพื่อกดดันเมียนมาให้ควบคุมการปล่อยมลพิษ
  • จัดหางบประมาณเพิ่มเติม ขอความสนับสนุนจากภาคเอกชนและองค์กรระหว่างประเทศในการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน เช่น ฝายดักตะกอนและระบบกรองน้ำ
  • เพิ่มการสื่อสารสาธารณะ ใช้สื่อท้องถิ่นและสื่อสังคมออนไลน์เพื่ออัปเดตความคืบหน้าและสร้างความมั่นใจให้ประชาชน
  • สนับสนุนชุมชนท้องถิ่น จัดหาแหล่งน้ำสะอาดและสนับสนุนอาชีพทางเลือกให้กับเกษตรกรและชาวประมงที่ได้รับผลกระทบ

สถิติและแหล่งอ้างอิง

เพื่อให้เห็นภาพความรุนแรงของปัญหาการปนเปื้อนสารหนูในแม่น้ำกก ข้อมูลต่อไปนี้รวบรวมจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ:

  1. ผลการตรวจคุณภาพน้ำ:
    • แม่น้ำกก: สารหนูสูงสุด 0.038 mg/L (มาตรฐานไม่เกิน 0.01 mg/L)
    • แหล่งอ้างอิง: สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (สคพ.1). (2568). รายงานผลการตรวจคุณภาพน้ำผิวดินในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาขา.
  2. ผลกระทบต่อสุขภาพ:
    • ผู้สัมผัสน้ำจากแม่น้ำกกที่มีสารหนูเกินมาตรฐานมีโอกาสเกิดผื่นคันถึง 30% และความเสี่ยงต่อมะเร็งผิวหนังในระยะยาวเพิ่มขึ้น 5–10%
    • แหล่งอ้างอิง: ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 1/1 เชียงราย. (2568). รายงานผลกระทบต่อสุขภาพจากสารหนูในแหล่งน้ำ.
  3. ผลกระทบต่อการเกษตร:
    • พื้นที่เกษตรริมแม่น้ำกกในจังหวัดเชียงรายได้รับผลกระทบราว 20,000 ไร่ ส่งผลให้ผลผลิตลดลง 15–20%
    • แหล่งอ้างอิง: สำนักงานเกษตรจังหวัดเชียงราย. (2568). รายงานผลกระทบจากมลพิษในแม่น้ำกกต่อภาคเกษตรกรรม.
  4. การผลิตแร่ในเมียนมา:
    • รัฐฉาน ประเทศเมียนมา ผลิตแรร์เอิร์ธ 41,700 ตันในปี 2566 ซึ่งอาจเป็นแหล่งกำเนิดสารหนูในแม่น้ำกก
    • แหล่งอ้างอิง: Global Witness. (2568). รายงานการผลิตแร่หายากในเมียนมา.

เครดิตภาพและข้อมูลจาก : 

  • สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย
  • สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1
  • สำนักงานจังหวัดเชียงราย
  • กรมควบคุมมลพิษ
  • กรมทรัพยากรน้ำ
 
NAKORN CHIANG RAI NEWS TEAM
กองบรรณาธิการ นครเชียงรายนิวส์ – Nakorn Chiang Rai News
NEWS UPDATE
Categories
AROUND CHIANG RAI TOP STORIES

ปางช้างรวมมิตรเดือดร้อนหนัก กระทบท่องเที่ยวเชียงรายทรุดหนัก

วิกฤตมลพิษแม่น้ำกกกระทบหนัก ชุมชนรวมมิตรและปางช้างเชียงรายเดือดร้อน ภาคประชาชนรวมพลังเรียกร้องแก้ปัญหา

เชียงราย, 22 พฤษภาคม 2568 – สถานการณ์การปนเปื้อนสารหนูในแม่น้ำกก บริเวณบ้านรวมมิตร ตำบลแม่ยาว อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย ได้สร้างความเดือดร้อนอย่างหนักต่อชุมชนท้องถิ่นและผู้ประกอบการด้านการท่องเที่ยว โดยเฉพาะปางช้างกะเหรี่ยงรวมมิตรที่ต้องเผชิญกับรายได้ที่ลดลงอย่างมากถึง 80% จากการยุติกิจกรรมท่องเที่ยวทางน้ำ ภาคธุรกิจ หอการค้า สภาอุตสาหกรรม รวมถึงตัวแทนโรงแรมและร้านอาหารในพื้นที่ ได้รวมตัวกันเพื่อระดมความคิดและหารือแนวทางแก้ไขปัญหา ขณะที่ชาวบ้านเรียกร้องให้หน่วยงานภาครัฐและหน่วยงานระหว่างประเทศเร่งดำเนินการจัดการต้นตอของมลพิษ เพื่อฟื้นฟูแม่น้ำกกและคืนความมั่นใจให้กับชุมชนและนักท่องเที่ยว

แม่น้ำกกจากสายน้ำแห่งชีวิตสู่ภาวะวิกฤต

แม่น้ำกกเป็นเส้นเลือดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงวิถีชีวิตของชาวเชียงรายมานานนับศตวรรษ ตั้งแต่การเกษตร การประมง ไปจนถึงการท่องเที่ยว โดยเฉพาะในชุมชนบ้านรวมมิตร ตำบลแม่ยาว ซึ่งเป็นที่ตั้งของปางช้างกะเหรี่ยงรวมมิตร อันเป็นจุดหมายปลายทางยอดนิยมสำหรับนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างชาติ กิจกรรมนั่งช้างลุยน้ำและล่องแพในแม่น้ำกกเคยเป็นเสน่ห์ที่ดึงดูดผู้มาเยือน สร้างรายได้ให้กับชุมชนและผู้ประกอบการท้องถิ่นอย่างต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่ช่วงต้นปี 2568 ชาวบ้านในพื้นที่เริ่มสังเกตเห็นความผิดปกติของแม่น้ำกก น้ำที่เคยใสสะอาดกลับขุ่นข้นอย่างเห็นได้ชัด โดยเฉพาะบริเวณบ้านรวมมิตร ซึ่งภาพถ่ายมุมสูงเผยให้เห็นความแตกต่างระหว่างน้ำขุ่นในแม่น้ำกกกับลำห้วยสาขาที่ใสกว่า ความกังวลทวีคูณเมื่อผลการตรวจคุณภาพน้ำยืนยันว่ามีสารหนูปนเปื้อนเกินค่ามาตรฐาน สร้างความตื่นตระหนกให้กับชุมชนที่พึ่งพาแม่น้ำในการดำรงชีวิต

เหตุการณ์ในเดือนเมษายน 2568 ยิ่งตอกย้ำความรุนแรงของปัญหา เมื่อควาญช้างจากปางช้างกะเหรี่ยงรวมมิตรนำช้างไปอาบน้ำในแม่น้ำกก หลังจากนั้นเพียง 2–3 วัน ช้างเกิดผื่นและตุ่มใสติดเชื้อจนกลายเป็นแผล ขณะที่ควาญช้างเองก็มีอาการผื่นและแผลบริเวณหัวเข่า ชาวบ้านในชุมชนเริ่มหวาดกลัวว่าสารพิษในน้ำอาจซึมเข้าสู่บ่อน้ำตื้นที่ใช้ในการอุปโภคและบริโภค ส่งผลให้วิถีชีวิตและเศรษฐกิจของชุมชนต้องหยุดชะงัก

ผลกระทบรุนแรงและการรวมตัวของชุมชน

เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2568 ตัวแทนจากชุมชนบ้านรวมมิตร ภาคธุรกิจ หอการค้าจังหวัดเชียงราย สภาอุตสาหกรรมจังหวัดเชียงราย รวมถึงผู้ประกอบการโรงแรมและร้านอาหาร ได้รวมตัวกันที่ปางช้างกะเหรี่ยงรวมมิตร เพื่อหารือถึงผลกระทบจากมลพิษในแม่น้ำกกและแนวทางแก้ไขปัญหา การประชุมครั้งนี้สะท้อนถึงความเดือดร้อนที่ครอบคลุมทุกภาคส่วน ตั้งแต่ผู้ประกอบการท่องเที่ยวไปจนถึงชาวบ้านที่สูญเสียอาชีพจากการหาปลาและการเกษตร

นายสีทน คำแปง ผู้จัดการปางช้างกะเหรี่ยงรวมมิตร เปิดเผยว่า นักท่องเที่ยวลดลงกว่า 80% เนื่องจากต้องยุติกิจกรรมนั่งช้างลุยน้ำและล่องแพในแม่น้ำกก ซึ่งเป็นหัวใจหลักของการท่องเที่ยวในพื้นที่ การยกเลิกการจองที่พักและกิจกรรมท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทำให้ปางช้างต้องลดจำนวนช้างจากเดิม 15 เชือก เหลือเพียง 9 เชือก และยังต้องเผชิญกับค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นจากการใช้น้ำประปาภูเขาและน้ำบาดาลแทนน้ำจากแม่น้ำกก การจำกัดปริมาณน้ำที่ช้างดื่มจากเดิมครั้งละ 12–15 คำ (คำละ 8–10 ลิตร) เหลือเพียง 5–6 คำ ส่งผลต่อสุขภาพของช้างและเพิ่มความยากลำบากในการดูแล

“ช้างคือสมาชิกในครอบครัวของเรา ถ้าเป็นธุรกิจทั่วไปคงเลิกไปนานแล้ว แต่เรายังต้องสู้เพื่อช้างและชุมชน” นายสีทนกล่าวด้วยน้ำเสียงที่เต็มไปด้วยความมุ่งมั่น เขายังเรียกร้องให้หน่วยงานภาครัฐเร่งเจรจากับแหล่งที่มาของมลพิษ ซึ่งคาดว่ามาจากเหมืองทองและแรร์เอิร์ธในรัฐฉาน ประเทศเมียนมา เพื่อหยุดยั้งการปล่อยสารพิษลงสู่แม่น้ำกก

ในส่วนของผู้ประกอบการร้านอาหาร นางสาวจันทร์จิรา สุวรรณวงศ์ เจ้าของร้านชีวิตธรรมดา ในอำเภอเมืองเชียงราย เปิดเผยว่า ร้านต้องเปลี่ยนแหล่งซื้อผักจากชุมชนริมแม่น้ำกกมาเป็นผักจากห้างสรรพสินค้า เนื่องจากลูกค้ากังวลเรื่องสารปนเปื้อนในผลผลิตทางการเกษตร ส่งผลให้ต้นทุนการดำเนินงานเพิ่มขึ้นและรายได้ลดลง ขณะที่โรงแรมริมแม่น้ำกกเผชิญกับปัญหาคล้ายกัน โดยต้องใช้น้ำประปาและน้ำบาดาลในการรดต้นไม้และดูแลสวน แทนน้ำจากแม่น้ำกก ซึ่งเพิ่มค่าใช้จ่ายอย่างมีนัยสำคัญ

“นักท่องเที่ยวลดลง เพราะไม่มีใครอยากมาเมืองที่มีความเสี่ยงต่อสุขภาพ” นายวรวิทย์ จันทร์ประดิษฐ์ ผู้จัดการโรงแรมแห่งหนึ่งริมแม่น้ำกก กล่าวถึงสถานการณ์ที่ส่งผลต่อภาพลักษณ์ของเชียงรายในฐานะเมืองท่องเที่ยว

ชาวบ้านในชุมชนบ้านรวมมิตรและบ้านผาเสริฐ ซึ่งพึ่งพาแม่น้ำกกในการทำประมงและเกษตรกรรม ก็ได้รับผลกระทบไม่แพ้กัน นางจินดา อิ่นคำ ชาวบ้านป่าอ้อแม่ยาว กล่าวว่า เธอและชาวบ้านต้องหยุดหาปลาในแม่น้ำกกมากว่า 2 เดือน เนื่องจากไม่มีผู้ซื้อกล้าเสี่ยงบริโภคปลาจากแหล่งน้ำที่ปนเปื้อน ส่งผลให้ต้องเปลี่ยนไปทำอาชีพอื่น เช่น ขายของในตลาด ซึ่งไม่สามารถทดแทนรายได้เดิมได้อย่างเต็มที่

การเคลื่อนไหวของภาคประชาชนและความหวังในการฟื้นฟู

เพื่อรับมือกับวิกฤตครั้งนี้ เทศบาลตำบลแม่ยาวได้ดำเนินการเร่งด่วนโดยติดตั้งป้ายเตือนห้ามสัมผัสน้ำในแม่น้ำกกและห้ามจับปลามาบริโภค พร้อมแจกจ่ายแนวทางปฏิบัติให้ประชาชนทราบถึงความเสี่ยงของสารหนู ขณะที่ภาคประชาชนเริ่มเคลื่อนไหวเพื่อเรียกร้องการแก้ไขปัญหาอย่างจริงจัง

อาจารย์นิวัฒน์ ร้อยแก้ว ประธานกลุ่มรักษ์เชียงของและผู้อำนวยการสถาบันองค์ความรู้ท้องถิ่นโฮงเฮียนแม่ของ ได้จัดกิจกรรมรับฟังข้อมูลจากภาคประชาชนในวันที่ 5 พฤษภาคม 2568 ณ สวนตุงและโคมนครเชียงราย ภายในงานเทศกาลถนนคนเดิน เพื่อเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับสาเหตุและผลกระทบของมลพิษในแม่น้ำกก นอกจากนี้ ยังมีการเตรียมจัดกิจกรรมใหญ่ในวันที่ 5 มิถุนายน 2568 ณ สนามหน้าศาลากลางจังหวัดเชียงราย โดยมีกำหนดการจัดนิทรรศการ การแสดงพลังผ่านการถือป้าย พิธีสืบชะตาแม่น้ำกก และพิธีกรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ รวมถึงการยื่นหนังสือต่อรัฐบาลไทย สถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีน และสถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา เพื่อเรียกร้องให้รับทราบและแก้ไขปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม

อาจารย์นิวัฒน์ยังเชิญชวนประชาชนร่วมติดริบบิ้นสีเขียวที่รถหรือสถานที่ต่างๆ เพื่อแสดงพลังในการเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งแก้ไขปัญหา การเคลื่อนไหวครั้งนี้ได้รับการสนับสนุนจากชุมชนท้องถิ่น องค์กรพัฒนาเอกชน และนักวิชาการที่เห็นถึงความจำเป็นในการปกป้องแม่น้ำกก ซึ่งเป็นทรัพยากรสำคัญของจังหวัดเชียงราย

ในระดับนานาชาติ คณะกรรมการชายแดนส่วนภูมิภาค (RBC) ไทย-เมียนมา ซึ่งมีแม่ทัพภาคที่ 3 เป็นประธาน มีกำหนดประชุมในเดือนกรกฎาคม 2568 เพื่อหารือกับฝ่ายเมียนมาเกี่ยวกับผลกระทบจากเหมืองในรัฐฉาน ซึ่งคาดว่าเป็นแหล่งที่มาหลักของมลพิษ การประชุมครั้งนี้จะเป็นโอกาสสำคัญในการผลักดันให้มีการควบคุมหรือปรับปรุงวิธีการทำเหมือง เพื่อลดการปล่อยสารพิษลงสู่แม่น้ำกก

ผลลัพธ์และความท้าทาย

การรวมตัวของชุมชนและภาคธุรกิจเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2568 ถือเป็นจุดเริ่มต้นของความร่วมมือในการแก้ไขวิกฤตมลพิษในแม่น้ำกก ผลลัพธ์ที่สำคัญ ได้แก่:

  1. การสร้างความตื่นตัว: การประชุมและกิจกรรมของภาคประชาชนช่วยให้ประเด็นมลพิษในแม่น้ำกกได้รับความสนใจในวงกว้าง ทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับนานาชาติ
  2. การดำเนินการเร่งด่วน: การติดตั้งป้ายเตือนและแจกจ่ายแนวทางปฏิบัติโดยเทศบาลตำบลแม่ยาวช่วยลดความเสี่ยงต่อสุขภาพของประชาชนในระยะสั้น
  3. การผลักดันการเจรจาข้ามแดน: การยื่นหนังสือต่อสถานทูตจีนและเมียนมา รวมถึงการประชุม RBC ในเดือนกรกฎาคม 2568 แสดงถึงความมุ่งมั่นในการแก้ปัญหาที่ต้นตอ
  4. การปกป้องสวัสดิภาพสัตว์: การปรับเปลี่ยนการดูแลช้างโดยใช้น้ำประปาและน้ำบาดาลช่วยลดความเสี่ยงต่อสุขภาพของช้าง แม้จะเพิ่มภาระค่าใช้จ่าย

อย่างไรก็ตาม การแก้ไขวิกฤตนี้ยังเผชิญกับความท้าทายหลายประการ:

  1. ความซับซ้อนของปัญหาข้ามแดน: การเจรจากับเมียนมาและกองทัพสหรัฐว้า (UWSA) ซึ่งควบคุมพื้นที่เหมืองในรัฐฉาน เป็นเรื่องที่ท้าทาย เนื่องจากความขัดแย้งภายในเมียนมาและอิทธิพลของบริษัทจีน
  2. ข้อจำกัดด้านทรัพยากร: การตรวจสอบคุณภาพน้ำ การจัดหาน้ำสะอาด และการฟื้นฟูระบบนิเวศต้องใช้เงินทุนและบุคลากรจำนวนมาก ซึ่งอาจเกินขีดความสามารถของหน่วยงานท้องถิ่น
  3. ผลกระทบระยะยาว: สารหนูสามารถสะสมในดินและร่างกายมนุษย์ได้นานหลายสิบปี การแก้ไขต้องครอบคลุมทั้งการหยุดยั้งมลพิษและการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม
  4. การสื่อสารกับประชาชน: การขาดข้อมูลที่ชัดเจนเกี่ยวกับความปลอดภัยของน้ำและผลผลิตเกษตรทำให้เกิดความตื่นตระหนกและความไม่มั่นใจในชุมชน

เพื่อรับมือกับความท้าทายเหล่านี้ ควรมีการดำเนินการเพิ่มเติมดังนี้:

  • จัดตั้งคณะทำงานเฉพาะกิจ: เพื่อประสานงานระหว่างหน่วยงานในและต่างประเทศ และเร่งรัดการเจรจากับเมียนมาและจีน
  • เพิ่มการสื่อสารสาธารณะ: ใช้สื่อท้องถิ่นและสื่อสังคมออนไลน์เพื่อให้ข้อมูลที่ชัดเจนเกี่ยวกับความคืบหน้าในการแก้ปัญหา
  • สนับสนุนชุมชนท้องถิ่น: จัดหาแหล่งน้ำสะอาดและสนับสนุนอาชีพทางเลือกให้กับชาวบ้านที่สูญเสียรายได้จากการประมงและเกษตร
  • ยกระดับสู่เวทีนานาชาติ: ร่วมมือกับองค์กรระหว่างประเทศ เช่น คณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง (MRC) เพื่อกดดันให้มีการแก้ไขปัญหาข้ามแดน

สถิติและแหล่งอ้างอิง

เพื่อให้เห็นภาพความรุนแรงของปัญหามลพิษในแม่น้ำกก ข้อมูลต่อไปนี้รวบรวมจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ:

  1. ผลการตรวจคุณภาพน้ำ:
    • แม่น้ำกก (บ้านรวมมิตร ต.แม่ยาว): สารหนู 0.038 mg/L (มาตรฐานไม่เกิน 0.01 mg/L)
    • แหล่งอ้างอิง: สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษ (สคพ.) ที่ 1 เชียงใหม่. (2568). รายงานผลการตรวจคุณภาพน้ำผิวดิน.
  2. ผลกระทบต่อการท่องเที่ยว:
    • จำนวนนักท่องเที่ยวในปางช้างกะเหรี่ยงรวมมิตรลดลง 80% ในช่วงมกราคม–พฤษภาคม 2568
    • แหล่งอ้างอิง: หอการค้าจังหวัดเชียงราย. (2568). รายงานผลกระทบต่อภาคการท่องเที่ยวจากมลพิษในแม่น้ำกก.
  3. การผลิตแรร์เอิร์ธในเมียนมา:
    • ปี 2566: เมียนมาผลิตแรร์เอิร์ธ 41,700 ตัน มูลค่า 1.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
    • แหล่งอ้างอิง: Global Witness. (2568). รายงานการผลิตแร่หายากในเมียนมา.
  4. ผลกระทบต่อชุมชน:
    • ชาวบ้านในชุมชนบ้านรวมมิตรและบ้านผาเสริฐสูญเสียรายได้จากการประมงและเกษตรกรรมราว 60–70%
    • แหล่งอ้างอิง: กลุ่มรักษ์เชียงของ. (2568). รายงานผลกระทบจากมลพิษในแม่น้ำกกต่อชุมชนท้องถิ่น.

เครดิตภาพและข้อมูลจาก :

  • เทศบาลตำบลแม่ยาว
  • หอการค้าจังหวัดเชียงราย
  • สภาอุตสาหกรรมจังหวัดเชียงราย
  • กลุ่มรักษ์เชียงของ
  • สถาบันองค์ความรู้ท้องถิ่นโฮงเฮียนแม่ของ
 
NAKORN CHIANG RAI NEWS TEAM
กองบรรณาธิการ นครเชียงรายนิวส์ – Nakorn Chiang Rai News
NEWS UPDATE
Categories
AROUND CHIANG RAI TOP STORIES

ไร่เชิญตะวันไม่ร้าง ว.วชิรเมธีโต้ข่าวลือ ฟ้องยูทูปเบอร์

พระเมธีวชิโรดม ชี้แจงข้อกล่าวหายูทูปเปอร์ปมไร่เชิญตะวันรกร้าง ยืนยันยังมีประชาชนเข้าปฏิบัติธรรมอย่างต่อเนื่อง

เชียงใหม่, 20 พฤษภาคม 2568 – พระเมธีวชิโรดม หรือท่าน ว.วชิรเมธี ผู้อำนวยการศูนย์วิปัสนาสากลไร่เชิญตะวัน จังหวัดเชียงราย ออกแถลงชี้แจงกรณียูทูปเปอร์บางรายเผยแพร่เนื้อหาผ่านโซเชียลมีเดียกล่าวหาไร่เชิญตะวันเป็นวัดร้าง และระบุว่าไม่มีผู้คนไปปฏิบัติธรรม ทั้งยังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับตัวพระเมธีวชิโรดมว่าหายตัวไปจากพื้นที่ โดยยืนยันว่าทั้งหมดไม่เป็นความจริง พร้อมดำเนินการทางกฎหมายกับผู้เผยแพร่ข้อมูลเท็จ

ตรวจสอบข้อเท็จจริง: ไร่เชิญตะวันยังมีการปฏิบัติกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง

ผู้สื่อข่าวลงพื้นที่ไร่เชิญตะวัน อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคมที่ผ่านมา พบว่าภายในไร่ยังคงมีสภาพที่ได้รับการดูแลเป็นอย่างดี มีพระสงฆ์และเจ้าหน้าที่ประจำการตามปกติ พร้อมพบว่าพระเมธีวชิโรดมอยู่ภายในไร่และได้พาชมสถานที่ต่าง ๆ ด้วยตนเอง

ท่าน ว.วชิรเมธี ระบุว่า ผู้ที่เผยแพร่เนื้อหาเท็จมักบันทึกภาพในช่วงเวลานอกการเปิดให้บริการ ซึ่งไร่เชิญตะวันเปิดตั้งแต่เวลา 09.00–17.00 น. และมีกิจกรรมอย่างต่อเนื่องทุกวัน เช่น การบรรยายธรรม การอบรมสามเณร การประชุมทีมงาน และการปฏิบัติธรรมของประชาชนทั่วไป

ความเคลื่อนไหวของพระเมธีวชิโรดม จากเชียงรายสู่เวทีระดับโลก

พระเมธีวชิโรดมเปิดเผยว่า ตลอดช่วงต้นเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ได้เดินทางไปประกอบศาสนกิจที่ประเทศญี่ปุ่น เพื่อดำเนินการสร้างวัดถวายแด่พระอุปัชฌาย์คือพระเทพสิทธินายก อดีตเจ้าอาวาสวัดพระสิงห์ โดยปัจจุบันมีวัดในประเทศญี่ปุ่นภายใต้การดูแลแล้วสองแห่ง ได้แก่ วัดหลวงพ่อชื่นพุทธาราม จังหวัดไซตามะ

นอกจากนี้ เมื่อวันที่ 15–16 พฤษภาคม 2568 ท่านยังได้เป็นประธานในพิธีปฐมนิเทศนักเรียนใหม่โรงเรียนวัดครึ่งใต้วิทยา ณ ไร่เชิญตะวัน ซึ่งเป็นโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม-สามัญที่ตั้งอยู่ภายในไร่โดยตรง

ล่าสุด มหาวิทยาลัยอ๊อกฟอร์ด สหราชอาณาจักร ได้มีฉันทามติตั้งกองทุนวิจัย “The Vajiramedhi Scholarship in Pali Studies” โดยมีพระเมธีวชิโรดมเป็นประธานที่ปรึกษา ถือเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของมหาวิทยาลัยและวงการพระพุทธศาสนาโลก

การดำเนินคดีทางกฎหมายต่อผู้เผยแพร่ข้อมูลเท็จ

จากกรณียูทูปเปอร์บางรายเผยแพร่คลิปที่ระบุว่าไร่เชิญตะวันรกร้างและไม่มีการดูแล พระเมธีวชิโรดมเปิดเผยว่า ได้มีการตั้งทีมทนายความและยื่นฟ้องผู้ที่เผยแพร่ข้อมูลอันเป็นเท็จต่อศาลจังหวัดเชียงราย โดยมีบางรายติดต่อขอให้ถอนฟ้อง แต่ทางทนายยืนยันจะดำเนินการตามกระบวนการทางกฎหมายเพื่อรักษาสิทธิและศักดิ์ศรีขององค์กร

“บางคนอยากได้ยอดไลก์ยอดแชร์ เอาข้อมูลผิด ๆ ไปลงในโซเชียล สร้างความเข้าใจผิดในวงกว้าง อยากให้ผู้ผลิตเนื้อหาออนไลน์มีจรรยาบรรณในการนำเสนอข้อมูล” พระเมธีวชิโรดมกล่าว

ชี้แจงกรณีการเงินของไร่เชิญตะวัน – ตรวจสอบได้ โปร่งใส

พระเมธีวชิโรดมยังกล่าวถึงข้อครหาที่ว่าไร่เชิญตะวันเกี่ยวข้องกับการฟอกเงิน โดยยืนยันว่าเรื่องการเงินทั้งหมดดำเนินการผ่านมูลนิธิไร่เชิญตะวัน ไม่มีบัญชีส่วนตัวใดเกี่ยวข้อง ยกเว้นบัญชีนิตยภัตสำหรับพระเปรียญ 9 เท่านั้น

“ทุกบาททุกสตางค์ที่มีผู้ถวายมา เรานำเข้าไปในบัญชีมูลนิธิ สามารถตรวจสอบได้ทั้งหมด ใครต้องการข้อมูลเชิงลึกสามารถติดต่อขอจากมูลนิธิได้โดยตรง” พระเมธีวชิโรดมย้ำ

วิเคราะห์ผลกระทบต่อวงการสื่อและพระพุทธศาสนา

นักวิชาการด้านสื่อสารมวลชนและศาสนาเห็นพ้องว่า กรณีนี้สะท้อนให้เห็นถึงอันตรายของการเผยแพร่ข้อมูลเท็จผ่านสื่อออนไลน์ ซึ่งนอกจากจะสร้างความเสียหายต่อภาพลักษณ์ขององค์กรศาสนาแล้ว ยังทำให้สังคมเกิดความแตกแยกในด้านความเชื่อ

การใช้สื่อโดยไม่กลั่นกรองและไม่ยึดหลักจรรยาบรรณวิชาชีพจะก่อให้เกิดความเข้าใจผิด และอาจเป็นบ่อเกิดของคดีความและความขัดแย้งที่ไม่จำเป็นในสังคม

ข้อมูลสถิติที่เกี่ยวข้องและแหล่งอ้างอิง

  • จากรายงานของสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดเชียงใหม่ ระบุว่า ไร่เชิญตะวันมีผู้เข้าชมเฉลี่ย 8,000–10,000 คนต่อเดือนในช่วงฤดูกาลท่องเที่ยว และประมาณ 4,000–6,000 คนต่อเดือนในช่วงนอกฤดูกาล
  • ข้อมูลจากมูลนิธิไร่เชิญตะวันระบุว่า มีการจัดกิจกรรมอบรมธรรมะและหลักสูตรการเจริญสติไม่น้อยกว่า 36 ครั้งต่อปี และมีพระภิกษุและสามเณรที่เข้ารับการอบรมอย่างต่อเนื่อง
  • สำนักงานศาสนสมบัติกลางของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ระบุว่า ศูนย์วิปัสนาสากลไร่เชิญตะวันเป็นศูนย์กลางด้านการอบรมพระธรรมทูตสายสากลระดับภูมิภาค

เครดิตภาพและข้อมูลจาก :

  • สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดเชียงราย
  • มูลนิธิไร่เชิญตะวัน
  • สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดเชียงใหม่
  • สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
  • มหาวิทยาลัยอ๊อกฟอร์ด
 
NAKORN CHIANG RAI NEWS TEAM
กองบรรณาธิการ นครเชียงรายนิวส์ – Nakorn Chiang Rai News
NEWS UPDATE
Categories
AROUND CHIANG RAI TOP STORIES

แม่น้ำกกปนเปื้อน รัฐบาลเร่งเจรจาพม่า

เชียงใหม่-เชียงราย ยืนยันน้ำประปาปลอดภัย แม้พบสารหนูในแม่น้ำกก เร่งเจรจาเมียนมาแก้เหมืองแร่ต้นตอปัญหา

เชียงใหม่, 20 พฤษภาคม 2568 – นายอาวีระ ภัคมาตร์ ผู้อำนวยการสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (เชียงใหม่) เปิดเผยความคืบหน้าเกี่ยวกับสถานการณ์คุณภาพน้ำในแม่น้ำกก และการควบคุมผลกระทบต่อประชาชนในพื้นที่อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ และอำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย หลังจากมีการตรวจพบสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำสาธารณะ โดยยืนยันว่าคุณภาพน้ำประปายังคงอยู่ในเกณฑ์ที่สามารถอุปโภคและบริโภคได้ตามปกติ

ตรวจวิเคราะห์ 12 จุด พบสารหนูเกินมาตรฐานใน 9 จุด

จากรายงานผลการตรวจวัดคุณภาพน้ำและตะกอนดินในแม่น้ำกก โดยสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (เชียงใหม่) ระหว่างวันที่ 21–24 เมษายน 2568 ได้มีการเก็บตัวอย่างจาก 12 จุดตลอดความยาวแม่น้ำกกประมาณ 157 กิโลเมตร จากเขตชายแดนไทย–เมียนมา ที่อำเภอแม่อาย จ.เชียงใหม่ ไปจนถึงเขต อ.เมือง จ.เชียงราย ผลการวิเคราะห์พบสารปนเปื้อนที่เป็นโลหะหนักเกินค่ามาตรฐานใน 9 จุด โดยเฉพาะสารหนู (As)

จุดที่ตรวจพบประกอบด้วย 3 จุดในอำเภอแม่อาย และอีก 6 จุดในเขตอำเภอเมืองเชียงราย ซึ่งถือเป็นสัญญาณเตือนที่สำคัญของการเกิดมลพิษในแหล่งน้ำธรรมชาติ และอาจส่งผลต่อระบบนิเวศในระยะยาว

เร่งสำรวจแหล่งมลพิษ – พบต้นตออาจมาจากเมียนมา

ภายหลังพบสารปนเปื้อน หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งในเชียงใหม่และเชียงรายได้เข้าตรวจสอบแหล่งต้นกำเนิดมลพิษตลอดลำน้ำกก โดยเฉพาะบริเวณโรงงาน พื้นที่เกษตรกรรม และแหล่งทิ้งของเสีย ปรากฏว่าไม่พบแหล่งที่ปล่อยสารหนูหรือโลหะหนักจากฝั่งประเทศไทย จึงมีข้อสันนิษฐานอย่างมีน้ำหนักว่าสารเหล่านี้อาจมาจากกิจกรรมเหมืองแร่ในเขตประเทศเมียนมา

ทางรัฐบาลไทยได้ประสานความร่วมมือระดับพื้นที่กับชุมชนและผู้ใช้น้ำ รวมถึงเตรียมส่งคณะทำงานร่วมเจรจากับรัฐบาลเมียนมา เพื่อเสนอแนวทางการจัดการเหมืองแร่ตามหลักวิชาการเพื่อลดผลกระทบข้ามพรมแดน

ยืนยันคุณภาพน้ำประปาในพื้นที่ยังปลอดภัย

แม้จะพบสารหนูในแหล่งน้ำธรรมชาติ แต่จากการตรวจสอบของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย ร่วมกับสำนักงานสิ่งแวดล้อมฯ ยืนยันว่า คุณภาพน้ำประปาในเขตเทศบาลและพื้นที่รอบแม่น้ำกกยังอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน สามารถใช้อุปโภคบริโภคได้

สำหรับกรณีที่มีประชาชนร้องเรียนว่ามีอาการผื่นคันหลังจากลงเล่นน้ำในแม่น้ำกก เจ้าหน้าที่ได้เก็บตัวอย่างน้ำและส่งทีมแพทย์เข้าตรวจสอบ พบว่าอาการผื่นคันดังกล่าวไม่เกี่ยวข้องกับสารพิษหรือโลหะหนัก แต่เกิดจากปฏิกิริยาระหว่างสภาพผิวหนังกับพืชน้ำหรือสารอินทรีย์ในน้ำ

ผลการตรวจสัตว์น้ำ – ไม่พบสารหนูหรือสารปรอท

กรณีที่มีรายงานการพบปลาตายในพื้นที่จังหวัดเชียงราย สร้างความตื่นตระหนกให้กับประชาชน ทางสำนักงานประมงจังหวัดเชียงรายจึงได้ร่วมกับศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดเชียงรายเก็บตัวอย่างเนื้อปลาเพื่อตรวจสอบ พบว่าปลาที่ตายมีการติดเชื้อไวรัสบางชนิด ไม่พบการปนเปื้อนของโลหะหนัก เช่น สารหนูหรือปรอท

อย่างไรก็ตาม สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดยังคงเน้นย้ำให้ประชาชนปรุงอาหารจากสัตว์น้ำให้สุกทุกครั้งก่อนบริโภค เพื่อป้องกันการติดเชื้อหรือโรคที่อาจเกิดจากแบคทีเรียหรือไวรัสอื่น ๆ

มุมมองเชิงวิชาการ – จำเป็นต้องกำหนดแผนระยะยาว

นักวิชาการสิ่งแวดล้อมจากมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงเสนอว่า การแก้ปัญหาเฉพาะหน้าอาจช่วยลดผลกระทบในระยะสั้น แต่สิ่งสำคัญคือการวางแผนการจัดการแหล่งน้ำในระยะยาวร่วมกับประเทศเพื่อนบ้าน และควรมีการจัดตั้งระบบเตือนภัยสิ่งแวดล้อมล่วงหน้าสำหรับพื้นที่ชายแดน โดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ เช่น IoT และ AI

นอกจากนี้ ยังควรมีการออกกฎหมายรองรับการบริหารจัดการน้ำข้ามพรมแดนแบบบูรณาการ และส่งเสริมความร่วมมือในระดับอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง

ข้อมูลสถิติและแหล่งอ้างอิง

  • จากรายงานของสำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่ 1 (เชียงใหม่) ปี 2568 ระบุว่า แม่น้ำกกมีการตรวจวัดคุณภาพน้ำเฉลี่ยปีละ 48 ครั้ง ใน 12 จุด โดยพบสารหนูเกินค่ามาตรฐานใน 9 จุดในช่วงเดือนเมษายน 2568
  • สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย รายงานว่า ในรอบ 6 เดือนที่ผ่านมา มีผู้ร้องเรียนอาการผิดปกติหลังใช้น้ำธรรมชาติรวม 36 ราย คิดเป็นเพียง 0.005% ของประชากรพื้นที่
  • สำนักงานประมงจังหวัดเชียงราย ตรวจวิเคราะห์ตัวอย่างปลา 28 ตัวจาก 5 จุด พบว่าทั้งหมดไม่มีการปนเปื้อนสารหนูหรือสารปรอท

เครดิตภาพและข้อมูลจาก : 

  • สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (เชียงใหม่)
  • สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่ และเชียงราย
  • สำนักงานประมงจังหวัดเชียงราย
  • ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดเชียงราย
  • มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
 
NAKORN CHIANG RAI NEWS TEAM
กองบรรณาธิการ นครเชียงรายนิวส์ – Nakorn Chiang Rai News
NEWS UPDATE
Categories
AROUND CHIANG RAI TOP STORIES

ปกป้องลุ่มน้ำ ชาวเหนือฮึดสู้เหมืองเถื่อนข้ามแดน

วิกฤตมลพิษแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย: เชียงราย-เชียงใหม่รวมพลังปกป้องลุ่มน้ำ เรียกร้องปิดเหมืองเถื่อนข้ามแดน

เชียงราย, 19 พฤษภาคม 2568 – ณ ห้องประชุมพิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย การประชุมครั้งสำคัญในหัวข้อ “ปกป้องแม่น้ำกก-แม่น้ำสาย/ปิดเหมืองต้นน้ำ-ฟื้นฟูลุ่มน้ำ” ได้จุดประกายความหวังและความตื่นตัวในหมู่ประชาชนจากจังหวัดเชียงรายและเชียงใหม่ เพื่อต่อสู้กับวิกฤตมลพิษจากสารพิษในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย อันเป็นผลจากการทำเหมืองแร่เถื่อนบริเวณต้นน้ำในรัฐฉาน ประเทศเมียนมา การประชุมครั้งนี้มีผู้เข้าร่วมกว่า 70 คน จากหลากหลายสาขาอาชีพ รวมถึงพระภิกษุ นักธุรกิจ ศิลปิน นักการเมืองท้องถิ่น และตัวแทนองค์กรภาคประชาสังคม พร้อมตั้งเป้าจัดกิจกรรมใหญ่ในวันที่ 5 มิถุนายน 2568 ซึ่งเป็นวันสิ่งแวดล้อมโลก โดยหวังระดมพลถึง 10,000 คน เพื่อส่งเสียงถึงรัฐบาลไทย เมียนมา และจีน ให้ยุติการทำเหมืองที่ส่งผลกระทบร้ายแรงต่อระบบนิเวศและชุมชน

แม่น้ำแห่งชีวิตที่กำลังป่วยหนัก

แม่น้ำกกและแม่น้ำสายเป็นเส้นเลือดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงชีวิตของชาวเชียงรายและเชียงใหม่ มานานนับศตวรรษ แม่น้ำกกไหลจากเทือกเขาสูงในรัฐฉาน ผ่านจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย ก่อนไหลลงสู่แม่น้ำโขงที่บริเวณสามเหลี่ยมทองคำ อำเภอเชียงแสน ส่วนแม่น้ำสายเป็นลำน้ำสำคัญที่ไหลจากชายแดนไทย-เมียนมา มารวมกับแม่น้ำรวกและลงสู่แม่น้ำโขง แม่น้ำทั้งสองสายนี้เป็นแหล่งน้ำสำหรับการเกษตร การประมง และการท่องเที่ยว โดยเฉพาะในพื้นที่อำเภอแม่สาย เชียงแสน และเมืองเชียงราย ซึ่งเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจและวัฒนธรรมของภาคเหนือ

ทว่าในปี 2567 ภัยพิบัติจากอุทกภัยครั้งใหญ่ได้เผยให้เห็นปัญหาที่ซ่อนอยู่ในลำน้ำเหล่านี้ การพังทลายของดินจากเหมืองแร่บริเวณต้นน้ำในรัฐฉาน ซึ่งส่วนใหญ่ดำเนินการโดยกองกำลังว้าและบริษัทจากจีน ได้นำพาตะกอนโคลนและสารพิษ เช่น สารหนูและตะกั่ว ลงสู่แม่น้ำกกและแม่น้ำสาย ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศอย่างรุนแรง ชาวบ้านในพื้นที่ท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ เริ่มสังเกตเห็นความผิดปกติของน้ำตั้งแต่ต้นปี 2568 โดยพบว่าน้ำขุ่นข้นผิดปกติและมีกลิ่นแปลกๆ เด็กที่ลงเล่นน้ำมีอาการผื่นคันรุนแรง ปลาในแม่น้ำตายเป็นจำนวนมาก และพืชผลทางการเกษตรเริ่มได้รับผลกระทบจากการรดน้ำที่ปนเปื้อนสารพิษ

รายงานจากสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (GISTDA) ซึ่งใช้ภาพถ่ายดาวเทียม THEOS-2 ความละเอียดสูง (0.5 เมตร) ในการวิเคราะห์ความหนาแน่นของตะกอนแขวนลอยในบริเวณสามเหลี่ยมทองคำ ระบุว่าแม่น้ำรวกมีความหนาแน่นของตะกอนอยู่ที่ 40–60 มิลลิกรัมต่อลิตร (mg/L) ก่อนไหลลงสู่แม่น้ำโขง ซึ่งมีความหนาแน่นลดลงเหลือ 20–40 mg/L การวิเคราะห์นี้ใช้ดัชนี Normalized Difference Suspended Sediment Index (NDSSI) และสมการ Total Suspended Solids (TSS) เพื่อประเมินความรุนแรงของมลพิษ ซึ่งบ่งชี้ถึงความจำเป็นในการดำเนินการอย่างเร่งด่วนเพื่อปกป้องลุ่มน้ำ

การรวมพลังของชุมชนเพื่อปกป้องแม่น้ำ

เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2568 การประชุมที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยเมืองเชียงรายได้กลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการต่อสู้เพื่อฟื้นฟูลุ่มน้ำกกและสาย นางสาวเพียรพร ดีเทศน์ ผู้อำนวยการฝ่ายรณรงค์องค์กรแม่น้ำนานาชาติ (International Rivers) กล่าวถึงสถานการณ์ที่น่ากังวล โดยระบุว่าการทำเหมืองแร่ในรัฐฉาน โดยเฉพาะเหมืองทองและแรร์เอิร์ธ (แร่หายาก) ดำเนินการโดยกองกำลังว้าและบริษัทจีน โดยไม่มีการควบคุมหรือคำนึงถึงผลกระทบต่อชุมชนท้ายน้ำ ภาพถ่ายทางอากาศเผยให้เห็นการขุดเหมืองขนาดใหญ่ห่างจากชายแดนไทยเพียง 2 กิโลเมตร ซึ่งบางจุดถึงขั้นทำเหมืองกลางแม่น้ำสาย

“นี่เป็นเพียงผลกระทบในช่วงปีแรกๆ หากเหมืองเหล่านี้ยังดำเนินต่อไปอีกหลายปี ผลกระทบจะยิ่งรุนแรงขึ้น โดยเฉพาะในฤดูฝนที่น้ำจะพัดพาตะกอนและสารพิษลงสู่ท้ายน้ำมากขึ้น” นางสาวเพียรพรกล่าว พร้อมชี้ว่าการตรวจสอบน้ำในแม่น้ำกกพบสารหนูเกินค่ามาตรฐานตั้งแต่เดือนมีนาคม 2568 ซึ่งเป็นผลจากการเดินขบวนเรียกร้องของชาวบ้านท่าตอนเมื่อวันที่ 14 มีนาคม

ดร.สืบสกุล กิจนุกร นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เสนอให้มีการจัดกิจกรรมใหญ่ในวันที่ 5 มิถุนายน 2568 เพื่อแสดงพลังของประชาชน โดยตั้งเป้าระดมผู้เข้าร่วม 10,000 คน ซึ่งเทียบเท่า 1% ของประชากรจังหวัดเชียงราย การเคลื่อนไหวครั้งนี้จะรวมถึงการยื่นหนังสือถึงสถานทูตจีน ซึ่งเป็นผู้รับซื้อแรร์เอิร์ธจากเหมืองเถื่อน รวมถึงการเชิญตัวแทนกองกำลังว้าและรัฐบาลเมียนมาเข้าร่วมหารือ นอกจากนี้ ยังมีการเสนอให้จัดพิธีสืบชะตาแม่น้ำกก เพื่อรณรงค์ในเชิงสัญลักษณ์ และผูกริบบิ้นติดรถยนต์เพื่อกระตุ้นให้ชาวเชียงรายแสดงออกถึงความห่วงใยต่อแม่น้ำ

พระมหานิคม มหาภินิกฺขมโน ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ เปรียบแม่น้ำกกว่าประดุจมารดาที่กำลังป่วยหนักอยู่ในห้องไอซียู โดยเรียกร้องให้ทุกฝ่ายร่วมกันรักษา “แม่น้ำกกคือความมั่นคงของชุมชนและชาติ รัฐบาลต้องเร่งแก้ไขปัญหานี้อย่างจริงจัง และประชาชนต้องส่งเสียงให้ดังถึงระดับนานาชาติ” พระมหานิคมกล่าว พร้อมเสนอให้ออกแถลงการณ์ร่วมและยกระดับเรื่องนี้ไปสู่เวทีอาเซียนและสหประชาชาติ

นายซอแลต นักวิจัยชาวคะฉิ่น เปิดเผยถึงความรุนแรงของการทำเหมืองแรร์เอิร์ธในรัฐคะฉิ่นและรัฐฉาน ซึ่งส่งผลกระทบต่อแม่น้ำอิรวดีมาแล้ว โดยระบุว่าสารเคมีจากเหมืองทำให้ปลาและสัตว์ตาย ชาวบ้านไม่สามารถหาปลาหรือทำเกษตรได้ “ปัญหานี้ไม่ใช่แค่ของไทย แต่กระทบถึงลาว เวียดนาม และกัมพูชา การแก้ไขต้องยกระดับเป็นประเด็นการเมืองระดับภูมิภาค” นายซอแลตกล่าว

แผนปฏิบัติการและความหวังในการฟื้นฟู

การประชุมครั้งนี้ได้ข้อสรุปที่ชัดเจนในการจัดกิจกรรมใหญ่ในวันที่ 5 มิถุนายน 2568 โดยจะมีการจัดงานทั้งในตัวเมืองเชียงราย อำเภอเชียงแสน และอำเภอแม่สาย รวมถึงการใช้สวนตุงเป็นสถานที่หลักในตัวเมือง เพื่อดึงดูดความสนใจจากสาธารณชน นอกจากนี้ ยังมีการวางแผนประชาสัมพันธ์ล่วงหน้าในวันที่ 24 มิถุนายน เพื่อกระจายข้อมูลและเชิญชวนประชาชนให้เข้าร่วม

ดร.สืบสกุลเสนอให้สามมหาวิทยาลัยในจังหวัดเชียงราย ได้แก่ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย และมหาวิทยาลัยเชียงราย ร่วมกันจัดตั้งศูนย์ติดตามและตรวจสอบคุณภาพน้ำ เพื่อให้มีห้องปฏิบัติการที่สามารถตรวจสอบสารโลหะหนักในน้ำ ตะกอน ดิน และพืชผลเกษตรได้อย่างต่อเนื่อง “การตรวจสอบในปัจจุบันล่าช้าเกินไป เกษตรกรและชาวประมงต้องรอผลจากหน่วยงานในเชียงใหม่หรือกรุงเทพฯ การมีศูนย์ในเชียงรายจะช่วยให้ประชาชนมีข้อมูลที่ทันท่วงที” ดร.สืบสกุลกล่าว

รายงานจากสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษ (สคพ.) ที่ 1 เชียงใหม่ ซึ่งเก็บตัวอย่างน้ำผิวดินในวันที่ 1–2 พฤษภาคม 2568 พบว่า:

  • แม่น้ำกก บริเวณจุดก่อนไหลลงแม่น้ำโขง ตำบลเวียง อำเภอเชียงแสน มีสารหนู 0.031 mg/L และบริเวณสบกก ตำบลบ้านแซว มีสารหนู 0.036 mg/L (ค่ามาตรฐานไม่เกิน 0.01 mg/L)
  • แม่น้ำสาย บริเวณบ้านหัวฝาย ตำบลแม่สาย มีตะกั่ว 0.058 mg/L และสารหนู 0.44 mg/L บริเวณสะพานมิตรภาพแห่งที่ 2 มีตะกั่ว 0.063 mg/L และสารหนู 0.45 mg/L และบริเวณบ้านป่าซางงาม มีตะกั่ว 0.066 mg/L และสารหนู 0.49 mg/L (ค่ามาตรฐานตะกั่วไม่เกิน 0.05 mg/L)

ข้อมูลจากมูลนิธิสิทธิมนุษยชนฉานและสำนักข่าวชายขอบ ระบุว่าการทำเหมืองทองและแรร์เอิร์ธในรัฐฉานยังคงขยายตัว โดยมีโรงงานขุดทอง 3 จุด และเรือขุดทอง 2 ลำที่ใช้งานอยู่ในแม่น้ำกก ชาวบ้านในพื้นที่เปียงคำ รัฐฉาน รายงานว่าน้ำขุ่นข้นและมีสารพิษ ทำให้เด็กมีอาการแพ้และปลาตายเป็นจำนวนมาก

ผลลัพธ์และความท้าทายในการแก้ไขวิกฤต

การประชุมเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2568 ประสบความสำเร็จในการสร้างความตื่นตัวและวางแผนปฏิบัติการที่เป็นรูปธรรม ผลลัพธ์ที่สำคัญ ได้แก่:

  1. การรวมพลังของชุมชน: การมีส่วนร่วมของกลุ่มต่างๆ ตั้งแต่พระภิกษุ ผู้นำท้องถิ่น ไปจนถึงนักวิชาการ แสดงถึงความเข้มแข็งของเครือข่ายประชาชน การตั้งเป้าระดม 10,000 คนในวันที่ 5 มิถุนายน เป็นเป้าหมายที่ท้าทายแต่มีความเป็นไปได้ หากมีการประชาสัมพันธ์อย่างกว้างขวาง
  2. การใช้ข้อมูลวิทยาศาสตร์: การนำภาพถ่ายดาวเทียม THEOS-2 และผลตรวจคุณภาพน้ำมาใช้ในการรณรงค์ ช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือและเน้นย้ำถึงความรุนแรงของปัญหา
  3. การยกระดับสู่ระดับนานาชาติ: ข้อเสนอให้ยื่นหนังสือถึงสถานทูตจีนและหารือกับกองกำลังว้าและรัฐบาลเมียนมา แสดงถึงวิสัยทัศน์ในการแก้ปัญหาข้ามแดน

อย่างไรก็ตาม การต่อสู้ครั้งนี้ยังเผชิญกับความท้าทายหลายประการ:

  1. ความล่าช้าของภาครัฐ: แม้ว่ารัฐบาลไทยจะมีการประชุมเพื่อแก้ไขปัญหา แต่กลไกที่ใช้ยังเป็นแบบราชการทั่วไป ขาดการมีส่วนร่วมของประชาชนและความรวดเร็วในการดำเนินการ
  2. ข้อจำกัดด้านการเมืองข้ามแดน: การเจรจากับกองกำลังว้าและรัฐบาลเมียนมาเป็นเรื่องซับซ้อน เนื่องจากสถานการณ์ความขัดแย้งภายในเมียนมา และอิทธิพลของบริษัทจีนในภูมิภาค
  3. ทรัพยากรและโครงสร้างพื้นฐาน: การจัดตั้งศูนย์ตรวจสอบคุณภาพน้ำในเชียงรายต้องใช้เงินทุนและบุคลากรจำนวนมาก ซึ่งอาจเป็นอุปสรรคหากไม่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลหรือภาคเอกชน
  4. ผลกระทบระยะยาว: สารโลหะหนัก เช่น สารหนูและตะกั่ว สามารถสะสมในดินและร่างกายมนุษย์ได้นานหลายสิบปี การแก้ไขปัญหาต้องครอบคลุมทั้งการหยุดยั้งมลพิษที่ต้นตอและการฟื้นฟูระบบนิเวศ

เพื่อรับมือกับความท้าทายเหล่านี้ ควรมีการดำเนินการดังต่อไปนี้:

  • เสริมสร้างการประชาสัมพันธ์: ใช้สื่อสังคมออนไลน์และสื่อท้องถิ่นเพื่อกระจายข้อมูลเกี่ยวกับกิจกรรมวันที่ 5 มิถุนายน และผลกระทบของมลพิษ
  • สร้างพันธมิตรระดับนานาชาติ: ร่วมมือกับองค์กรระหว่างประเทศ เช่น UNEP หรือ MRC (คณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง) เพื่อกดดันให้มีการแก้ไขปัญหาข้ามแดน
  • ลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน: รัฐบาลควรจัดสรรงบประมาณให้มหาวิทยาลัยในเชียงรายเพื่อจัดตั้งศูนย์ตรวจสอบคุณภาพน้ำ และสนับสนุนการวิจัยระยะยาว
  • เพิ่มการมีส่วนร่วมของเยาวชน: จัดกิจกรรมสำหรับนักเรียนและนักศึกษา เช่น การแข่งขันด้านสิ่งแวดล้อม หรือแคมเปญออนไลน์ เพื่อดึงดูดคนรุ่นใหม่เข้ามาร่วมเคลื่อนไหว

สถิติและแหล่งอ้างอิง

เพื่อให้เห็นภาพความรุนแรงของปัญหามลพิษในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย ข้อมูลต่อไปนี้รวบรวมจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ:

  1. ความหนาแน่นของตะกอนแขวนลอย:
    • แม่น้ำรวก: 40–60 mg/L
    • แม่น้ำโขง (บริเวณสามเหลี่ยมทองคำ): 20–40 mg/L
    • แหล่งอ้างอิง: สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (GISTDA). (2568). รายงานการวิเคราะห์ภาพถ่ายดาวเทียม THEOS-2.
  2. ผลการตรวจคุณภาพน้ำ:
    • แม่น้ำกก (ตำบลเวียง อำเภอเชียงแสน): สารหนู 0.031 mg/L
    • แม่น้ำกก (บ้านแซว อำเภอเชียงแสน): สารหนู 0.036 mg/L (มาตรฐานไม่เกิน 0.01 mg/L)
    • แม่น้ำสาย (บ้านหัวฝาย อำเภอแม่สาย): ตะกั่ว 0.058 mg/L, สารหนู 0.44 mg/L
    • แม่น้ำสาย (สะพานมิตรภาพแห่งที่ 2): ตะกั่ว 0.063 mg/L, สารหนู 0.45 mg/L
    • แม่น้ำสาย (บ้านป่าซางงาม): ตะกั่ว 0.066 mg/L, สารหนู 0.49 mg/L
    • แหล่งอ้างอิง: สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษ (สคพ.) ที่ 1 เชียงใหม่. (2568). รายงานผลการตรวจคุณภาพน้ำผิวดิน.
  3. การทำเหมืองในรัฐฉาน:
    • โรงงานขุดทอง: 3 จุด (เมืองกก, เมืองสาด, บ้านฮุ่ง)
    • เรือขุดทองในแม่น้ำกก: 2 ลำ (ใช้งานได้จากทั้งหมด 3 ลำ)
    • แหล่งอ้างอิง: สำนักข่าวชายขอบ. (14 พฤษภาคม 2568). รายงานสถานการณ์การทำเหมืองทองในรัฐฉาน.
  4. ผลกระทบต่อชุมชน:
    • เด็กที่มีอาการผื่นคันจากการสัมผัสน้ำในแม่น้ำกก: 3 ราย (พื้นที่เปียงคำ รัฐฉาน)
    • การลดลงของรายได้จากการท่องเที่ยวในอำเภอแม่ยาว: 80%
    • แหล่งอ้างอิง: มูลนิธิสิทธิมนุษยชนฉาน. (2568). รายงานผลกระทบจากการทำเหมืองแรร์เอิร์ธ.

เครดิตภาพและข้อมูลจาก : 

  • สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (GISTDA)
  • สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษ (สคพ.) ที่ 1 เชียงใหม่
  • มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
  • องค์กรแม่น้ำนานาชาติ (International Rivers)
  • มูลนิธิสิทธิมนุษยชนฉาน
  • สำนักข่าวชายขอบ
 
NAKORN CHIANG RAI NEWS TEAM
กองบรรณาธิการ นครเชียงรายนิวส์ – Nakorn Chiang Rai News
NEWS UPDATE
Categories
AROUND CHIANG RAI TOP STORIES

ผู้ว่าฯ เชียงรายสั่งลุย ทลายบ่อนพนันกลางเมือง

เชียงรายฟ้าใส” ปฏิบัติการจัดระเบียบสังคม ทลายบ่อนพนันกลางเมือง จับ 13 นักพนัน พร้อมของกลางเงินสดและยาเสพติด

เชียงราย, 16 พฤษภาคม 2568 – ในช่วงเวลาที่ประเทศไทยกำลังเผชิญกับปัญหาทางสังคมหลายด้าน หนึ่งในนโยบายสำคัญที่รัฐบาลเร่งขับเคลื่อน คือการจัดระเบียบสังคม ปราบปรามสิ่งผิดกฎหมาย เพื่อสร้างความปลอดภัยให้กับประชาชน ล่าสุด จังหวัดเชียงราย โดยการนำของผู้ว่าราชการจังหวัด ได้ดำเนินการเปิดปฏิบัติการพิเศษภายใต้ชื่อ “เชียงรายฟ้าใส” ซึ่งเป็นแผนเชิงรุกที่มุ่งจัดการกับปัญหาการลักลอบเล่นการพนันที่แพร่หลายอยู่ในพื้นที่

จุดเริ่มต้นจากเสียงของประชาชน

การปฏิบัติการครั้งนี้มีจุดเริ่มต้นมาจากการร้องเรียนของชาวบ้านในพื้นที่ซอย 23 บ้านเหล่าพัฒนา หมู่ที่ 14 ตำบลบ้านดู่ อำเภอเมืองเชียงราย ที่ทนไม่ไหวกับเสียงรบกวนจากบ้านหลังหนึ่งซึ่งถูกใช้เป็นบ่อนการพนันลับ ชาวบ้านให้ข้อมูลว่า มีนักพนันเข้าออกตลอดทั้งคืน สร้างความไม่สงบต่อวิถีชีวิตและความปลอดภัยในชุมชน

ภายใต้การอำนวยการของ นายชรินทร์ ทองสุข ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย พร้อมด้วย นายประเสริฐ จิตต์พลีชีพ รองผู้ว่าราชการจังหวัด, พล.ต.ต. มานพ เสนากูล ผู้บังคับการตำรวจภูธรจังหวัดเชียงราย, และเจ้าหน้าที่ระดับอำเภอและตำรวจท้องที่ ได้วางแผนร่วมกับกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และกลุ่มงานความมั่นคงจังหวัดเชียงราย เพื่อดำเนินการเข้าตรวจสอบพื้นที่ตามที่ประชาชนร้องเรียน

ยุทธการเข้าตรวจค้นกลางเมือง

ในช่วงค่ำของวันที่ 16 พฤษภาคม 2568 เวลาประมาณ 19.00 น. เจ้าหน้าที่จากหลากหลายหน่วยงาน ได้ร่วมกันปฏิบัติการจู่โจมเข้าตรวจสอบบ้านเป้าหมาย ซึ่งแม้ไม่มีเลขที่บ้านระบุ แต่จากข้อมูลเชิงลึกและการสืบสวน สามารถระบุได้ว่าเป็นสถานที่ลักลอบเปิดเป็นบ่อนพนันจริง

เมื่อเจ้าหน้าที่เข้าถึงพื้นที่ พบว่าภายในบ้านมีการตั้งวงพนันหลายประเภท โดยเฉพาะไพ่นกกระจอกและไฮโล อุปกรณ์ที่ตรวจพบประกอบด้วย

  • โต๊ะไพ่นกกระจอก พร้อมไพ่ 3 สำรับ
  • โต๊ะและอุปกรณ์เล่นไฮโล 1 ชุด
  • เงินสดหมุนเวียนภายในบ่อนประมาณ 150,000 บาท

ขณะเจ้าหน้าที่บุกเข้าไปในที่เกิดเหตุ มีนักพนันจำนวนไม่น้อยกว่า 10 คนอยู่ในวงพนัน โดยสามารถควบคุมตัวผู้ต้องหาได้ทั้งหมด 13 คน แบ่งเป็นชาย 11 คน และหญิง 2 คน

ตรวจพบยาเสพติดในสถานที่เกิดเหตุ

นอกจากกิจกรรมการพนัน เจ้าหน้าที่ยังตรวจพบว่า มีบุคคลครอบครองยาเสพติดประเภทที่ 1 ได้แก่

  • ยาบ้า 21 เม็ด
  • เฮโรอีน ประมาณ 8 กรัม

โดยบุคคลที่ครอบครองของกลางดังกล่าว ยังตรวจพบว่าเสพสารเสพติดด้วย ส่งผลให้ต้องถูกดำเนินคดีเพิ่มเติมตามกฎหมาย

ในขณะเดียวกัน เจ้าหน้าที่ได้พบ นายไมตรี (ขอสงวนนามสกุล) อายุ 55 ปี สัญชาติไทย แสดงตนเป็นเจ้าของบ้าน ซึ่งเป็นสถานที่ใช้ในการลักลอบเล่นการพนัน

ข้อกล่าวหาและการดำเนินคดีตามกฎหมาย

นายไมตรี ถูกแจ้งข้อหา “จัดให้มีขึ้นซึ่งการเล่นการพนันอันระบุไว้ในบัญชี ข. ลำดับที่ 21 โดยไม่ได้รับอนุญาต” ซึ่งมีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 2,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ตามพระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478

ส่วนผู้ต้องหาอีก 12 ราย ถูกแจ้งข้อหาว่า “ร่วมกันเข้าเล่นหรือเข้าพนันในการเล่นอันระบุไว้ในบัญชี ข. ลำดับที่ 21 โดยไม่ได้รับอนุญาต” ซึ่งมีโทษเช่นเดียวกัน

ผู้ต้องหาที่มีและเสพยาเสพติด ถูกแจ้งข้อหาตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษฯ ทั้งข้อหาครอบครองโดยผิดกฎหมายและเสพสารเสพติดในร่างกาย

ผู้ต้องหาทั้งหมดถูกควบคุมตัวไปยังสถานีตำรวจภูธรแม่ยาว เพื่อดำเนินการสอบสวนและนำตัวส่งฟ้องตามกระบวนการยุติธรรม

นโยบาย “เชียงรายฟ้าใส” มุ่งสู่เมืองปลอดภัย

ปฏิบัติการในครั้งนี้ถือเป็นส่วนหนึ่งของนโยบาย “เชียงรายฟ้าใส” ซึ่งได้รับการสนับสนุนอย่างเป็นทางการจากกระทรวงมหาดไทย โดยเฉพาะ นายอนุทิน ชาญวีรกูล รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย นายอรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์ ปลัดกระทรวงมหาดไทย และ นายไชยวัฒน์ จุนถิระพงศ์ อธิบดีกรมการปกครอง

นโยบายดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน สร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย และลดความเสี่ยงจากปัจจัยทางสังคมที่นำไปสู่ปัญหาอาชญากรรม โดยเน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคประชาชน และภาคท้องถิ่น

การมีส่วนร่วมของชุมชนคือกุญแจสำคัญ

กรณีนี้ตอกย้ำถึงความสำคัญของการมีส่วนร่วมของชุมชน ที่ช่วยเป็นหูเป็นตาให้กับภาครัฐ ในการตรวจสอบและเฝ้าระวังปัญหาใกล้ตัว โดยการแจ้งเบาะแสและร้องเรียนจากประชาชนกลายเป็นข้อมูลสำคัญที่นำไปสู่การดำเนินการเชิงรุกอย่างมีประสิทธิภาพ

บทวิเคราะห์และแนวโน้ม

การบุกทลายบ่อนการพนันกลางเมืองในครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นว่าแม้ในยุคที่มีกฎหมายควบคุมและเจ้าหน้าที่เฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด แต่พฤติกรรมฝ่าฝืนยังคงมีอยู่ หากไม่ได้รับการแก้ไขที่รากฐาน เช่น การให้ความรู้เรื่องโทษของการพนันและยาเสพติด การสร้างทางเลือกในด้านสันทนาการและรายได้ รวมถึงการเสริมสร้างวินัยชุมชน

แนวโน้มในอนาคต หากนโยบาย “เชียงรายฟ้าใส” ดำเนินต่อเนื่องและมีความร่วมมือจากทุกภาคส่วนอย่างจริงจัง เชียงรายมีโอกาสเป็นต้นแบบของการพัฒนาสังคมเมืองที่สะอาด ปลอดภัย และมีความยั่งยืนได้ในระดับประเทศ

ข้อมูลสถิติที่เกี่ยวข้อง

  • จากข้อมูลของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ปี 2566 ระบุว่า มีการจับกุมคดีการพนันทั่วประเทศกว่า 38,000 คดี โดยในเขตภาคเหนือมีมากกว่า 4,000 คดี
  • คดีเกี่ยวกับยาเสพติด พบการจับกุม ผู้ต้องหามีสารเสพติดในร่างกายเฉลี่ย 400 รายต่อเดือน ในเขตภาคเหนือ
  • คดีการเปิดบ่อนพนันโดยไม่ได้รับอนุญาตในเชียงราย มีแนวโน้มลดลงร้อยละ 17 เมื่อเปรียบเทียบกับปี 2565

เครดิตภาพและข้อมูลจาก :

  • สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดเชียงราย
  • สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (www.royalthaipolice.go.th)
  • สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (ป.ป.ส.)
  • สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.)
  • กลุ่มงานความมั่นคง จังหวัดเชียงราย
  • สถานีตำรวจภูธรแม่ยาว จังหวัดเชียงราย
  •  
 
NAKORN CHIANG RAI NEWS TEAM
กองบรรณาธิการ นครเชียงรายนิวส์ – Nakorn Chiang Rai News
NEWS UPDATE
Categories
AROUND CHIANG RAI TOP STORIES

“นายกวันชัย” ชนะ “ดร.แซน” นั่งเก้าอี้นายกเทศมนตรีนครเชียงราย อีกสมัย

วันชัย” คว้าชัยขาดลอยนั่งนายกเทศมนตรีนครเชียงราย พร้อมยกทีม สท. ทั้ง 4 เขต

บรรยากาศเลือกตั้งเทศบาลนครเชียงรายคึกคัก ประชาชนตื่นตัว

เชียงราย, 11 พฤษภาคม 2568 – ได้จัดให้มีการเลือกตั้งนายกเทศมนตรีและสมาชิกสภาเทศบาลนครเชียงราย โดยตั้งแต่ช่วงเช้าบรรยากาศเต็มไปด้วยความคึกคัก ประชาชนต่างทยอยเดินทางมาใช้สิทธิที่หน่วยเลือกตั้งทั้ง 87 หน่วย ครอบคลุมพื้นที่ทั้ง 4 เขตเลือกตั้งในเขตเทศบาลนครเชียงราย ซึ่งมีจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งกว่า 60,000 คน

ในการเลือกตั้งครั้งนี้มีการแข่งขันอย่างเข้มข้นระหว่างผู้สมัคร 2 ราย คือ นายวันชัย จงสุทธานามณี ผู้สมัครอิสระ “ทีมวันชัย” อดีตนายกเทศมนตรีนครเชียงรายหลายสมัย และนายศราวุธ สุตะวงค์ ผู้สมัครจากพรรคประชาชน อดีตผู้อำนวยการโรงเรียนองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย (อบจ.เชียงราย) ซึ่งทั้งสองฝ่ายมีการลงพื้นที่หาเสียงและประชาสัมพันธ์นโยบายของตนเองอย่างจริงจังต่อเนื่องตลอดช่วงที่ผ่านมา

ผู้ว่าฯ เชียงรายลงพื้นที่ติดตามใกล้ชิด

ในระหว่างการเลือกตั้ง นายจรินทร์ ทองสุข ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย ได้ออกตรวจเยี่ยมหน่วยเลือกตั้งต่าง ๆ ในเขตเทศบาลนครเชียงราย เพื่อสร้างความมั่นใจแก่ประชาชนว่า การจัดการเลือกตั้งครั้งนี้จะดำเนินไปอย่างโปร่งใส เป็นธรรม และเรียบร้อย พร้อมทั้งให้กำลังใจแก่เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานประจำหน่วยเลือกตั้งทุกคน ซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดได้แสดงความพอใจต่อความเรียบร้อยของหน่วยเลือกตั้งที่ได้ตรวจเยี่ยมทั้งหมด

กกต.เชียงรายระบุไม่มีปัญหาร้ายแรง

ด้านพันจ่าเอกอัษฎางค์ วิเศษวงศ์ษา ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเทศบาลนครเชียงราย เปิดเผยว่า เจ้าหน้าที่ประจำหน่วยเลือกตั้งทั้ง 87 หน่วย ได้รับการอบรมและจัดเตรียมการมาอย่างดีเยี่ยม ทำให้การดำเนินงานในวันเลือกตั้งเป็นไปอย่างราบรื่น ไม่มีปัญหาใหญ่เกิดขึ้นในระหว่างการลงคะแนนเสียง

ขณะเดียวกัน นายชูชาติ สุขสงวน ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) จังหวัดเชียงราย ระบุเพิ่มเติมว่า ยังไม่พบปัญหาอุปสรรคที่ร้ายแรงในการจัดการเลือกตั้ง มีเพียงปัญหาเล็กน้อย เช่น มีผู้สมัครถูกถอนชื่อออก 1 ราย ในพื้นที่อำเภอเวียงแก่น เนื่องจากขาดคุณสมบัติด้านสัญชาติ และมีผู้สมัครเสียชีวิตก่อนเลือกตั้ง 3 ราย ส่วนเรื่องร้องเรียนมีเพียงไม่กี่กรณี ซึ่งเกี่ยวข้องกับการกล่าวหาเรื่องการให้เงินประชาชนก่อนครบวาระดำรงตำแหน่งเดิม โดย กกต.เชียงรายจะเร่งตรวจสอบข้อเท็จจริงต่อไป

วันชัย” ชนะท่วมท้น คะแนนทิ้งห่างชัดเจน

หลังจากปิดหีบบัตรเลือกตั้งในเวลา 17.00 น. ผลการนับคะแนนอย่างไม่เป็นทางการจากกว่า 100% ของจำนวนหน่วยเลือกตั้งทั้งหมด ปรากฏว่า นายวันชัย จงสุทธานามณี หมายเลข 2 จาก “ทีมวันชัย” ได้รับคะแนนสูงถึง 17,243 คะแนน เอาชนะนายศราวุธ สุตะวงค์ หมายเลข 1 จากพรรคประชาชน ซึ่งได้คะแนนประมาณ 12,362 คะแนน ทำให้คะแนนห่างกันอย่างชัดเจน

นอกจากนายวันชัยจะได้รับเลือกตั้งเป็นนายกเทศมนตรีนครเชียงรายอีกสมัยแล้ว ทีมผู้สมัครสมาชิกสภาเทศบาลนครเชียงราย (สท.) จาก “ทีมวันชัย” ยังสามารถกวาดที่นั่งได้ครบทุกเขตเลือกตั้งทั้ง 4 เขตด้วยคะแนนที่นำโด่งเหนือคู่แข่งอย่างชัดเจน

ประชาชนมั่นใจในผลงานชัดเจน

นายวันชัย จงสุทธานามณี กล่าวหลังทราบผลคะแนนอย่างไม่เป็นทางการว่า ขอขอบคุณประชาชนทุกท่านที่ให้ความไว้วางใจตนและทีมงานอีกครั้ง โดยพร้อมเดินหน้านโยบายที่เคยสัญญาไว้ โดยเฉพาะด้านการกระตุ้นเศรษฐกิจเมืองเชียงราย การส่งเสริมการท่องเที่ยว การยกระดับการศึกษา การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน และการทำงานร่วมกับทุกภาคส่วน เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของชาวนครเชียงรายให้ดีขึ้นต่อไป

แหล่งข่าวในพื้นที่ระบุว่า ชัยชนะครั้งนี้สะท้อนถึงผลงานที่เป็นรูปธรรมของนายวันชัยในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ทั้งด้านการพัฒนาเมืองอย่างต่อเนื่อง ความสามารถในการบริหารจัดการปัญหาภัยพิบัติ โดยเฉพาะเหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่ในช่วงที่ผ่านมา ทำให้ประชาชนยังคงมั่นใจและเลือกสนับสนุนเขากลับมาอีกครั้ง

วิเคราะห์การเลือกตั้งนครเชียงราย

ผลการเลือกตั้งครั้งนี้ชี้ให้เห็นชัดเจนว่า นายวันชัยยังคงครองใจชาวนครเชียงรายได้เป็นอย่างดี แม้ผู้ท้าชิงจะมีฐานเสียงที่ไม่ธรรมดา แต่นโยบายและผลงานที่จับต้องได้ของนายวันชัยยังคงเหนือกว่า และสะท้อนถึงการเมืองท้องถิ่นเชียงรายที่ยังยึดติดกับผลงานที่ประชาชนสามารถประเมินผลได้ชัดเจน มากกว่ากระแสการเมืองในระดับประเทศ

สถิติที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งเทศบาลนครเชียงราย

ข้อมูลจากสำนักงาน กกต.จังหวัดเชียงราย ระบุว่าการเลือกตั้งครั้งที่ผ่านมาเมื่อปี 2564 มีประชาชนออกมาใช้สิทธิเลือกตั้งสูงถึงร้อยละ 71.52 จากจำนวนผู้มีสิทธิทั้งหมด ซึ่งถือว่าสูงกว่าค่าเฉลี่ยระดับประเทศ (ที่มา: รายงานสรุปผลการเลือกตั้งท้องถิ่น กกต.จังหวัดเชียงราย ปี 2564) และคาดการณ์ว่าการเลือกตั้งครั้งนี้อาจมีสัดส่วนการออกมาใช้สิทธิไม่ต่ำกว่าครั้งที่ผ่านมาอย่างแน่นอน

เครดิตภาพและข้อมูลจาก : 

  • รายงานสรุปผลการเลือกตั้งท้องถิ่น กกต.จังหวัดเชียงราย ปี 2564
  • เทศบาลนครเชียงราย
 
NAKORN CHIANG RAI NEWS TEAM
กองบรรณาธิการ นครเชียงรายนิวส์ – Nakorn Chiang Rai News
NEWS UPDATE
Categories
AROUND CHIANG RAI TOP STORIES

คืบหน้า! รื้ออาคารริมน้ำสาย สร้างกำแพง ขุดลอก ไทย-เมียนมา

การแก้ไขปัญหาน้ำท่วมแม่น้ำสาย: ความคืบหน้าการรื้อถอนและก่อสร้างพนังกั้นน้ำ

เชียงราย, 10 พฤษภาคม 2568 – ปัญหาน้ำท่วมในพื้นที่ชายแดนไทย-เมียนมา โดยเฉพาะบริเวณแม่น้ำสาย ซึ่งเป็นเส้นแบ่งเขตแดนสำคัญระหว่างอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ประเทศไทย และจังหวัดท่าขี้เหล็ก เมียนมา ได้กลายเป็นประเด็นที่ได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เหตุการณ์น้ำท่วมครั้งใหญ่เมื่อปลายปี 2567 ได้สร้างความเสียหายอย่างหนักต่อชุมชนริมแม่น้ำทั้งสองฝั่ง ส่งผลให้ทั้งสองประเทศตกลงร่วมกันดำเนินมาตรการเร่งด่วนเพื่อป้องกันภัยพิบัติในอนาคต การรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างที่รุกล้ำลำน้ำและการก่อสร้างพนังกั้นน้ำ รวมถึงการขุดลอกแม่น้ำสายและแม่น้ำรวก ได้กลายเป็นภารกิจสำคัญที่ต้องเร่งดำเนินการให้ทันก่อนฤดูฝนปี 2568

ความท้าทายจากน้ำท่วมและสิ่งปลูกสร้างรุกล้ำ

แม่น้ำสาย ซึ่งไหลผ่านพื้นที่ชายแดนไทย-เมียนมา เป็นทั้งเส้นชีวิตและภัยคุกคามต่อชุมชนในอำเภอแม่สายและจังหวัดท่าขี้เหล็ก ในช่วงฤดูฝน แม่น้ำสายมักเอ่อล้นเข้าท่วมพื้นที่อยู่อาศัยและย่านการค้า สร้างความเสียหายต่อทรัพย์สินและการดำรงชีวิตของประชาชน เหตุการณ์น้ำท่วมครั้งใหญ่เมื่อปลายปี 2567 ได้เน้นย้ำถึงความจำเป็นในการแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืน โดยเฉพาะการจัดการสิ่งปลูกสร้างที่รุกล้ำลำน้ำ ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการไหลของน้ำและการก่อสร้างพนังกั้นน้ำ

เพื่อตอบสนองต่อปัญหานี้ ประเทศไทยและเมียนมาได้ตกลงร่วมกันเมื่อวันที่ 15 เมษายน 2568 เพื่อดำเนินโครงการขุดลอกแม่น้ำและก่อสร้างพนังกั้นน้ำตลอดแนวที่เคยเกิดน้ำท่วม โดยกำหนดกรอบเวลาการดำเนินงานระหว่างวันที่ 15 เมษายนถึง 20 มิถุนายน 2568 อย่างไรก็ตาม ความท้าทายสำคัญคือการที่เจ้าของอาคารหลายแห่งริมแม่น้ำสายในฝั่งไทยปฏิเสธที่จะให้ความร่วมมือในการรื้อถอน ทำให้เจ้าหน้าที่ทหารจากกรมการทหารช่างไม่สามารถเข้าปรับพื้นที่เพื่อตอกเสาเข็มและวางพนังกั้นน้ำได้ตามแผน

ความคืบหน้าในการรื้อถอนและก่อสร้าง

เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2568 นายวรายุทธ ค่อมบุญ นายอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ได้มอบหมายให้ทีมงานนำโดยนายสิทธิศักดิ์ อินใจคำ ปลัดอำเภอหัวหน้ากลุ่มงานบริหารงานปกครอง และนายปวเรศ ปัญญายงค์ ปลัดอำเภอกลุ่มงานความมั่นคง จัดประชุมหารือร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กรมเจ้าท่า กรมที่ดิน กรมป่าไม้ และหน่วยงานอื่น ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาสิ่งปลูกสร้างที่รุกล้ำลำน้ำสาย การประชุมครั้งนี้ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ เมื่อเจ้าของอาคารแห่งหนึ่งในหมู่ 7 ตำบลแม่สาย อำเภอแม่สาย ได้ยินยอมให้รื้อถอนบางส่วนของอาคารเพื่อเป็นการนำร่อง ช่วยให้ลำน้ำสายกว้างขึ้นและเอื้อต่อการก่อสร้างพนังกั้นน้ำ

ผลจากการประชุม เจ้าหน้าที่ได้จัดทำ “บันทึกแสดงความยินยอมให้รื้อถอนสิ่งปลูกสร้าง” เพื่อบันทึกความยินยอมของเจ้าของอาคาร โดยก่อนหน้านี้ เจ้าหน้าที่ได้เจรจากับเจ้าของอาคาร 14 รายบริเวณฝั่งซ้ายของสะพานมิตรภาพไทย-เมียนมาแห่งที่ 1 ซึ่งข้ามแม่น้ำสาย โดยสามารถเจรจาสำเร็จกับ 11 ราย และส่งจดหมายแจ้งเตือนถึง 3 รายที่เหลือ หลังพบว่าอาคารเหล่านี้ตั้งอยู่บนที่ดินของกรมธนารักษ์ ซึ่งได้ยกเลิกสัญญาเช่าเดิมและดำเนินการรื้อถอนเพื่อเริ่มก่อสร้าง

ความคืบหน้าในการก่อสร้างพนังกั้นน้ำฝั่งไทยขณะนี้อยู่ที่ประมาณ 20% ซึ่งเร็วกว่าแผนงานที่วางไว้ 0.18% เจ้าหน้าที่กรมการทหารช่างได้ปรับพื้นที่ริมฝั่งแม่น้ำและเริ่มตอกเสาเข็ม โดยเสาเข็มแต่ละต้นห่างกันประมาณ 1 เมตร ลึกลงในดิน 4 เมตร และสูงเหนือพื้นดิน 3 เมตร ครอบคลุมระยะทางประมาณ 3 กิโลเมตร การดำเนินงานนี้มุ่งเน้นที่การสร้างพนังกั้นน้ำชั่วคราวกึ่งถาวรเพื่อป้องกันน้ำท่วมในฤดูฝนที่กำลังจะมาถึง

ในส่วนของการรื้อถอน หนึ่งในความสำเร็จที่โดดเด่นคือการรื้อถอนอาคารที่ใช้เป็นโกดังเก็บรถในซอยก๋วยเตี๋ยวสุโขทัยเก่า ตลาดสายลมจอย อำเภอแม่สาย ซึ่งตั้งอยู่ติดลำน้ำสาย การรื้อถอนนี้ดำเนินการโดยทีมทหารช่างและได้รับความร่วมมือจากเจ้าของอาคาร ช่วยคืนพื้นที่ให้กับลำน้ำและสนับสนุนการก่อสร้างพนังกั้นน้ำ

ความท้าทายจากฝั่งเมียนมาและการขุดลอกแม่น้ำ

ในขณะที่ฝั่งไทยมีความคืบหน้าอย่างเห็นได้ชัด การดำเนินงานในฝั่งเมียนมา โดยเฉพาะการขุดลอกแม่น้ำสายในพื้นที่รับผิดชอบระยะทาง 12.8 กิโลเมตร ยังไม่เริ่มต้น อย่างไรก็ตาม จากการประสานงานล่าสุดระหว่างจังหวัดเชียงรายและจังหวัดท่าขี้เหล็ก ทางการเมียนมาได้ยืนยันว่าจะดำเนินการขุดลอกให้แล้วเสร็จตามกำหนดเวลา ซึ่งเป็นสัญญาณเชิงบวกต่อความร่วมมือข้ามพรมแดน

สำหรับการขุดลอกแม่น้ำรวก ซึ่งเป็นความรับผิดชอบของฝ่ายไทย กรมการทหารช่างและกองทัพภาคที่ 3 ได้แบ่งหน้าที่กันขุดลอกในระยะทางรวม 32 กิโลเมตร โดยกองทัพภาคที่ 3 รับผิดชอบ 14 กิโลเมตร และกรมการทหารช่างรับผิดชอบ 18 กิโลเมตร ปัจจุบันการขุดลอกมีความคืบหน้าไปแล้วประมาณ 9% ซึ่งเร็วกว่าแผนงาน 0.51% ดินที่ขุดได้ถูกนำขึ้นมาฝั่งไทยเพื่อใช้ในการปรับพื้นที่และสนับสนุนการก่อสร้างพนังกั้นน้ำ

การตรวจติดตามและการวิเคราะห์

เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 2568 นายประสงค์ หล้าอ่อน รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย พร้อมด้วยผู้แทนจากนายอำเภอแม่สาย กรมการทหารช่าง และเทศบาลตำบลแม่สาย ได้ลงพื้นที่ตรวจติดตามความคืบหน้าการก่อสร้างแนวป้องกันตลิ่งชั่วคราวกึ่งถาวรบริเวณลำน้ำสาย ตั้งแต่ตลาดสายลมจอยถึงหัวฝาย การตรวจครั้งนี้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการดำเนินงานให้แล้วเสร็จก่อนฤดูฝน รวมถึงการรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างที่เป็นอุปสรรคต่อการก่อสร้าง

การวิเคราะห์สถานการณ์ชี้ให้เห็นว่า ความสำเร็จของโครงการนี้ขึ้นอยู่กับความร่วมมือจากทุกภาคส่วน โดยเฉพาะเจ้าของอาคารริมน้ำ การที่เจ้าของอาคารบางรายเริ่มให้ความร่วมมือถือเป็นสัญญาณที่ดี แต่ความล่าช้าในฝั่งเมียนมาอาจส่งผลต่อประสิทธิภาพของการป้องกันน้ำท่วมในภาพรวม นอกจากนี้ การเร่งดำเนินการก่อสร้างพนังกั้นน้ำและขุดลอกแม่น้ำให้ทันก่อนฤดูฝนจะเป็นตัวชี้วัดความสำเร็จของความพยายามนี้

จุดแข็งของโครงการคือการประสานงานระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ ในฝั่งไทย ซึ่งรวมถึงฝ่ายปกครอง ทหาร และหน่วยงานท้องถิ่น ที่ทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ อย่างไรก็ตาม ความท้าทายยังคงอยู่ที่การจัดการกับสิ่งปลูกสร้างที่เหลือและการรับประกันว่าฝั่งเมียนมาจะดำเนินการตามที่สัญญาไว้ การใช้เทคโนโลยีและการวางแผนอย่างรอบคอบ เช่น การตอกเสาเข็มที่ออกแบบมาเพื่อความแข็งแรงและความยั่งยืน แสดงถึงความมุ่งมั่นในการสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่สามารถต้านทานภัยพิบัติในอนาคตได้

มุ่งสู่อนาคตที่ปลอดภัยจากน้ำท่วม

ความคืบหน้าในการรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างและการก่อสร้างพนังกั้นน้ำในฝั่งไทย รวมถึงการขุดลอกแม่น้ำรวก ถือเป็นก้าวสำคัญในการแก้ไขปัญหาน้ำท่วมแม่น้ำสาย การตอกเสาเข็มต้นแรกเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2568 เป็นสัญลักษณ์ของความมุ่งมั่นในการปกป้องชุมชนจากภัยพิบัติในอนาคต การที่เจ้าของอาคารเริ่มให้ความร่วมมือมากขึ้นและการประสานงานข้ามพรมแดนที่เริ่มเห็นผล บ่งชี้ถึงศักยภาพของโครงการนี้ในการสร้างความมั่นคงให้กับพื้นที่ชายแดน

อย่างไรก็ตาม การแก้ไขปัญหานี้ในระยะยาวจะต้องอาศัยความร่วมมืออย่างต่อเนื่องจากทั้งสองประเทศ รวมถึงการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานที่ยั่งยืนและการจัดการทรัพยากรน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ การที่ฝั่งเมียนมารับปากว่าจะดำเนินการขุดลอกให้แล้วเสร็จตามกำหนดเป็นความหวังสำหรับความสำเร็จของโครงการนี้ แต่ความท้าทายในด้านการเมืองและการบริหารภายในเมียนมาอาจเป็นปัจจัยที่ต้องจับตา

ในอนาคต การสร้างพนังกั้นน้ำที่สมบูรณ์และการขุดลอกแม่น้ำสายให้ครอบคลุมทั้งสองฝั่งจะช่วยลดความเสี่ยงจากน้ำท่วมและส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจในพื้นที่ชายแดน การรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างที่รุกล้ำลำน้ำไม่เพียงแต่คืนพื้นที่ให้กับธรรมชาติ แต่ยังเป็นการยืนยันถึงความสำคัญของการจัดการทรัพยากรอย่างรับผิดชอบเพื่อประโยชน์ของชุมชนทั้งสองฝั่งแม่น้ำ

สถิติและแหล่งอ้างอิง

  1. ความคืบหน้าการก่อสร้างพนังกั้นน้ำฝั่งไทย:
    • ความคืบหน้า: 20% (เร็วกว่าแผนงาน 0.18%)
    • ระยะทาง: 3 กิโลเมตร
    • รายละเอียดเสาเข็ม: ห่างกัน 1 เมตร ลึก 4 เมตร สูงเหนือพื้นดิน 3 เมตร
    • แหล่งที่มา: รายงานจากกรมการทหารช่าง, 10 พฤษภาคม 2568
  2. การขุดลอกแม่น้ำรวก (ฝั่งไทย):
    • ความคืบหน้า: 9% (เร็วกว่าแผนงาน 0.51%)
    • ระยะทางรวม: 32 กิโลเมตร (กองทัพภาคที่ 3: 14 กิโลเมตร, กรมการทหารช่าง: 18 กิโลเมตร)
    • แหล่งที่มา: รายงานจากกองทัพภาคที่ 3 และกรมการทหารช่าง, 10 พฤษภาคม 2568
  3. การรื้อถอนสิ่งปลูกสร้าง:
    • เจรจากับเจ้าของอาคาร: 14 ราย (สำเร็จ 11 ราย, ส่งจดหมาย 3 ราย)
    • ตัวอย่าง: การรื้อถอนโกดังเก็บรถในซอยก๋วยเตี๋ยวสุโขทัยเก่า ตลาดสายลมจอย
    • แหล่งที่มา: รายงานจากอำเภอแม่สาย, 10 พฤษภาคม 2568
  4. ความรับผิดชอบฝั่งเมียนมา:
    • ระยะทางขุดลอก: 12.8 กิโลเมตร (ยังไม่เริ่มดำเนินการ)
    • แหล่งที่มา: รายงานการประสานงานระหว่างจังหวัดเชียงรายและจังหวัดท่าขี้เหล็ก, 10 พฤษภาคม 2568

เครดิตภาพและข้อมูลจาก :

  • รายงานจากกรมการทหารช่าง, 10 พฤษภาคม 2568
  •  รายงานจากกองทัพภาคที่ 3 และกรมการทหารช่าง, 10 พฤษภาคม 2568
  •  รายงานจากอำเภอแม่สาย, 10 พฤษภาคม 2568
  •  รายงานการประสานงานระหว่างจังหวัดเชียงรายและจังหวัดท่าขี้เหล็ก, 10 พฤษภาคม 2568
  • สมบัติ คำลือ
 
NAKORN CHIANG RAI NEWS TEAM
กองบรรณาธิการ นครเชียงรายนิวส์ – Nakorn Chiang Rai News
NEWS UPDATE