ดันข้าวเหลืองอุ๊บไก่ผงาดเวทีประเทศ นครเชียงรายนิวส์รับรางวัลสื่อท้องถิ่นหนุนซอฟต์พาวเวอร์ไทใหญ่สู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์

Summaryสรุปประเด็นสำคัญ
  • เมนู “ข้าวเหลืองอุ๊บไก่” อาหารอัตลักษณ์กลุ่มชาติพันธุ์ไทใหญ่ คว้ารางวัล 1 จังหวัด 1 เมนู เชิดชูอาหารถิ่น ประจำปี 2569
  • นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม เป็นประธานมอบโล่รางวัล ณ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย
  • เมนูนี้โดดเด่นด้วยข้าวเหนียวย้อมสีเหลืองทองจากดอกกู้ดบนดอยตุง เสิร์ฟพร้อมไก่เคี่ยวพริกแกงและผงมะสะหล่าโบราณ
  • คุณมนรัตน์ ก.บัวเกษร ประธานกรรมการบริหาร สำนักข่าว นครเชียงรายนิวส์ เข้ารับเกียรติบัตรสื่อมวลชนผู้ขับเคลื่อนมรดกทางวัฒนธรรม
  • ความร่วมมือระหว่างภาครัฐ สถาบันการศึกษา และสื่อท้องถิ่น จะช่วยต่อยอดอาหารพื้นบ้านสู่การท่องเที่ยวเชิงอาหารระดับสากล

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม — ดันข้าวเหลืองอุ๊บไก่ผงาดเวทีประเทศ นครเชียงรายนิวส์รับรางวัลสื่อท้องถิ่นหนุนซอฟต์พาวเวอร์ไทใหญ่สู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์

กรุงเทพฯ,10 ตุลาคม 2569 – กรมส่งเสริมวัฒนธรรมประกาศเชิดชูเมนูอัตลักษณ์ชาติพันธุ์ไทใหญ่ ข้าวเหลืองอุ๊บไก่ เป็นตัวแทนจังหวัดเชียงรายในโครงการรสชาติที่หายไปประจำปี 2569 เตรียมยกระดับสู่แบรนด์ระดับสากล ขณะที่ผู้บริหารสำนักข่าวนครเชียงรายนิวส์เข้ารับเกียรติบัตรในฐานะสื่อมวลชนผู้ขับเคลื่อนมรดกทางวัฒนธรรม มุ่งเป้าใช้การสื่อสารท้องถิ่นต่อยอดการท่องเที่ยวเชิงอาหารและกระจายรายได้สู่ชุมชนฐานรากอย่างยั่งยืน

ในยุคที่อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวทั่วโลกกำลังปรับเปลี่ยนทิศทางจากการชื่นชมเพียงความงดงามทางทัศนียภาพ ไปสู่การค้นหาประสบการณ์เชิงลึกผ่านวัฒนธรรมและวิถีชีวิต อาหารพื้นถิ่นจึงก้าวขึ้นมาเป็นกุญแจสำคัญในการเปิดประตูสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ สำหรับจังหวัดเชียงราย ดินแดนที่โอบรับความหลากหลายของกลุ่มชาติพันธุ์ ภูมิปัญญาก้นครัวที่เคยซุกซ่อนอยู่ในหุบเขาและชุมชนดั้งเดิม กำลังได้รับการเจียระไนให้กลายเป็นจุดหมายปลายทางทางวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่า

ความพยายามดังกล่าวผลิดอกออกผลอย่างเป็นรูปธรรม เมื่อกลิ่นหอมกรุ่นของข้าวเหนียวสีเหลืองทองและรสชาติอันเข้มข้นของเครื่องเทศสมุนไพรโบราณ ได้เดินทางจากยอดดอยมาทำหน้าที่ทูตวัฒนธรรมบนเวทีระดับชาติ ในงานมหกรรมวัฒนธรรม ไทยฟุ้ง ปรุงไทย หรือ Thai Taste Thai Fest 2026 ซึ่งจัดขึ้นโดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ระหว่างวันที่ 1 ถึง 4 ตุลาคม 2569 ณ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย กรุงเทพมหานคร เพื่อนำเสนอเสน่ห์ของอาหารไทยจากทุกภูมิภาคให้เป็นที่ประจักษ์

ถอดรหัสรสชาติชาติพันธุ์ นำภูมิปัญญาไทใหญ่สู่สายตาสาธารณชน

ศูนย์กลางความสนใจของงานมหกรรมในครั้งนี้ คือการประกาศผลและมอบรางวัลโครงการ 1 จังหวัด 1 เมนู เชิดชูอาหารถิ่น ประจำปีงบประมาณ 2569 ภายใต้แนวคิด รสชาติ…ที่หายไป The Lost Taste โดยจังหวัดเชียงรายประสบความสำเร็จอย่างงดงามในการผลักดันเมนู ข้าวเหลืองอุ๊บไก่ ขึ้นแท่นเป็นมรดกทางวัฒนธรรมอาหารของชาติ

ความน่าสนใจของข้าวเหลืองอุ๊บไก่ไม่ได้หยุดอยู่เพียงความเป็นอาหารพื้นบ้าน แต่เป็นสำรับที่ซ่อนรหัสทางวัฒนธรรมของชาวไทใหญ่ไว้อย่างแยบยล ข้าวเหนียวเขี้ยวงูคุณภาพดีจะถูกนำมาแช่ในน้ำที่สกัดจาก ดอกกู้ด ซึ่งเป็นพืชพรรณธรรมชาติบนเทือกเขาสูง เพื่อให้ได้เฉดสีเหลืองทองอร่ามตามธรรมชาติ เมื่อนำไปนึ่งสุก เมล็ดข้าวจะขึ้นเงามันวาวและส่งกลิ่นหอมละมุน ในคติความเชื่อของชาวไทใหญ่ สีเหลืองถือเป็นสัญลักษณ์แห่งความเป็นสิริมงคล เมนูนี้จึงมักถูกปรุงขึ้นอย่างพิถีพิถันเพื่อใช้ในเทศกาลปีใหม่หรืองานบุญประเพณีสำคัญ

เมื่อนำมารับประทานคู่กับ อุ๊บไก่ ซึ่งใช้กรรมวิธีการปรุงอาหารโบราณด้วยการนำเนื้อไก่พื้นบ้านมาคั่วเคี่ยวกับพริกแกงสูตรเฉพาะ และเติม ผงมะสะหล่า เครื่องเทศสมุนไพรที่มีกลิ่นหอมฉุนเป็นเอกลักษณ์ การคั่วจนน้ำแกงงวดจะทำให้เครื่องแกงแทรกซึมเข้าสู่เนื้อไก่ เกิดเป็นเนื้อสัมผัสที่นุ่ม ชุ่มฉ่ำ และกลมกล่อม ความลงตัวของรสชาติและกลิ่นสัมผัสนี้ คือภาพสะท้อนขององค์ความรู้ในการจัดสมดุลระหว่างวัตถุดิบธรรมชาติและศิลปะการปรุงอาหารของกลุ่มชาติพันธุ์

ดอกกู้ดบนผืนป่าดอยตุง ภาพสะท้อนความสำเร็จของการฟื้นฟูธรรมชาติ

ความลึกซึ้งของเมนูข้าวเหลืองอุ๊บไก่ยังเชื่อมโยงอย่างแยกไม่ออกกับประวัติศาสตร์การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติของจังหวัดเชียงราย วัตถุดิบสำคัญอย่างดอกกู้ดและสมุนไพรพื้นบ้านนานาชนิด ล้วนพึ่งพิงความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศบนพื้นที่สูง การมีอยู่ของพรรณไม้เหล่านี้เป็นเสมือนมาตรวัดความสำเร็จของความพยายามในการพลิกฟื้นผืนป่าที่เคยเสื่อมโทรม

เมื่อย้อนกลับไปในอดีต พื้นที่ดอยตุงเคยเผชิญกับวิกฤตความแห้งแล้งและการถูกบุกรุกเพื่อปลูกพืชเสพติด จนกระทั่งเกิดจุดเปลี่ยนครั้งประวัติศาสตร์จากแนวพระราชดำริ ฉันจะปลูกป่าบนดอยตุง ซึ่งนำไปสู่โครงการพัฒนาดอยตุงที่มุ่งเน้นการฟื้นฟูสภาพแวดล้อมควบคู่ไปกับการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน การกลับมาสมบูรณ์ของป่าต้นน้ำไม่เพียงแต่คืนความสมดุลให้ธรรมชาติ แต่ยังคืนแหล่งอาหารและวัตถุดิบในการประกอบอาชีพให้แก่ชุมชนชาติพันธุ์

ข้าวเหลืองอุ๊บไก่จึงไม่ใช่เพียงอาหารที่ตอบสนองความอิ่มท้อง แต่เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ของการอยู่ร่วมกันอย่างยั่งยืนระหว่างมนุษย์ ป่าไม้ และภูมิปัญญาดั้งเดิม การนำเสนอเมนูนี้จึงเปรียบเสมือนการเล่าเรื่องราวการฟื้นคืนชีวิตของผืนป่าดอยตุงผ่านผัสสะแห่งรสชาติ

นโยบายขับเคลื่อนทุนวัฒนธรรม ผนึกกำลังยกระดับอาหารถิ่นสู่สากล

เพื่อเป็นการเชิดชูความพยายามของทุกภาคส่วน พิธีมอบโล่รางวัลและป้ายเกียรติยศโครงการ 1 จังหวัด 1 เมนู ได้จัดขึ้นอย่างสมเกียรติเมื่อวันเสาร์ที่ 3 ตุลาคม 2569 โดยมี นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม เป็นประธานในพิธี ท่ามกลางคณะผู้บริหารระดับสูง วัฒนธรรมจังหวัด เครือข่ายทางวัฒนธรรม และสื่อมวลชนที่มาร่วมเป็นสักขีพยาน

นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ ได้เน้นย้ำถึงทิศทางการบริหารจัดการทุนทางวัฒนธรรมว่า อาหารพื้นถิ่นนับเป็นมรดกภูมิปัญญาที่เป็นปัจจัยสำคัญในวิถีชีวิต ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความแตกต่างหลากหลายของทรัพยากร ภูมิประเทศ ความเชื่อ และรสนิยม การจัดโครงการรสชาติที่หายไปในปีนี้ ได้เพิ่มเมนูใหม่จำนวน 77 เมนู ทำให้ปัจจุบันประเทศไทยมีฐานข้อมูลอาหารถิ่นรวมทั้งสิ้น 308 เมนู ซึ่งกระทรวงวัฒนธรรมเตรียมพร้อมที่จะนำไปพัฒนาต่อยอด สร้างสรรค์ให้เกิดเอกลักษณ์ และผลักดันสู่แบรนด์ Thailand Best Local Food เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจในระดับนานาชาติต่อไป

สำหรับจังหวัดเชียงราย ความสำเร็จครั้งนี้เกิดจากการทำงานอย่างเป็นระบบของกลไกในพื้นที่ นำโดยสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเชียงราย และวิทยาลัยอาชีวศึกษาเชียงราย ซึ่งทำหน้าที่เป็นหน่วยงานหลักในการศึกษา คัดเลือก ถอดสูตรอาหาร และพัฒนามาตรฐานจนสามารถนำเสนอภูมิปัญญาพื้นบ้านเข้าสู่การพิจารณาในระดับประเทศ โดยมี นางวนิดาพร ธิวงศ์ ผู้อำนวยการกลุ่มส่งเสริมศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรม และ นางสาวอรพิน ดวงแก้ว ผู้อำนวยการวิทยาลัยอาชีวศึกษาเชียงราย เป็นผู้แทนขึ้นรับมอบโล่รางวัลอันทรงเกียรติ

คุณมนรัตน์ ก.บัวเกษร
ประธานกรรมการบริหาร สำนักข่าวนครเชียงรายนิวส์

พลังสื่อท้องถิ่นยุคดิจิทัล นครเชียงรายนิวส์คว้ารางวัลผู้นำทางความคิด

การฟื้นคืนชีวิตให้แก่รสชาติที่หายไป ย่อมไม่อาจบรรลุผลอย่างสมบูรณ์หากปราศจากการสื่อสารเพื่อสร้างการรับรู้ในวงกว้าง ไฮไลต์สำคัญอีกประการหนึ่งในงานมหกรรมครั้งนี้ คือการตระหนักถึงบทบาทของสื่อมวลชนระดับท้องถิ่นและผู้นำทางความคิดที่มีความเข้าใจในบริบทของพื้นที่อย่างลึกซึ้ง

นางโชติกา อัครกิจโสภากุล อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม ได้เป็นผู้แทนมอบเกียรติบัตรเชิดชูเกียรติให้แก่เครือข่ายอินฟลูเอนเซอร์และสื่อมวลชนที่ร่วมสนับสนุนการสื่อสารประชาสัมพันธ์โครงการ โดยตัวแทนจากจังหวัดเชียงรายที่ได้รับมอบเกียรติบัตรคือ นางมนรัตน์ ก.บัวเกษร ประธานกรรมการบริหาร สำนักข่าวนครเชียงรายนิวส์

การได้รับเกียรติบัตรรับรองจากกรมส่งเสริมวัฒนธรรมในครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนผ่านบทบาทของสำนักข่าวนครเชียงรายนิวส์ จากการทำหน้าที่รายงานเหตุการณ์รายวัน ก้าวสู่การเป็นผู้ร่วมสร้างสรรค์ระบบนิเวศของเมือง การนำเรื่องราวของข้าวเหลืองอุ๊บไก่มาสื่อสารผ่านมุมมองทางประวัติศาสตร์ นิเวศวิทยา และเศรษฐศาสตร์ชุมชน ช่วยยกระดับอาหารชาติพันธุ์ให้หลุดพ้นจากกรอบของความเป็นของกินเฉพาะถิ่น สู่การเป็นหมุดหมายทางวัฒนธรรมที่นักเดินทางต้องมาเยือน

สื่อท้องถิ่นจึงทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมที่ทรงพลัง ระหว่างภูมิปัญญาดั้งเดิมของบรรพบุรุษ กับความสนใจของคนรุ่นใหม่และนักท่องเที่ยวที่แสวงหาอัตลักษณ์ที่ไม่ซ้ำใคร การถ่ายทอดเรื่องราวที่ถูกต้องและมีชั้นเชิง ถือเป็นกลไกสำคัญในการแปลงทุนทางวัฒนธรรมให้กลายเป็นโอกาสในการพัฒนาเมือง

เปลี่ยนโล่รางวัลเป็นโอกาสทางเศรษฐกิจ หมุดหมายใหม่ของการท่องเที่ยวเชียงราย

ความท้าทายก้าวต่อไปของหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชนในจังหวัดเชียงราย คือการแปลงโล่รางวัลที่ได้รับให้กลายเป็นผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจที่จับต้องได้ เมนูข้าวเหลืองอุ๊บไก่จะต้องไม่ถูกจำกัดพื้นที่อยู่เพียงในงานนิทรรศการ หรือเป็นเพียงสูตรอาหารในหอจดหมายเหตุ แต่ต้องถูกนำไปต่อยอดเชิงพาณิชย์อย่างเป็นระบบ

การผลักดันเมนูนี้เข้าสู่กลไกตลาด จะก่อให้เกิดการกระจายรายได้ตลอดห่วงโซ่อุปทาน เริ่มตั้งแต่เกษตรกรบนพื้นที่สูงที่สามารถเพาะปลูกและเก็บเกี่ยวป่าดอกกู้ดเพื่อสร้างรายได้เสริม ไปจนถึงเครือข่ายผู้เลี้ยงไก่พันธุ์พื้นบ้านและการผลิตเครื่องเทศปลอดสารพิษ นำไปสู่การส่งเสริมระบบเกษตรอินทรีย์และการแปรรูปวัตถุดิบในระดับฐานราก

ในมิติของการท่องเที่ยวเชิงอาหาร จังหวัดเชียงรายสามารถใช้ข้าวเหลืองอุ๊บไก่เป็นจุดขายใหม่ที่สร้างความแตกต่าง นอกเหนือจากเมนูยอดนิยมเดิมอย่างข้าวซอยหรือน้ำพริกอ่อง การออกแบบเส้นทางท่องเที่ยวตามรอยรสชาติชาติพันธุ์ จะช่วยดึงดูดนักท่องเที่ยวคุณภาพที่พร้อมใช้จ่ายเพื่อแลกกับประสบการณ์ที่ลึกซึ้ง ส่งเสริมภาพลักษณ์ของจังหวัดในฐานะเมืองแห่งการเรียนรู้ และสอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ของยูเนสโก

เมื่อวัตถุดิบจากธรรมชาติถูกบรรจงปรุงแต่งด้วยภูมิปัญญา ถ่ายทอดผ่านความร่วมมือของสถาบันการศึกษา และสื่อสารอย่างทรงพลังด้วยสื่อมวลชนท้องถิ่น ข้าวเหลืองอุ๊บไก่จึงทำหน้าที่มากกว่าการเป็นอาหารหล่อเลี้ยงร่างกาย หากแต่กำลังหล่อเลี้ยงความภาคภูมิใจ และเป็นฟันเฟืองสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนระบบเศรษฐกิจของเมืองเชียงรายให้เติบโตไปพร้อมกับรากเหง้าทางวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน

เครดิตภาพและข้อมูลจาก :