เชียงราย, 8 มกราคม 2569 – จากเสียงวิจารณ์บนโซเชียล สู่คำถามใหญ่ เมืองเล็กแต่ทำไมได้ไปยืนแถวหน้าโลก? ข่าวการจัดอันดับ “The top destinations for night markets” โดยเว็บไซต์ท่องเที่ยวระดับโลกอย่าง Travelbag ได้จุดประกายให้ชื่อ “Chiang Rai Night Market” ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวางทั้งในหมู่นักท่องเที่ยวและชาวเน็ตไทย เมื่อผลปรากฏว่า “เชียงราย” ผงาดขึ้นติด อันดับ 8 ของโลก เคียงบ่าเคียงไหล่กับตลาดกลางคืนระดับตำนานอย่าง Chatuchak Weekend Market ในกรุงเทพฯ Pub Street ที่เสียมราฐ และ Shilin Night Market เมืองไทเป
อย่างไรก็ตาม ในขณะที่สื่อบางส่วนและผู้ใช้งานโซเชียลมีเดียในไทยเรียกติดปากว่า “เชียงรายไนท์บาซาร์ติดอันดับ 8 ของโลก” การตรวจสอบเอกสารต้นฉบับของ Travelbag พบว่า เว็บไซต์ใช้ชื่อว่า “Chiang Rai Night Market – Chiang Rai, Thailand” โดยไม่ได้ระบุชัดเจาะจงว่าเป็น “Chiang Rai Night Bazaar” หรือ “ถนนคนเดินเชียงราย” หากแต่เป็นการให้คะแนนรวมในฐานะ “ตลาดนัดกลางคืนในเชียงราย” หรือ Night Market Scene ของเมืองเชียงรายโดยรวม
คำถามสำคัญจึงไม่ได้มีแค่ “เชียงรายสมควรติดอันดับหรือไม่” แต่ลึกไปกว่านั้น คือ เราเข้าใจวิธีคิดของการจัดอันดับในสายตานักท่องเที่ยวต่างชาติถูกต้องเพียงใด และในเมื่อองค์กรท่องเที่ยวระดับโลกอย่าง Travelbag เลือกหยิบ “เชียงราย” ขึ้นไปอยู่แถวหน้าของตลาดกลางคืนโลก เมืองเล็กริมโขงแห่งนี้กำลังถูกมองเห็นในมิติใดกันแน่
เสียงแตกบนโลกออนไลน์ จากความภูมิใจ สู่ความเคลือบแคลงของคนในพื้นที่
หลังข่าว “เชียงรายไนท์บาซาร์/Chiang Rai Night Market” ติดอันดับ 8 ของโลก ถูกแชร์ต่อกันบนสังคมออนไลน์ เสียงสะท้อนของชาวเน็ตก็ “แตกออก” อย่างชัดเจน
ฝ่ายหนึ่งแสดงความภูมิใจที่เมืองเล็ก ๆ ทางเหนือถูกจัดให้อยู่ในระดับเดียวกับเมืองใหญ่ทั่วโลก แต่อีกฝ่ายตั้งคำถามแบบตรงไปตรงมาว่า
ขณะเดียวกัน ก็มีเสียงอีกกลุ่มหนึ่งที่เข้ามาอธิบายด้วยมุมมองเชิงประสบการณ์ส่วนตัว โดยชี้ให้เห็นว่ามาตรฐานที่คนไทยใช้วัด อาจไม่ตรงกับสิ่งที่นักท่องเที่ยวต่างชาติให้ความสำคัญ เช่น
ความคิดเห็นเหล่านี้สะท้อนให้เห็นช่องว่างอย่างน้อยสองระดับ คือ
เพื่อคลี่คลายข้อสงสัย ทีมข่าวนครเชียงรายนิวส์จึงตรวจสอบข้อมูลและรายละเอียดจากรายงานฉบับเต็มของ Travelbag รวมทั้งข้อมูลอ้างอิงที่เว็บไซต์ใช้เป็นฐานการตัดสินใจ
เปิดต้นฉบับ Travelbag จัดอันดับ “Chiang Rai Night Market” ไม่ได้ระบุเฉพาะไนท์บาซาร์
แม้ในพื้นที่จริง “ไนท์บาซาร์เชียงราย” จะเป็นชื่อที่คุ้นเคยในหมู่คนท้องถิ่นและนักท่องเที่ยว แต่รายงานของ Travelbag ในหัวข้อ “Top Night Markets in the World” เลือกใช้ชื่อรวมว่า
“Chiang Rai Night Market – Chiang Rai, Thailand”
โดยไม่ระบุคำว่า “Bazaar” ตามชื่ออย่างเป็นทางการของพื้นที่ตลาดกลางคืนบางโซนในตัวเมือง นั่นมีนัยสำคัญว่า Travelbagอาจกำลังมอง “ประสบการณ์ตลาดกลางคืนของเชียงราย” ในภาพรวม มากกว่าชี้เฉพาะไปที่โซนใดโซนหนึ่ง
กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ คะแนนที่เชียงรายได้รับ อาจหมายรวมทั้งบรรยากาศของ ตลาดนัดกลางคืนในเมืองเชียงราย ถนนขายของยามค่ำ ร้านอาหารพื้นเมือง ลานแสดงดนตรีและศิลปวัฒนธรรม รวมถึงความรู้สึกของนักท่องเที่ยวต่อ “ทั้งเมืองในยามค่ำคืน” มากกว่าการเจาะจงเฉพาะในรั้วของไนท์บาซาร์เพียงจุดเดียว
แต่ไม่ว่าชื่อเรียกจะเป็น “Chiang Rai Night Market” หรือคนไทยจะเข้าใจว่าเป็น “เชียงรายไนท์บาซาร์” สิ่งที่น่าสนใจจริง ๆ คือ วิธีที่ Travelbag ใช้จัดอันดับ ซึ่งสะท้อนเกณฑ์การมองโลกของนักเดินทางต่างชาติในยุคดิจิทัลได้อย่างชัดเจน
แกะวิธีคิด Travelbag คะแนน 8 ของโลกไม่ได้มาจากความใหญ่โต แต่มาจาก 4 ดัชนีหลัก
Travelbag อธิบายชัดเจนว่า การจัดอันดับครั้งนี้ต้องการหาคำตอบว่า
“ตลาดกลางคืนแห่งใดในโลก ที่ตอบโจทย์นักเดินทางยุคใหม่มากที่สุด ในแง่ความปลอดภัย กระแสในโซเชียล และคุณภาพประสบการณ์ที่คนเคยไปจริงรีวิวไว้”
เพื่อตอบโจทย์ดังกล่าว Travelbag จึงใช้ “ดัชนีเชิงข้อมูล” จาก 4 แหล่งสำคัญ ได้แก่
ดัชนีนี้ดึงมาจาก ฐานข้อมูลของ Numbeo.com ซึ่งเป็นเว็บไซต์ที่รวบรวมข้อมูลด้านค่าครองชีพ ความปลอดภัย และคุณภาพชีวิตในเมืองต่าง ๆ ทั่วโลก โดยใช้แบบสอบถามและข้อมูลสถิติมาจัดทำเป็นดัชนี
สำหรับเชียงราย ข้อมูลในรายงานของ Travelbag ระบุว่า มีคะแนนความปลอดภัยยามค่ำคืนสูงถึง 96/100 ซึ่งถือว่าสูงที่สุดในบรรดา Top 10 ทั้งหมด
เมื่อเทียบกับเมืองอื่นในตารางเดียวกัน เช่น
ตัวเลข 96 ของเชียงรายจึงไม่ใช่เพียง “ดี” แต่คือ “โดดเด่นอย่างชัดเจน” ขึ้นมาอยู่หัวแถวของโลกในมิติความรู้สึกปลอดภัยของผู้คนยามค่ำคืน
ในมุมของนักท่องเที่ยวต่างชาติ ความปลอดภัยไม่ได้หมายถึงการไม่มีอาชญากรรมเท่านั้น แต่ยังรวมถึงความรู้สึกว่า “ไม่ถูกเอารัดเอาเปรียบ” เช่น ราคาสินค้าที่สมเหตุสมผล การไม่ถูกบังคับซื้อสินค้า และสภาพแวดล้อมโดยรวมที่ทำให้ผู้มาเยือนรู้สึกผ่อนคลาย เดินเที่ยวได้อย่างสบายใจ
ตัวชี้วัดด้านความนิยม Travelbag ใช้ข้อมูลจาก Google Keyword Planner เพื่อวัดจำนวนการค้นหาชื่อตลาดกลางคืนนั้น ๆ เช่น “Chatuchak Weekend Market” หรือ “Chiang Rai Night Market”
ตัวเลขจากรายงานระบุว่า
ขณะที่ Chiang Rai Night Market มีการค้นหาประมาณ 22,200 ครั้งต่อเดือน แม้จะน้อยกว่าตลาดใหญ่ แต่ก็สะท้อนว่า เชียงรายเป็นจุดหมายที่มีฐานผู้สนใจ “อย่างต่อเนื่อง” โดยเฉพาะกลุ่มนักเดินทางที่วางแผนไปเที่ยวเชียงรายหรือภาคเหนือแล้วต้องการข้อมูลตลาดกลางคืนในเมืองนี้
กล่าวคือ แม้จะไม่ใช่ตลาดที่ “ดังระเบิด” แบบจตุจักร แต่ก็อยู่ในหมวด “จุดหมายปลายทางเฉพาะกลุ่ม” (Niche Destination) ที่มีผู้ตั้งใจค้นหาอย่างจริงจัง
ในยุคที่การเดินทางและการกิน ถูกเชื่อมโยงกับคลิปวิดีโอสั้น Travelbag ใช้ข้อมูลจาก TikTok.com เพื่อนับจำนวนโพสต์ที่ติดแท็กเกี่ยวกับตลาดกลางคืนนั้น ๆ
ตัวเลขในรายงานระบุว่า
ขณะที่ Chiang Rai Night Market มีเพียง 16 โพสต์ ซึ่งต่ำมากในเชิงปริมาณ เมื่อเทียบกับตลาดอื่นใน Top 10
อย่างไรก็ตาม ในเชิงการวิเคราะห์ นี่อาจสะท้อนตัวตนอีกแบบหนึ่งของเชียงราย คือ “ไม่ได้เป็นเมืองที่ถูกผลิตซ้ำผ่านโซเชียลมีเดียมากเกินไป” แต่ยังคงความเป็นปลายทางที่เงียบสงบ เหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ไม่ต้องการความพลุกพล่าน หรือบรรยากาศที่ถูกออกแบบเพื่อการถ่ายรูปลงโซเชียลเพียงอย่างเดียว
ดัชนีสุดท้ายมาจาก คะแนนรีวิวบน Google Maps ซึ่งสะท้อนความรู้สึกของคนที่เคยเดินตลาดจริง ๆ ทั้งชาวไทยและต่างชาติ
เชียงรายไนท์มาร์เก็ตได้คะแนนเฉลี่ยประมาณ 4.2 จาก 5 ในขณะที่ตลาดบางแห่งได้ 4.3–4.6 แต่เมื่อพิจารณารวมกับดัชนีด้านความปลอดภัยและตัวเลขการค้นหา Travelbag จึงมองว่าคะแนนรีวิวระดับนี้อยู่ในเกณฑ์ “ดีมาก” และเพียงพอที่จะผลักดันให้เชียงรายขึ้นมาติด Top 10 ได้
วางเชียงรายบนแผนที่โลก Top 10 ตลาดกลางคืนยอดนิยมในสายตา Travelbag
เมื่อนำทั้ง 4 ดัชนีมารวมกัน Travelbag จัดอันดับตลาดกลางคืนยอดนิยมที่สุดในโลก 10 แห่งดังนี้
ในเชิงภาพรวม อันดับเหล่านี้สะท้อนเทรนด์สำคัญ 2 ประการ
การที่ Chiang Rai Night Market สามารถแทรกตัวขึ้นมาอยู่ในกลุ่มนี้ จึงไม่ใช่เรื่องเล็ก หากเป็นสัญญาณว่าคุณภาพประสบการณ์ของนักท่องเที่ยวในเมืองเชียงราย กำลังถูกมองเห็นในระดับสากลมากขึ้น
มุมมองนักท่องเที่ยว เมืองเล็กแต่ “พอดี” – เดินได้ทั่ว ทานได้จริง และปลอดภัย
หากมองจากสายตาคนท้องถิ่น เชียงรายไนท์บาซาร์อาจถูกมองว่า “เล็กไป เงียบไป ร้านไม่เยอะเหมือนเมื่อก่อน” แต่ในมุมของนักท่องเที่ยวจำนวนไม่น้อย เสน่ห์ของเชียงรายกลับอยู่ตรงความ “ไม่ใหญ่เกินไป” และความ “ไม่เยอะจนล้า”
ภาพรวมที่นักท่องเที่ยวมักกล่าวถึง ได้แก่
เมื่อเชื่อมโยงเข้ากับคะแนนความปลอดภัย 96/100 เชียงรายจึงถูกมองว่าเป็นเมืองที่ “เดินเที่ยวกลางคืนได้อย่างสบายใจ” ไม่เร่งรีบ ไม่วุ่นวาย และไม่รู้สึกถูกทำให้เป็นเพียงฉากสำหรับนักท่องเที่ยวจำนวนมหาศาล
ในขณะเดียวกัน เสียงของชาวเชียงรายที่ชี้ว่า ถ้าเป็นการจัดอันดับ “Top 10 ในใจคนเชียงราย” อาจมีตลาดอื่นที่ตอบโจทย์คนท้องถิ่นมากกว่า เช่น ตลาดนัดหลังบิ๊กซี ตลาดกลางคืนรวมโชค หรือมาลินพลาซ่า ก็สะท้อนอีกมุมหนึ่งว่า มาตรฐานของคนอยู่ กับมาตรฐานของคนมาเยือน อาจไม่เหมือนกันเสมอไป
วิเคราะห์เชิงนโยบาย จากอันดับ 8 ของโลก สู่โจทย์ “เมืองท่องเที่ยวปลอดภัยและยั่งยืน”
การที่ Chiang Rai Night Market ขึ้นไปอยู่ใน Top 10 ของโลกในรายงานของ Travelbag มีนัยสำคัญมากกว่าการเป็น “เกียรติยศ” หรือ “เหรียญเชิดหน้าชูตา” ให้เมืองเชียงราย
หากมองในมุมการพัฒนาเมือง นี่คือ “ต้นทุนเชิงภาพลักษณ์” ที่สามารถต่อยอดไปสู่เป้าหมายใหญ่กว่าได้ อย่างน้อย 3 มิติ คือ
คะแนนความปลอดภัย 96/100 เป็นสินทรัพย์เชิงภาพลักษณ์ที่ไม่ใช่ทุกเมืองจะมีได้ง่าย ๆ การรักษามาตรฐานนี้ให้คงอยู่ ไม่ว่าจะเป็นการจัดการไฟส่องสว่าง การดูแลพื้นที่สาธารณะ การบริหารจัดการผู้ค้าและคนขับรถโดยสาร รวมถึงการป้องกันการเอาเปรียบนักท่องเที่ยว จะยิ่งทำให้เชียงรายโดดเด่นในฐานะเมืองท่องเที่ยวปลอดภัย (Safe City)
เมื่อเชื่อมโยงกับแนวคิดเมืองสุขภาวะ (Wellness City) ซึ่งเชียงรายกำลังพยายามผลักดันในหลายมิติ ทั้งการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ศิลปะ และธรรมชาติ คะแนนชุดนี้ยิ่งกลายเป็น “หลักฐานเชิงข้อมูล” ที่ช่วยสนับสนุนนโยบายเมืองได้อย่างดี
เมื่อ Travelbagชี้ให้เห็นว่าจุดเด่นของเชียงรายอยู่ที่ความเรียบง่าย บรรยากาศท้องถิ่น และความคุ้มค่าของอาหารและสินค้า นั่นหมายความว่า หากเชียงรายเลือกยกระดับไนท์มาร์เก็ตให้เชื่อมโยงกับศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างจริงจังมากขึ้น เช่น การแสดงดนตรีพื้นเมือง การจำหน่ายงานหัตถกรรมแท้จากชุมชน หรือพื้นที่จัดกิจกรรมศิลปะของเยาวชนในเมือง การรับรู้ของนักท่องเที่ยวที่มีต่อเมืองก็จะยิ่งลึกซึ้งและแตกต่างจากเมืองท่องเที่ยวอื่น
เสียงวิจารณ์ที่ว่า “ในฐานะคนเชียงราย ยังไม่รู้สึกว่าไนท์บาซาร์สมควรติด Top 10” ไม่ควรถูกปัดทิ้งว่าเป็นเพียงความไม่พอใจ หากควรถูกนำมาใช้เป็นฐานสนทนาเพื่อร่วมกัน “ออกแบบตลาดกลางคืนในฝัน” ของชุมชน
ในอนาคต เมื่อเชียงรายมีทั้งถนนคนเดิน ตลาดนัดชุมชน และไนท์มาร์เก็ตหลายจุด การมีข้อมูลระดับสากลอย่างรายงานของ Travelbag เป็นเหมือน “กระจกบานหนึ่ง” ที่สะท้อนมุมมองของคนภายนอก จะช่วยให้คนในพื้นที่มีข้อมูลมากขึ้นในการถกเถียง วางแผน และตัดสินใจร่วมกับหน่วยงานรัฐและเอกชนว่าจะพัฒนาเมืองไปในทิศทางใด
เหนือข้อถกเถียงเรื่อง “สมควรติดไหม” คือโอกาสในการออกแบบอนาคตเมืองเชียงราย
ท้ายที่สุดแล้ว การที่ชื่อ “Chiang Rai Night Market – Chiang Rai, Thailand” ปรากฏอยู่ในรายงาน “Top Night Markets in the World” ของ Travelbag ในอันดับที่ 8 ท่ามกลางตลาดกลางคืนจากเมืองใหญ่ทั่วโลก คือข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นแล้ว
คำถามที่สำคัญกว่า “สมควรติดหรือไม่” คือ
ในวันที่ตลาดหลายแห่งทั่วโลกเริ่มเผชิญปัญหานักท่องเที่ยวล้นเมือง ราคาสินค้าและค่าครองชีพที่สูงขึ้น และความรู้สึกไม่ปลอดภัยยามค่ำคืน การที่เมืองเล็กอย่างเชียงรายถูกมองเห็นในฐานะ “ตลาดกลางคืนที่ปลอดภัยที่สุดใน Top 10” อาจเป็นสัญญาณว่า โลกกำลังมองหา “เมืองแบบเชียงราย” มากขึ้น – เมืองที่ไม่จำเป็นต้องใหญ่ที่สุด แต่เป็นเมืองที่ทำให้ผู้มาเยือนรู้สึกว่า
“มาแล้วสบายใจ เดินแล้วไม่เหนื่อย และใช้ชีวิตได้อย่างเป็นตัวเอง”
หากเชียงรายสามารถต่อยอดจากจุดนี้ได้อย่างมียุทธศาสตร์ อันดับ 8 ของโลกในวันนี้ อาจเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของบทใหม่ในการออกแบบเมืองท่องเที่ยวที่เป็นมิตร ปลอดภัย และยั่งยืนสำหรับทุกคน
เครดิตภาพและข้อมูลจาก :
Copyright © 2023 by Nakorn Chiang Rai News Limited Partnership (L.P.). All Rights Reserved.
