ศาลากลางเชียงรายหลังแรกบูรณะเสร็จสมบูรณ์ ปักหมุดแลนด์มาร์กใหม่ถนนสิงหไคล ดันรายได้ท่องเที่ยวพุ่ง 5%

Summaryสรุปประเด็นสำคัญ
  • อบจ.เชียงราย บูรณะศาลากลางจังหวัดหลังแรกอายุกว่า 120 ปี บนถนนสิงหไคล ด้วยงบประมาณ 40 ล้านบาทแล้วเสร็จ
  • พัฒนาพื้นที่ด้านหน้าเป็น “ลานธรรม ลานศิลป์ ถิ่นพญามังราย” เพื่อให้เยาวชน ศิลปิน และกลุ่มชาติพันธุ์ใช้จัดกิจกรรมและตลาดคราฟต์
  • ภายในอาคารเตรียมเปิดเป็นพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์เมืองแบบมีชีวิต และจัดนิทรรศการหมุนเวียน 12 ครั้งต่อปี
  • ตั้งเป้าผู้เข้าชมไม่น้อยกว่า 30,000 คนต่อปี พร้อมตั้งเป้าดันรายได้ท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นร้อยละ 5
  • เตรียมจัดกิจกรรมเปิดตัวในงาน Chiang Rai Foxtrail ชวนแต่งชุดไทยย้อนวันวาน ระหว่างวันที่ 30 ตุลาคม ถึง 1 พฤศจิกายน 2569

เปิดพื้นที่สร้างสรรค์กลางเมืองเชียงราย! อบจ. ชู “ลานธรรม ลานศิลป์” หน้าศาลากลางหลังแรก เปิดเวทีเด็ก–ศิลปิน–กลุ่มชาติพันธุ์ สร้างงานสร้างรายได้

เชียงราย,23 ตุลาคม 2569 – อบจ.เชียงราย เตรียมคืนชีวิตศาลากลางจังหวัดหลังแรก อายุเกิน 120 ปี เปิดพื้นที่ “ลานธรรม ลานศิลป์ ถิ่นพญามังราย” ให้เยาวชน ศิลปิน ชุมชน และกลุ่มชาติพันธุ์ใช้แสดงผลงาน จัดกิจกรรมและตลาดงานคราฟต์ พร้อมวางแผนพิพิธภัณฑ์มีชีวิต นิทรรศการหมุนเวียน 12 ครั้งต่อปี ตั้งเป้าผู้เข้าชมไม่น้อยกว่า 30,000 คนต่อปี และเพิ่มรายได้ท่องเที่ยวร้อยละ 5 หลังทุ่มงบบูรณะ 40 ล้านบาท เตรียมเปิดโฉมในงาน Chiang Rai Foxtrail วันที่ 30 ตุลาคม – 1 พฤศจิกายนนี้

จากศาลากลางเก่า สู่พื้นที่ที่คนเชียงรายมีส่วนร่วม

เชียงราย, 23 ตุลาคม 2569 – ลานกว้างด้านหน้าศาลากลางจังหวัดเชียงรายหลังแรก บนถนนสิงหไคล อำเภอเมืองเชียงราย กำลังจะได้รับบทบาทใหม่ หลังการบูรณะอาคารประวัติศาสตร์อายุกว่า 120 ปีแล้วเสร็จ องค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย (อบจ.เชียงราย) เตรียมพัฒนาพื้นที่แห่งนี้ให้เป็นแหล่งเรียนรู้และพื้นที่กิจกรรมสร้างสรรค์ เปิดโอกาสให้เด็ก เยาวชน ศิลปิน กลุ่มชาติพันธุ์ และประชาชนทั่วไป มีพื้นที่นำเสนอผลงานและเรื่องราวของตนเองกลางเมือง

แนวคิดดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของแผนพัฒนาศาลากลางหลังแรกให้กลับมาใช้งานได้อีกครั้ง โดยเฉพาะบริเวณ “ลานธรรม ลานศิลป์ ถิ่นพญามังราย” ซึ่งจะรองรับกิจกรรมหลากหลาย ตั้งแต่การแสดงศิลปวัฒนธรรม ดนตรี ตลาดงานหัตถกรรม ไปจนถึงเวทีเสวนาและนิทรรศการชุมชน

นางอทิตาธร วันไชยธนวงศ์ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย เปิดเผยถึงแนวทางบริหารพื้นที่ว่า ศาลากลางหลังแรกเป็นสมบัติร่วมของชาวเชียงราย การบูรณะจึงต้องควบคู่กับการเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามาใช้ประโยชน์และมีส่วนร่วมดูแลรักษา

“ศาลากลางหลังเก่าเป็นสมบัติของคนเชียงรายทุกคน ไม่ใช่ของ อบจ. เพียงหน่วยงานเดียว”

แนวทางที่กำหนดไว้เปิดกว้างให้ชุมชน สถานศึกษา องค์กรภาครัฐ และภาคเอกชน เสนอกิจกรรมเข้ามาใช้พื้นที่ได้ โดยมีเงื่อนไขสำคัญว่าการดำเนินงานต้องไม่กระทบต่อโครงสร้างและคุณค่าของโบราณสถาน ซึ่ง อบจ. จะจัดทำหลักเกณฑ์การใช้พื้นที่ให้ชัดเจน

เปิดเวทีคนรุ่นใหม่ ให้ศิลปินและกลุ่มชาติพันธุ์มีพื้นที่แสดงผลงาน

หนึ่งในปัญหาของผู้สร้างสรรค์ผลงานท้องถิ่น คือการเข้าถึงสถานที่จัดแสดงและช่องทางพบผู้ชม โดยเฉพาะเยาวชนที่ยังไม่มีพื้นที่ของตนเอง กลุ่มศิลปินอิสระ หรือชุมชนชาติพันธุ์ที่ต้องการเผยแพร่ภูมิปัญญาให้คนภายนอกได้รู้จัก

แผนใช้ประโยชน์จากลานด้านหน้าศาลากลางหลังแรกจึงเปิดทางให้เกิดกิจกรรมในลักษณะดังกล่าว หากมีการจัดตลาดงานคราฟต์ ช่างฝีมือท้องถิ่นก็จะมีโอกาสนำผลิตภัณฑ์มาพบผู้ซื้อโดยตรง ขณะที่การแสดงดนตรีพื้นบ้าน งานศิลปะร่วมสมัย และกิจกรรมของเยาวชน จะช่วยให้ผู้คนเข้าถึงผลงานสร้างสรรค์โดยไม่จำเป็นต้องเดินทางไปยังหอศิลป์หรือสถานที่จัดงานเฉพาะทาง

สำหรับกลุ่มชาติพันธุ์ในเชียงราย พื้นที่นี้ยังสามารถใช้ถ่ายทอดเรื่องราวด้านเครื่องแต่งกาย งานทอผ้า ดนตรี อาหารพื้นถิ่น และประเพณีที่สืบทอดกันมา โดยเจ้าของวัฒนธรรมมีส่วนร่วมกำหนดเนื้อหาและรูปแบบการนำเสนอ

รูปแบบดังกล่าวมีโอกาสต่อยอดเป็นรายได้จากการจำหน่ายสินค้าและการให้บริการระหว่างกิจกรรม แต่ผลทางเศรษฐกิจจะขึ้นอยู่กับจำนวนผู้เข้าร่วม การบริหารพื้นที่ และความต่อเนื่องของการจัดงาน ซึ่งยังต้องติดตามหลังเปิดดำเนินการจริง

ที่ผ่านมา ลานธรรม ลานศิลป์ ถิ่นพญามังรายเคยใช้จัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมมาแล้ว เช่น งาน “สร้างบ้านแปงเวียง พญามังรายหลวง” เมื่อวันที่ 3–4 มีนาคม 2568 ที่มีทั้งการเสวนาประวัติศาสตร์ การแสดงพื้นบ้าน และการสาธิตผลิตภัณฑ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น จึงมีต้นทุนด้านกิจกรรมและเครือข่ายชุมชนรองรับการพัฒนาพื้นที่ในระยะต่อไป

พิพิธภัณฑ์มีชีวิต เล่าเชียงรายตั้งแต่ยุคหมอบริกส์ถึงวัฒนธรรมชาติพันธุ์

ภายในอาคารศาลากลางหลังแรก อบจ.เชียงราย มีแผนพัฒนาเป็นพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์เมือง โดยต่อยอดจากพิพิธภัณฑ์ภาพเจียงฮายเดิม นำภาพถ่ายเก่า วิดีทัศน์ และสื่อการเรียนรู้สมัยใหม่มาประกอบการจัดแสดง

เรื่องราวภายในพิพิธภัณฑ์จะครอบคลุมประวัติศาสตร์ของอาคารตั้งแต่ยุคหมอบริกส์ ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการออกแบบและก่อสร้างอาคาร ไปจนถึงวิถีชีวิตของผู้คนและความหลากหลายทางชาติพันธุ์ที่ร่วมสร้างวัฒนธรรมเชียงราย

การนำเสนอจะใช้แนวทาง Edutainment ซึ่งผสมผสานความรู้กับรูปแบบที่เข้าใจง่าย เพื่อให้เด็กและเยาวชนเข้าถึงประวัติศาสตร์ท้องถิ่นได้มากขึ้น

อบจ.เชียงราย ยังตั้งเป้าจัดนิทรรศการหมุนเวียนอย่างน้อยปีละ 12 ครั้ง หรือเฉลี่ยเดือนละครั้ง เปิดโอกาสให้นักเรียน นักศึกษา ศิลปิน และเครือข่ายชุมชนนำผลงานมาจัดแสดงได้อย่างต่อเนื่อง

เป้าหมายผู้เข้าชมกำหนดไว้ไม่น้อยกว่า 30,000 คนต่อปี พร้อมตั้งตัวชี้วัดให้ผู้เข้าชมร้อยละ 90 รับรู้ถึงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ของอาคาร ซึ่งจะต้องมีการเก็บข้อมูลประเมินผลหลังเริ่มเปิดบริการ

บูรณะ 40 ล้านบาท รักษาโครงสร้างเดิมและเตรียมดูแลระยะยาว

การกลับมาของศาลากลางหลังแรกเกิดขึ้นหลังอาคารประสบปัญหาทรุดโทรมตามอายุการใช้งาน โดยเฉพาะน้ำฝนรั่วซึมผ่านหลังคาจนทำให้โครงสร้างไม้เสื่อมสภาพและเกิดการเคลื่อนตัว

โครงการบูรณะใช้งบประมาณ 40 ล้านบาท จากกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบน 2 โดยมี อบจ.เชียงราย เป็นหน่วยงานดำเนินการ และทำงานภายใต้การกำกับด้านโบราณสถานของกรมศิลปากร

อาคารแห่งนี้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานตั้งแต่ปี 2520 ขณะที่กรมศิลปากรอนุญาตให้ดำเนินการตามแบบบูรณะที่เสนอเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 2565 งานซ่อมแซมจึงต้องรักษาองค์ประกอบเดิม ทั้งผนังก่ออิฐ ช่องประตูหน้าต่าง พื้นไม้ เพดาน และลักษณะสถาปัตยกรรมภายนอก

ในการตรวจสอบความแข็งแรง ยังได้รับความร่วมมือจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนาเชียงราย โดยใช้การสำรวจโครงสร้าง การทดสอบผนังอิฐด้วยคลื่นอัลตราโซนิก และแบบจำลองทางวิศวกรรม เพื่อกำหนดตำแหน่งที่ต้องเสริมความแข็งแรง

นายก อบจ.เชียงราย ระบุว่า การดูแลหลังบูรณะต้องดำเนินต่อเนื่อง โดยจะตรวจสภาพหลังคา ระบบระบายน้ำ และโครงสร้างไม้ก่อนเข้าสู่ฤดูฝนทุกปี รวมถึงจัดเจ้าหน้าที่ประจำอาคารเพื่อดูแลพิพิธภัณฑ์และประสานงานการใช้พื้นที่

ภาระดังกล่าวจะตกอยู่กับ อบจ.เชียงราย ในระยะยาว จึงต้องวางระบบบำรุงรักษาให้ชัดเจน เพื่อป้องกันไม่ให้อาคารกลับไปชำรุดจนต้องใช้งบซ่อมแซมครั้งใหญ่อีก

จากพื้นที่ศิลปะสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ ตั้งเป้ารายได้ท่องเที่ยวเพิ่มร้อยละ 5

การเปิดพื้นที่ให้ประชาชนเข้ามาจัดกิจกรรมเชื่อมโยงกับแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ซึ่งใช้ต้นทุนวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ และฝีมือของคนท้องถิ่นมาต่อยอดเป็นสินค้าและบริการ

ศาลากลางหลังแรกตั้งอยู่ในเขตเมืองเชียงราย มีโอกาสเชื่อมกิจกรรมเข้ากับแหล่งท่องเที่ยว ร้านอาหาร คาเฟ่ และผู้ประกอบการในบริเวณใกล้เคียง หากมีนิทรรศการและกิจกรรมสม่ำเสมอ นักท่องเที่ยวอาจใช้เวลาอยู่ในเขตเมืองนานขึ้น ส่งผลต่อการใช้จ่ายกับธุรกิจในพื้นที่

แนวทางนี้สอดคล้องกับงานศึกษาการพัฒนาย่านสร้างสรรค์ของสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (CEA) ซึ่งเคยระบุถึงศักยภาพของลานธรรม ลานศิลป์ และอาคารเก่าในเชียงราย สำหรับพัฒนาพื้นที่จัดแสดงงานและจำหน่ายผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์

อย่างไรก็ดี ยังไม่มีรายละเอียดที่ยืนยันว่าศาลากลางหลังแรกจะอยู่ภายใต้การดำเนินงานร่วมกับศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (TCDC) โดยตรง

สำหรับเป้าหมายด้านเศรษฐกิจ อบจ.เชียงราย ระบุว่าต้องการผลักดันให้รายได้จากการท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นร้อยละ 5 ผ่านการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและความร่วมมือกับชุมชนและภาคเอกชน

ตัวเลขดังกล่าวเป็นเป้าหมายที่วางไว้ ยังไม่ใช่ผลสำเร็จจากการเปิดพื้นที่ และจำเป็นต้องกำหนดวิธีติดตามรายได้ รวมถึงขอบเขตการวัดผลให้ชัดเจนว่าเป็นรายได้ของพื้นที่โดยรอบหรือรายได้ท่องเที่ยวในระดับจังหวัด

อทิตาธร วันไชยธนวงศ์
นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย

22–23 ตุลาคม จัดพิธีสำคัญ ก่อนเปิดศาลากลางหลังแรกปลายเดือน

การเตรียมเปิดศาลากลางหลังแรกเข้าสู่ช่วงสุดท้ายในสัปดาห์นี้ โดยวันที่ 22 ตุลาคม 2569 นางอทิตาธร วันไชยธนวงศ์ นายก อบจ.เชียงราย จัดพิธีบวงสรวงพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ บริเวณศาลากลางจังหวัดเชียงรายหลังแรก มีนายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย เป็นประธาน พร้อมหัวหน้าส่วนราชการและเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานต่าง ๆ เข้าร่วม

ต่อมาในวันที่ 23 ตุลาคม 2569 เวลา 07.30 น. นางอทิตาธรนำคณะผู้บริหาร หัวหน้าส่วนราชการ และบุคลากร อบจ.เชียงราย เข้าร่วมพิธีวางพวงมาลาเนื่องในวันปิยมหาราช โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรายเป็นประธาน ณ ลานพระบรมราชานุสาวรีย์รัชกาลที่ 5 ก่อนร่วมพิธีทำบุญศาลากลางหลังแรกเพื่อความเป็นสิริมงคล

กิจกรรมทั้งสองวันเป็นส่วนหนึ่งของการรำลึกถึงพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และการอนุรักษ์สถานที่ที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์การปกครองเมืองเชียงราย

เปิดฉาก Chiang Rai Foxtrail 30 ตุลาคม – 1 พฤศจิกายน ชวนคนเชียงรายกลับมาเรียนรู้เมืองเก่า

สำหรับกำหนดการเปิดรับประชาชน จังหวัดเชียงรายและ อบจ.เชียงราย เตรียมจัดงาน “Chiang Rai Foxtrail เปลี่ยนเมืองเป็นเรื่องราว” ตอน “ย้อนวันวาน แต่งไทยเที่ยวศาลากลางจังหวัดเชียงรายหลังแรก” ระหว่างวันที่ 30 ตุลาคม – 1 พฤศจิกายน 2569 ณ ศาลากลางจังหวัดเชียงรายหลังแรก หรือบริเวณลาน ร.5 ถนนสิงหไคล อำเภอเมืองเชียงราย

สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดเชียงรายเผยแพร่กำหนดกิจกรรมระหว่างเวลา 17.00–21.00 น. โดยเชิญชวนผู้ร่วมงานแต่งกายด้วยชุดไทยหรือชุดวินเทจ เพื่อชมสถาปัตยกรรมและนิทรรศการประวัติศาสตร์ ผู้ที่ไม่มีชุดย้อนยุคสามารถเข้าร่วมงานได้เช่นกัน

งานดังกล่าวจะเป็นโอกาสให้ประชาชนได้กลับเข้าสัมผัสอาคารประวัติศาสตร์หลังบูรณะ ขณะที่นายก อบจ.เชียงราย ได้กล่าวเชิญชวนผ่านการประชาสัมพันธ์ว่า ต้องการให้ชาวเชียงรายทุกช่วงวัย รวมถึงภาคสังคม ภาคเอกชน และนักท่องเที่ยว เข้ามาร่วมเรียนรู้และช่วยดูแลมรดกของเมือง

ความต่อเนื่องหลังงานเปิดตัวจึงเป็นเรื่องที่ต้องติดตาม ทั้งตารางกิจกรรมตลอดปี วิธีขอใช้ลานสาธารณะ หลักเกณฑ์สำหรับศิลปินและชุมชน ตลอดจนการสนับสนุนผู้ประกอบการรายย่อยให้เข้ามามีส่วนร่วม

หาก อบจ.เชียงราย สามารถเปิดพื้นที่ให้ใช้งานได้จริงอย่างทั่วถึง และรักษาสมดุลระหว่างการจัดกิจกรรมกับการอนุรักษ์โบราณสถาน ศาลากลางหลังแรกก็จะกลับมาอยู่ในชีวิตประจำวันของคนเชียงรายอีกครั้ง เด็กนักเรียนอาจได้จัดแสดงผลงานเป็นครั้งแรก ศิลปินพื้นบ้านมีเวทีพบผู้ชม และคนรุ่นใหม่มีสถานที่เรียนรู้ประวัติศาสตร์เมืองจากอาคารที่บรรพบุรุษสร้างไว้

อาคารอายุกว่า 120 ปีหลังนี้จึงกำลังเริ่มต้นบทบาทใหม่ โดยมีคนเชียงรายเป็นผู้ร่วมกำหนดว่าจะใช้พื้นที่แห่งนี้อย่างไรในปีต่อ ๆ ไป

เครดิตภาพและข้อมูลจาก :