ครม. ไฟเขียวงบ 1.38 หมื่นล้าน ยกเครื่องระบบไฟฟ้าไทย ดันเคเบิลใต้ดิน 74 จังหวัด เชียงรายไปต่อเมืองไร้สาย

Summaryสรุปประเด็นสำคัญ
  • ครม. มีมติเห็นชอบให้ กฟภ. กู้เงินในประเทศ 10,406 ล้านบาท ขับเคลื่อน 11 แผนงานพัฒนาระบบไฟฟ้า วงเงินรวม 13,880.19 ล้านบาท
  • งบดังกล่าวรวมแผนก่อสร้างเคเบิลใต้ดิน ระยะที่ 3 วงเงิน 2,500 ล้านบาท ครอบคลุมพื้นที่ดำเนินการ 74 จังหวัดทั่วประเทศ
  • เทศบาลนครเชียงรายร่วมกับ กฟภ. ดำเนินการจ่ายไฟผ่านระบบเคเบิลใต้ดินแล้ว 4.30 กิโลเมตร ในช่วงที่ 1–3
  • เส้นทางช่วงที่ 4–6 อีก 3.80 กิโลเมตร บนถนนอุตรกิจ ไตรรัตน์ สนามบิน และบรรพปราการ อยู่ระหว่างดำเนินการ
  • การอนุมัติกรอบงบใหม่เปิดโอกาสให้เชียงรายลุ้นขยายระบบสายไฟใต้ดินสู่ย่านประวัติศาสตร์ ตลอดจนเมืองชายแดนแม่สายและเชียงแสน

ครม. ไฟเขียวงบ 1.38 หมื่นล้าน ยกเครื่องระบบไฟฟ้าไทย ดันเคเบิลใต้ดิน 74 จังหวัด เชียงรายลุ้นต่อยอดเมืองไร้สาย ยกระดับท่องเที่ยวเมืองเก่า–เชียงแสน–แม่สาย

เชียงราย,20 ตุลาคม 2569 – รัฐบาลอนุมัติ กฟภ. กู้เงิน 10,406 ล้านบาท ขับเคลื่อน 11 แผนงานลงทุนระบบไฟฟ้า วงเงินรวม 13,880.19 ล้านบาท พร้อมเดินหน้าเคเบิลใต้ดินระยะที่ 3 วงเงิน 2,500 ล้านบาท ครอบคลุมพื้นที่ดำเนินการ 74 จังหวัด เปิดโอกาสให้เชียงรายต่อยอดโครงการเมืองไร้สาย ทั้งย่านเศรษฐกิจใจกลางเมือง ถนนธนาลัย ถนนสิงหไคล และแหล่งท่องเที่ยวชายแดน ขณะที่เทศบาลนครเชียงรายเดินหน้าโครงการปรับปรุงระบบไฟฟ้าใต้ดินในเขตเมืองชั้นในแล้ว แต่การจัดสรรงบระยะที่ 3 ลงสู่พื้นที่ใดบ้าง ยังต้องรอรายละเอียดจาก กฟภ.

การเปลี่ยนภาพเมืองเชียงรายให้ปราศจากสายไฟฟ้าระโยงระยางเหนือถนนและอาคารเก่า เริ่มมีความเป็นไปได้ที่จะขยายผลต่อเนื่อง หลังคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบกรอบเงินกู้ใหม่ของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค หรือ กฟภ. วงเงินกว่า 1 หมื่นล้านบาท เพื่อปรับปรุงระบบจำหน่ายไฟฟ้า พัฒนาเทคโนโลยีควบคุมโครงข่าย และก่อสร้างระบบเคเบิลใต้ดินในจังหวัดต่าง ๆ ทั่วประเทศ

โครงการดังกล่าวอาจเป็นโอกาสสำหรับเชียงรายซึ่งกำลังพัฒนาเศรษฐกิจการท่องเที่ยวและปรับปรุงภูมิทัศน์เมือง โดยเฉพาะย่านเมืองเก่าที่มีอาคารประวัติศาสตร์ หอนาฬิกาเฉลิมพระเกียรติ ถนนธนาลัย ถนนสิงหไคล ตลอดจนพื้นที่ชายแดนแม่สายและเมืองโบราณเชียงแสน

อย่างไรก็ตาม วงเงิน 2,500 ล้านบาทเป็นกรอบลงทุนเคเบิลใต้ดินระยะที่ 3 สำหรับพื้นที่ดำเนินการ 74 จังหวัดรวมกัน ยังไม่ใช่งบที่จังหวัดเชียงรายได้รับอนุมัติเฉพาะพื้นที่ และยังไม่มีการยืนยันอย่างเป็นทางการว่าแนวถนนใดของเชียงรายจะได้รับการจัดสรรงบจากแผนระยะนี้

ครม. เห็นชอบกรอบเงินกู้ 10,406 ล้านบาท เดินหน้า 11 แผนงาน

เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2569 นางสาวพลอยทะเล ลักษมีแสงจันทร์ รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยผลการประชุมคณะรัฐมนตรีว่า ที่ประชุมเห็นชอบให้ กฟภ. กู้เงินในประเทศเพื่อใช้ลงทุนตามแผนงานระยะยาวใหม่ปี 2568 จำนวน 11 แผนงาน ภายใต้กรอบเงินกู้รวม 10,406 ล้านบาท โดยให้ทยอยกู้ตามความจำเป็นตามข้อเสนอของกระทรวงมหาดไทย

ทั้ง 11 แผนงานมีวงเงินลงทุนรวม 13,880.19 ล้านบาท แบ่งเป็นเงินรายได้ของ กฟภ. จำนวน 3,474.19 ล้านบาท และเงินกู้ในประเทศ 10,406 ล้านบาท ซึ่งแผนลงทุนดังกล่าวเคยได้รับการบรรจุไว้ในกรอบงบลงทุนรัฐวิสาหกิจตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2567

หนึ่งในโครงการที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาเมืองและการท่องเที่ยวโดยตรง คือ แผนระยะยาวการก่อสร้างเคเบิลใต้ดิน ระยะที่ 3 วงเงิน 2,500 ล้านบาท แบ่งเป็นเงินกู้ 1,875 ล้านบาท และเงินรายได้ กฟภ. อีก 625 ล้านบาท มีเป้าหมายปรับปรุงระบบจำหน่ายไฟฟ้าเหนือดินให้เป็นสายเคเบิลใต้ดิน เพิ่มความมั่นคงของการจ่ายกระแสไฟฟ้า พร้อมปรับปรุงทัศนียภาพในพื้นที่ดำเนินโครงการ

รัฐบาลยังเห็นชอบแผนจัดซื้ออุปกรณ์หลักสำหรับปรับปรุงระบบเคเบิลใต้ดิน วงเงิน 230.82 ล้านบาท เพื่อรองรับการบำรุงรักษาและลดผลกระทบจากอุปกรณ์ชำรุด รวมถึงแผนปรับปรุงประสิทธิภาพสินทรัพย์สถานีไฟฟ้า วงเงิน 1,810.46 ล้านบาท และแผนเพิ่มประสิทธิภาพหม้อแปลงไฟฟ้ากำลังและหม้อแปลงปรับแรงดันไฟฟ้า วงเงิน 1,084.96 ล้านบาท

ส่วนการลงทุนด้านดิจิทัลครอบคลุมระบบสื่อสารโทรคมนาคม แพลตฟอร์มบริการประชาชน และระบบรักษาความปลอดภัยไซเบอร์ เพื่อให้ กฟภ. สามารถบริหารโครงข่ายและบริการผู้ใช้ไฟฟ้าได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

เชียงรายเดินหน้าเมืองไร้สายแล้ว ถนนธนาลัยเป็นจุดปรับปรุงสำคัญ

สำหรับเทศบาลนครเชียงราย การนำสายไฟฟ้าและสายสื่อสารลงใต้ดินเป็นโครงการที่ดำเนินการมาก่อนหน้านี้ ไม่ได้เพิ่งเริ่มต้นหลังการอนุมัติกรอบเงินกู้ครั้งล่าสุด

เมื่อวันที่ 29 มีนาคม 2569 นายวันชัย จงสุทธานามณี นายกเทศมนตรีนครเชียงราย พร้อมด้วยนายธเนศ โกมลธง รองนายกเทศมนตรีนครเชียงราย และนายประพันธ์ ช่างแก้ว เลขานุการเทศบาลนครเชียงราย ลงพื้นที่ถนนธนาลัย ตั้งแต่สี่แยกสุริวงศ์ถึงแยกธนาคารออมสิน เพื่อติดตามโครงการรื้อถอนสายไฟฟ้า เสาไฟฟ้า และสายสื่อสารในเขตเมืองชั้นใน ควบคู่กับการพัฒนาระบบเคเบิลไฟฟ้าใต้ดิน

สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดเชียงรายรายงานความคืบหน้าเรื่องนี้เมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2569 โดยระบุว่าการดำเนินงานเป็นความร่วมมือระหว่างเทศบาลนครเชียงรายกับ กฟภ. เพื่อปรับปรุงภูมิทัศน์เมืองให้เป็นระเบียบ สวยงาม

โครงการปรับปรุงโครงข่ายในเขตเทศบาลนครเชียงรายยังมีการแบ่งพื้นที่ทำงานเป็นหลายช่วง ตั้งแต่ย่านไนท์บาซาร์–ท่ารถเก่า ถนนธนาลัย–หนองสี่แจ่ง ถนนไตรรัตน์–สนามบิน ถนนบรรพปราการ และถนนอุตรกิจ–ประตูเชียงใหม่

การแบ่งงานลักษณะนี้ช่วยให้ผู้รับเหมาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดการงานก่อสร้างแต่ละช่วงได้ โดยต้องประสานแผนการจราจร การเปิดผิวถนน และการเข้าถึงร้านค้าของประชาชนให้เหมาะสม

อย่างไรก็ดี รายละเอียดทั้ง 6 ช่วงดังกล่าวยังต้องตรวจสอบสถานะสัญญา ระยะเวลาดำเนินการ และการส่งมอบงานกับเทศบาลนครเชียงรายก่อน จึงจะระบุได้ว่าแต่ละช่วงก่อสร้างแล้วเสร็จหรืออยู่ระหว่างดำเนินงานเพียงใด

กฟภ. ยืนยันเชียงรายจ่ายไฟใต้ดินแล้ว 4.30 กิโลเมตร อีก 3.80 กิโลเมตรอยู่ระหว่างดำเนินงาน

ความคืบหน้าที่ชัดเจนปรากฏในรายงานของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ซึ่งเปิดเผยว่า โครงการเคเบิลใต้ดินเชียงรายแบ่งพื้นที่ดำเนินงานออกเป็น 6 ช่วง โดยช่วงที่ 1–3 สามารถจ่ายกระแสไฟฟ้าผ่านระบบเคเบิลใต้ดินได้แล้ว รวมระยะทาง 4.30 กิโลเมตร

พื้นที่ดังกล่าวประกอบด้วยถนนสิงหไคล ตั้งแต่บริเวณอนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งรายถึงแยกสถานีตำรวจภูธรเมืองเชียงราย ถนนธนาลัย ตั้งแต่ห้าแยกพ่อขุนถึงสี่แยกประตูเชียงใหม่ และถนนรัตนาเขต ตั้งแต่แยกสถานีตำรวจถึงแยกสถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดเชียงราย

ส่วนช่วงที่ 4–6 รวมระยะทางอีก 3.80 กิโลเมตร ครอบคลุมถนนอุตรกิจ ถนนไตรรัตน์ ถนนสนามบิน และถนนบรรพปราการ โดย กฟภ. ระบุว่ามีระยะเวลาดำเนินการประมาณหนึ่งปี

เมื่อรวมทั้งสองส่วน โครงการมีแนวเส้นทางประมาณ 8.10 กิโลเมตร ซึ่งหากดำเนินการครบตามแผนจะช่วยปรับปรุงโครงข่ายไฟฟ้าในย่านสำคัญของตัวเมืองเชียงรายได้อย่างต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม การจ่ายไฟด้วยเคเบิลใต้ดินแล้ว ไม่ได้หมายความว่าเสาไฟฟ้าและสายสื่อสารบนถนนทุกช่วงถูกรื้อถอนหมดแล้ว เพราะการรื้อถอนโครงสร้างเดิมยังต้องประสานผู้ให้บริการโทรคมนาคมและหน่วยงานเจ้าของสายสื่อสารด้วย

เมืองเก่าเชียงรายมีโอกาสได้ประโยชน์ ทั้งการท่องเที่ยวและความปลอดภัย

ย่านหอนาฬิกาเฉลิมพระเกียรติ ถนนธนาลัย ถนนสิงหไคล และถนนบรรพปราการ เป็นพื้นที่ที่มีร้านค้า โรงแรม ร้านอาหาร อาคารเก่า และแหล่งท่องเที่ยวกระจายอยู่เป็นจำนวนมาก การจัดระเบียบโครงข่ายไฟฟ้าจึงเกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันของประชาชนและการประกอบธุรกิจโดยตรง

เมื่อสายไฟฟ้าและสายสื่อสารถูกย้ายออกจากเหนือถนน ทัศนียภาพของอาคารและสถาปัตยกรรมเมืองจะเปิดโล่งมากขึ้น โดยเฉพาะพื้นที่ที่นักท่องเที่ยวนิยมเดินชมเมืองและถ่ายภาพ

สำหรับถนนสิงหไคล ซึ่งมีต้นไม้ใหญ่และอาคารที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์เมือง การก่อสร้างยังต้องระมัดระวังผลกระทบต่อระบบรากไม้ ทางเท้า และสาธารณูปโภคเดิม หากจำเป็นต้องขุดเปิดผิวถนนหรือใช้เครื่องจักรในบริเวณดังกล่าว

ส่วนผู้ประกอบการร้านค้าและโรงแรมจะได้รับประโยชน์ด้านความต่อเนื่องของระบบไฟฟ้าในระยะยาว หากโครงข่ายใหม่ช่วยลดเหตุไฟฟ้าขัดข้องจากพายุ กิ่งไม้ หรืออุบัติเหตุที่กระทบเสาไฟฟ้าได้ตามเป้าหมาย

แต่ระบบเคเบิลใต้ดินไม่ได้ทำให้ไฟฟ้าดับหมดไปทุกกรณี ความเสียหายจากอุปกรณ์ จุดต่อสาย หรือการขุดเจาะผิดตำแหน่งยังเกิดขึ้นได้ อีกทั้งการค้นหาจุดชำรุดและซ่อมแซมสายใต้ดินบางกรณีอาจใช้เวลานานกว่าระบบเหนือดิน

การประเมินความสำเร็จจึงควรพิจารณาทั้งความถี่ไฟฟ้าดับ ระยะเวลาที่ไฟฟ้าขัดข้อง และคุณภาพการให้บริการหลังเปิดใช้งานจริง

แม่สาย–เชียงแสน พื้นที่ชายแดนที่ต้องจับตาการขยายโครงการ

หาก กฟภ. มีการจัดสรรงบเพิ่มเติมให้เชียงราย พื้นที่ซึ่งมีศักยภาพต่อยอดโครงการ ได้แก่ อำเภอแม่สายและอำเภอเชียงแสน ซึ่งเป็นศูนย์กลางการค้าชายแดนและแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของจังหวัด

อำเภอแม่สายเคยมีโครงการนำสายไฟฟ้าและสายสื่อสารลงใต้ดินระยะทางประมาณ 3 กิโลเมตร ตั้งแต่บริเวณด่านพรมแดนไทย–เมียนมาแห่งที่ 1 ไปยังพื้นที่เศรษฐกิจในเขตเทศบาล โดยมีรายงานโครงการร่วมลงทุนระหว่างเทศบาลกับ กฟภ. ตั้งแต่ปี 2565

อย่างไรก็ตาม สถานะการก่อสร้างและผลการส่งมอบงานล่าสุดของแม่สายยังต้องได้รับการยืนยันจากหน่วยงานผู้รับผิดชอบ ก่อนจะระบุว่าแล้วเสร็จทั้งหมดหรือมีโครงการใหม่เพิ่มเติม

ประเด็นที่ต้องให้ความสำคัญในแม่สายคือความเสี่ยงจากน้ำท่วม โดยเฉพาะหลังเหตุอุทกภัยครั้งใหญ่ปี 2567 การออกแบบระบบไฟฟ้าใต้ดินจำเป็นต้องคำนึงถึงตำแหน่งหม้อแปลง อุปกรณ์ตัดตอน และจุดเชื่อมต่อระบบไฟฟ้าที่อาจได้รับผลกระทบจากระดับน้ำหลาก

ขณะที่อำเภอเชียงแสนมีโบราณสถาน กำแพงเมือง คูเมือง และวัดเก่าที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ การนำเคเบิลใต้ดินเข้าไปดำเนินการบริเวณพื้นที่อนุรักษ์จึงต้องพิจารณาข้อจำกัดด้านโบราณคดีและการประสานงานกับกรมศิลปากรอย่างรอบคอบ

หากมีการขยายโครงการในอนาคต การใช้วิธีก่อสร้างที่ลดการเปิดหน้าดินอาจช่วยบรรเทาผลกระทบต่อผิวถนนและพื้นที่โดยรอบได้ แต่การเลือกเทคนิคก่อสร้างต้องอาศัยผลสำรวจชั้นดิน แนวสาธารณูปโภค และเงื่อนไขการอนุรักษ์ของแต่ละจุด

เชียงรายเตรียมพัฒนาถนน ทางเท้า และระบบเมืองอัจฉริยะควบคู่กัน

การนำสายไฟลงใต้ดินยังเชื่อมโยงกับแผนปรับปรุงสภาพแวดล้อมเมืองของเทศบาลนครเชียงราย ซึ่งกำหนดแนวทางพัฒนาถนนและทางเท้า ติดตั้งเสาอัจฉริยะ ระบบสัญญาณไฟจราจร และกล้องวงจรปิด ก่อนเชื่อมโยงข้อมูลเข้าสู่ศูนย์ปฏิบัติการอัจฉริยะของเมือง

สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดเชียงรายรายงานว่า แนวทางดังกล่าวมีเป้าหมายเพิ่มความปลอดภัยและประสิทธิภาพการบริหารจัดการพื้นที่เมือง รองรับทั้งประชาชนและนักท่องเที่ยว

เรื่องที่ต้องดำเนินการควบคู่กันคือการจัดระเบียบสายสื่อสาร เพราะบนเสาไฟฟ้าในเขตเมืองมีทั้งสายจำหน่ายไฟฟ้า สายอินเทอร์เน็ต สายโทรคมนาคม และระบบอื่นของหน่วยงานต่าง ๆ การย้ายสายไฟฟ้าของ กฟภ. เพียงหน่วยงานเดียวจึงอาจยังไม่ทำให้เสาและสายทั้งหมดหายไปจากท้องถนน

สำหรับผู้ประกอบการและประชาชนในพื้นที่ก่อสร้าง สิ่งที่ต้องติดตามในระยะสั้นคือการปิดช่องจราจร การขุดเปิดผิวถนน การเข้าถึงอาคารร้านค้า และระยะเวลาคืนสภาพพื้นที่หลังงานแล้วเสร็จ

หากมีการเปิดเผยแผนดำเนินงานเป็นรายช่วงอย่างชัดเจน ผู้ค้าจะสามารถวางแผนขนส่งสินค้าได้ ขณะที่ผู้ขับขี่และนักท่องเที่ยวสามารถเลือกเส้นทางหลีกเลี่ยงบริเวณก่อสร้างล่วงหน้า

งบใหม่จะลงเชียงรายเท่าไร ยังเป็นโจทย์ที่ต้องติดตาม

แม้คณะรัฐมนตรีจะเห็นชอบกรอบเงินกู้สำหรับแผนลงทุนของ กฟภ. แล้ว แต่ขั้นตอนต่อไปยังต้องมีรายละเอียดพื้นที่ก่อสร้าง วงเงินรายโครงการ ระยะเวลา และการประสานงบประมาณกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

เชียงรายมีโครงการเคเบิลใต้ดินที่กำลังดำเนินการอยู่แล้ว ซึ่งเป็นฐานให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาขยายโครงข่ายต่อเนื่องไปยังพื้นที่เศรษฐกิจและการท่องเที่ยวอื่นของจังหวัดได้

สิ่งที่ต้องรอคำตอบคือ กฟภ. จะจัดสรรงบระยะที่ 3 ให้เชียงรายเพิ่มเติมหรือไม่ หากได้รับการจัดสรรจะครอบคลุมถนนใด ใช้งบประมาณเท่าไร และประชาชนจะได้ใช้ระบบใหม่เมื่อใด

สำหรับเมืองเชียงราย เป้าหมายระยะยาวอยู่ที่ถนนที่เดินทางสะดวก ทางเท้าที่ปลอดภัย อาคารเก่าที่ได้รับการดูแล และระบบไฟฟ้าที่สามารถรองรับธุรกิจและการใช้ชีวิตได้อย่างต่อเนื่อง

ส่วนผลที่ประชาชนจะสัมผัสได้จริง ต้องวัดกันหลังการก่อสร้าง ทั้งจำนวนเสาที่รื้อถอนได้ ความถี่ของไฟฟ้าขัดข้อง ระยะเวลาในการซ่อมบำรุง ตลอดจนการคืนสภาพถนนและทางเท้าให้ประชาชนใช้งานอย่างปลอดภัย

เครดิตภาพและข้อมูลจาก :