ศูนย์วิจัยกสิกรไทยชี้ไฟลต์ยุโรปพุ่ง 28.6% เชียงรายสบช่องดึงนักท่องเที่ยวระยะไกลสู่ดอยช้าง–แม่สลอง

Summaryสรุปประเด็นสำคัญ
  • ศูนย์วิจัยกสิกรไทยเผยแผนเที่ยวบินจากยุโรปเข้าไทยในไตรมาส 4 ปี 2569 ขยายตัวโดดเด่นถึง 28.6%
  • กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาชี้ตลาดระยะไกลเติบโตต่อเนื่อง โดยนักท่องเที่ยวยุโรปเพิ่มขึ้น 11.46% และรัสเซียเพิ่มขึ้น 15.35% ในรอบสัปดาห์
  • เชียงรายมีโอกาสดึงนักท่องเที่ยวจากศูนย์กลางหลักอย่างกรุงเทพฯ และเชียงใหม่ เข้าสู่เส้นทางดอยช้าง ดอยแม่สลอง และเชียงแสน
  • แหล่งท่องเที่ยวชุมชน เช่น บ้านท่าขันทอง มีความพร้อมต้อนรับนักเดินทางสาย Meaningful Travel ด้วยกิจกรรมริมโขงและวิถีเกษตร
  • ผู้ประกอบการท้องถิ่นควรชูจุดขายเชิงประสบการณ์ อาหารปลอดภัย และระบบจองที่โปร่งใส แทนการแข่งขันลดราคาห้องพักเพียงอย่างเดียว

โอกาสทองเชียงรายรับฝรั่งหนีหนาว! ยุโรปโต 28.6% รัสเซียเที่ยวไทยคึกคัก จับตาเม็ดเงินไหลสู่โฮมสเตย์–กาแฟดอย–ท่องเที่ยวชุมชน

เชียงราย,21 ตุลาคม 2569 – เที่ยวบินจากยุโรปเข้าไทยไตรมาสสุดท้ายปี 2569 เพิ่มขึ้น 28.6% ขณะที่นักท่องเที่ยวรัสเซียกลับมาขยายตัวในช่วงเริ่มต้นฤดูหนาว ดันตลาดระยะไกลฟื้นต่อเนื่อง สวนทางนักท่องเที่ยวจีนที่ชะลอตัวหลังวันหยุดยาว เปิดโอกาสให้เชียงรายดึงนักเดินทางต่างชาติจากกรุงเทพฯ และเชียงใหม่ ขยายเส้นทางสู่ดอยช้าง ดอยแม่สลอง และเชียงแสน หวังกระจายรายได้ถึงโรงแรม โฮมสเตย์ ร้านกาแฟ และเศรษฐกิจชุมชน ก่อนเข้าสู่ฤดูกาลท่องเที่ยวปลายปี

เมื่ออากาศหนาวเริ่มมาเยือนยุโรปและรัสเซีย ประเทศไทยกำลังเข้าสู่ช่วงเวลาสำคัญของการแข่งขันท่องเที่ยวปลายปี และเชียงรายอาจเป็นหนึ่งในจังหวัดที่ได้รับประโยชน์ หากสามารถดึงนักท่องเที่ยวต่างชาติที่เดินทางเข้าประเทศผ่านสนามบินหลักให้เดินทางต่อมายังภาคเหนือได้มากขึ้น

ตัวเลขเที่ยวบินระหว่างประเทศและจำนวนนักท่องเที่ยวล่าสุดกำลังส่งสัญญาณที่น่าสนใจ แม้ภาพรวมการท่องเที่ยวไทยยังเผชิญการแข่งขันสูง แต่ตลาดระยะไกลเริ่มขยับตัวดีขึ้น โดยเฉพาะนักท่องเที่ยวจากยุโรปที่นิยมเดินทางมายังภูมิภาคเอเชียในช่วงฤดูหนาว

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยเปิดเผยเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2569 ว่า แผนเที่ยวบินระหว่างประเทศขาเข้าไทยในไตรมาส 4 เพิ่มขึ้น 5.8% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยเที่ยวบินจากยุโรปเพิ่มขึ้นถึง 28.6% ขณะที่เที่ยวบินจากจีนขยายตัว 21.6%

แต่การเติบโตของเที่ยวบินไม่ได้กระจายเท่ากันทุกพื้นที่ เที่ยวบินระหว่างประเทศส่วนใหญ่ยังคงกระจุกตัวอยู่ที่กรุงเทพมหานครและภูเก็ต ทำให้จังหวัดท่องเที่ยวทางภาคเหนือจำเป็นต้องหาแนวทางเชื่อมโยงนักเดินทางจากสนามบินหลักเข้าสู่แหล่งท่องเที่ยวของตนเอง

สำหรับเชียงราย โอกาสจึงอยู่ที่การทำให้นักท่องเที่ยวซึ่งเดินทางมาถึงประเทศไทยแล้ว ตัดสินใจเพิ่มจังหวัดเชียงรายเข้าไปในแผนการเดินทาง แทนที่จะเดินทางกลับประเทศทันทีหลังเที่ยวกรุงเทพฯ หรือเมืองท่องเที่ยวหลัก

ยุโรปเริ่มเดินทางหนีหนาว รัสเซียเพิ่ม 15.35% ในรอบสัปดาห์

รายงานสถานการณ์การท่องเที่ยวไทย สัปดาห์ที่ 41 ระหว่างวันที่ 4–10 ตุลาคม 2569 ของกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ระบุว่า ประเทศไทยมีนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้ามา 483,375 คน ลดลงจากสัปดาห์ก่อนหน้า 39,157 คน หรือ 7.49%

การลดลงส่วนหนึ่งเกิดจากการสิ้นสุดวันหยุด Golden Week ของจีน และวันหยุดสำคัญของหลายประเทศในเอเชีย ส่งผลให้ตลาดระยะใกล้ชะลอตัว

แต่ในช่วงเวลาเดียวกัน กลุ่มนักท่องเที่ยวจากตลาดระยะไกลกลับเติบโตต่อเนื่องเป็นสัปดาห์ที่สอง

นักท่องเที่ยวจากยุโรปเดินทางเข้าไทยรวม 101,192 คน เพิ่มขึ้น 11.46% จากสัปดาห์ก่อนหน้า ขณะที่นักท่องเที่ยวรัสเซียมีจำนวน 25,754 คน เพิ่มขึ้น 15.35% ส่วนกลุ่มนักท่องเที่ยวจากทวีปอเมริกาเพิ่มขึ้น 13.15% มาอยู่ที่ 23,320 คน

ตัวเลขเหล่านี้น่าจับตาเพราะเกิดขึ้นก่อนช่วงท่องเที่ยวฤดูหนาวเต็มรูปแบบ ซึ่งโดยทั่วไปเป็นช่วงที่นักเดินทางจากประเทศอากาศหนาวเลือกเดินทางมายังภูมิภาคเขตร้อนมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อมูลอีกด้านที่ต้องพิจารณา ศูนย์วิจัยกสิกรไทยระบุว่า แผนเที่ยวบินจากรัสเซียเข้าไทยในไตรมาส 4 ลดลง 22.5% เมื่อเทียบกับปีก่อน แม้จำนวนผู้เดินทางชาวรัสเซียในสัปดาห์ล่าสุดจะเพิ่มขึ้นก็ตาม

ความแตกต่างดังกล่าวเกิดจากการวัดคนละช่วงเวลา โดยตัวเลขเที่ยวบินเป็นการเปรียบเทียบรายปี ส่วนจำนวนนักท่องเที่ยวเป็นการเปรียบเทียบรายสัปดาห์ จึงยังไม่อาจสรุปได้ว่าตลาดรัสเซียจะขยายตัวต่อเนื่องตลอดทั้งฤดูกาล

สำหรับผู้ประกอบการเชียงราย ข้อมูลที่ควรติดตามต่อจากนี้คือจำนวนเที่ยวบินจริง อัตราการเข้าพัก และระยะเวลาพำนักของนักท่องเที่ยวต่างชาติในภาคเหนือ ซึ่งจะช่วยบอกได้ชัดเจนกว่าว่ากระแสเดินทางดังกล่าวจะเปลี่ยนเป็นรายได้ในพื้นที่ได้มากน้อยเพียงใด

ต่างชาติเที่ยวไทย 23.94 ล้านคน เชียงรายจะแบ่งรายได้จากตลาดนี้ได้เท่าไร

ตลอดช่วงวันที่ 1 มกราคม ถึง 10 ตุลาคม 2569 ประเทศไทยมีนักท่องเที่ยวต่างชาติสะสม 23,941,270 คน ลดลง 4.04% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน สร้างรายได้จากการท่องเที่ยวประมาณ 1.165 ล้านล้านบาท ลดลง 2.47%

จีนยังครองอันดับหนึ่งด้วยนักท่องเที่ยวสะสม 4,078,133 คน ตามด้วยมาเลเซีย 3,039,825 คน และอินเดีย 1,794,723 คน

รัสเซียอยู่ในอันดับ 4 ด้วยจำนวน 1,306,968 คน ขณะที่สหรัฐอเมริกาอยู่ที่ 778,853 คน สหราชอาณาจักร 750,488 คน และเยอรมนี 659,049 คน

เมื่อนับเฉพาะรัสเซีย สหราชอาณาจักร และเยอรมนี จะมีนักท่องเที่ยวสะสมรวมกว่า 2.71 ล้านคน ส่วนหนึ่งของตลาดเหล่านี้อาจสนใจเดินทางท่องเที่ยวธรรมชาติและวัฒนธรรมในภาคเหนือ หากมีเส้นทางและบริการที่ตรงกับความต้องการ

อย่างไรก็ดี ตัวเลข 2.71 ล้านคนเป็นจำนวนนักท่องเที่ยวที่เดินทางเข้าประเทศไทย ไม่ใช่จำนวนผู้ที่จะเดินทางมาเชียงราย และยังไม่มีหลักฐานว่าสัดส่วนเท่าใดต้องการท่องเที่ยวในรูปแบบพักระยะยาว

โอกาสของเชียงรายจึงต้องเริ่มจากการทำตลาดอย่างมีเป้าหมาย โดยเลือกกลุ่มนักเดินทางที่สนใจธรรมชาติ วัฒนธรรมท้องถิ่น อาหาร กาแฟ และการพักผ่อนในเมืองที่มีความหนาแน่นของนักท่องเที่ยวน้อยกว่าเมืองหลัก

ดอยช้าง–ดอยแม่สลอง สองพื้นที่ที่ต่อยอดการท่องเที่ยวกาแฟและชาได้

หากนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้าประเทศผ่านกรุงเทพฯ แล้วเลือกมาต่อที่เชียงราย เส้นทางขึ้นดอยอาจเป็นหนึ่งในทางเลือกที่ผู้ประกอบการท้องถิ่นนำมาพัฒนาเป็นแพ็กเกจท่องเที่ยวได้

ดอยช้าง อำเภอแม่สรวย มีชื่อเสียงด้านกาแฟอาราบิกาและภูมิประเทศภูเขาสูง สามารถเชื่อมกิจกรรมเยี่ยมชมสวนกาแฟ เรียนรู้กระบวนการแปรรูปเมล็ดกาแฟ และชิมกาแฟจากแหล่งปลูกเข้ากับการพักในที่พักท้องถิ่นได้

สิ่งที่ชุมชนขายได้จึงมีทั้งบริการที่พัก อาหาร กาแฟ ผลิตภัณฑ์แปรรูป และกิจกรรมเรียนรู้การทำเกษตรบนพื้นที่สูง

ส่วนดอยแม่สลอง อำเภอแม่ฟ้าหลวง มีจุดเด่นด้านไร่ชา วัฒนธรรมชุมชน อาหาร และภูมิทัศน์ที่แตกต่างจากเมืองใหญ่ การนำเสนอเส้นทางท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมควบคู่กับการเรียนรู้เรื่องชา อาจช่วยเพิ่มระยะเวลาในการพำนักและค่าใช้จ่ายภายในพื้นที่

ผู้ประกอบการสามารถร่วมกันออกแบบโปรแกรมพัก 2–3 คืน เชื่อมที่พัก ร้านอาหาร ร้านกาแฟ และกิจกรรมชุมชน โดยกำหนดราคาที่ชัดเจน พร้อมข้อมูลภาษาอังกฤษและระบบจองที่นักท่องเที่ยวต่างชาติใช้งานสะดวก

อย่างไรก็ตาม การพัฒนาแพ็กเกจต้องคำนึงถึงความปลอดภัยของเส้นทางภูเขา มาตรฐานที่พัก การเดินทางช่วงอากาศหนาว และความพร้อมของชุมชน ไม่ควรเร่งเพิ่มจำนวนนักท่องเที่ยวจนกระทบทรัพยากรธรรมชาติและวิถีชีวิตของคนในพื้นที่

เชียงแสนมีต้นทุนพร้อม ชูบ้านท่าขันทองรับนักเดินทางที่ต้องการสัมผัสชีวิตจริง

อีกพื้นที่ที่มีโอกาสขยายตลาดนักท่องเที่ยวต่างชาติคืออำเภอเชียงแสน โดยเฉพาะการท่องเที่ยวริมแม่น้ำโขงและโฮมสเตย์ชุมชน

บ้านท่าขันทอง ตำบลบ้านแซว เป็นชุมชนท่องเที่ยวที่มีเอกลักษณ์จากการผสมผสานวัฒนธรรมอีสานกับล้านนา และได้รับการส่งเสริมจากหน่วยงานด้านการท่องเที่ยวมาอย่างต่อเนื่อง

กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาเคยรายงานกิจกรรมของชุมชนแห่งนี้เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2563 ทั้งการปั่นจักรยานชมชุมชน ล่องเรือชมวิถีชีวิตสองฝั่งแม่น้ำโขง เรียนรู้การเกษตรอินทรีย์ และสัมผัสอาหารพื้นบ้าน

ขณะที่องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน หรือ อพท. ได้ร่วมพัฒนากิจกรรมท่องเที่ยวเพื่อตอบโจทย์ตลาดมูลค่าสูง ทั้งกลุ่มท่องเที่ยวเชิงสุขภาพและนักท่องเที่ยวสูงวัย

ต้นทุนดังกล่าวเอื้อต่อการทำตลาดนักเดินทางที่สนใจการท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์ หรือ Meaningful Travel ซึ่งให้ความสำคัญกับการเรียนรู้วิถีชีวิตท้องถิ่นและการมีปฏิสัมพันธ์กับชุมชน

ตัวอย่างการจัดโปรแกรมท่องเที่ยวอาจเริ่มจากการเดินชมชุมชน รับประทานอาหารพื้นบ้าน ล่องเรือชมแม่น้ำโขงในช่วงเวลาที่สภาพอากาศเอื้ออำนวย และพักค้างคืนกับโฮมสเตย์ที่ผ่านมาตรฐาน

หากนักท่องเที่ยวใช้บริการครบทั้งกิจกรรม ที่พัก อาหาร และสินค้าท้องถิ่น รายได้จะมีโอกาสกระจายไปยังคนหลายกลุ่ม ตั้งแต่เจ้าของบ้านพัก ผู้ให้บริการเรือ แม่ครัว ไปจนถึงเกษตรกรและกลุ่มผลิตสินค้าชุมชน

การจัดสรรรายได้อย่างเป็นธรรมและการกำหนดความสามารถในการรองรับนักท่องเที่ยวจึงควรอยู่ในแผนตั้งแต่ต้น เพื่อให้ผลประโยชน์ตกถึงครัวเรือนที่ร่วมดำเนินงานจริง

เชื่อมกรุงเทพฯ–เชียงใหม่–เชียงราย แก้โจทย์ไม่มีเที่ยวบินตรงจากยุโรป

ปัญหาที่เชียงรายต้องเผชิญคือ นักท่องเที่ยวต่างชาติจำนวนมากเดินทางเข้าประเทศผ่านสนามบินหลัก และอาจไม่รู้จักเส้นทางหรือวิธีเดินทางต่อมายังจังหวัดเชียงราย

ผู้ประกอบการโรงแรมและบริษัทนำเที่ยวในพื้นที่จึงมีโอกาสพัฒนาโปรแกรมที่เริ่มต้นจากกรุงเทพฯ หรือเชียงใหม่ แล้วเชื่อมต่อเข้าสู่เชียงรายด้วยเที่ยวบินภายในประเทศหรือรถยนต์ตามเส้นทางที่เหมาะสม

ตัวอย่างเช่น การจัดโปรแกรมท่องเที่ยวเชียงใหม่–เชียงราย 5–7 วัน โดยแบ่งช่วงพักระหว่างเมืองเชียงราย ดอยช้าง ดอยแม่สลอง และเชียงแสน เพื่อให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสธรรมชาติ อาหาร และวัฒนธรรมหลายรูปแบบ

สำหรับผู้ประกอบการรายเล็ก การรวมกลุ่มเสนอแพ็กเกจร่วมกันอาจช่วยลดต้นทุนการทำตลาด เมื่อที่พัก ร้านอาหาร ร้านกาแฟ และผู้ให้บริการรถรับส่งสามารถขายบริการเป็นโปรแกรมเดียวกันได้

แนวทางนี้ยังเปิดโอกาสให้ชุมชนรับรายได้จากนักท่องเที่ยวที่ไม่ได้เดินทางมาด้วยเที่ยวบินระหว่างประเทศตรงเข้าสู่จังหวัด โดยไม่จำเป็นต้องรอการเปิดเส้นทางบินใหม่เพียงอย่างเดียว

สิ่งที่ต้องดำเนินการควบคู่กันคือการเปิดเผยข้อมูลราคาที่พัก ค่าเดินทาง และรายละเอียดกิจกรรมให้ชัดเจน รวมถึงช่องทางชำระเงินและการยกเลิกการจองที่นักเดินทางต่างชาติเข้าใจง่าย

นักท่องเที่ยวคุณภาพไม่ได้วัดจากสัญชาติ แต่วัดจากการใช้จ่ายและผลประโยชน์ที่ถึงชุมชน

แม้ตลาดยุโรปและรัสเซียจะเป็นกลุ่มที่น่าจับตา แต่การกำหนดเป้าหมายนักท่องเที่ยวที่มีกำลังซื้อสูงจำเป็นต้องพิจารณาพฤติกรรมการใช้จ่ายจริง ไม่ใช่ตัดสินจากสัญชาติหรือจำนวนผู้เดินทางเพียงอย่างเดียว

นักท่องเที่ยวที่พักหลายคืนอาจใช้บริการร้านอาหาร ร้านกาแฟ และกิจกรรมชุมชนมากกว่านักท่องเที่ยวที่เดินทางผ่านเพียงวันเดียว แต่รายได้ที่เกิดขึ้นขึ้นอยู่กับงบประมาณต่อทริป ลักษณะกิจกรรม และรูปแบบที่พักที่เลือกใช้ด้วย

สำหรับเชียงราย การเพิ่มระยะเวลาพำนักจากหนึ่งคืนเป็นสองหรือสามคืน อาจเป็นแนวทางที่ผู้ประกอบการนำไปทดลองทำตลาดได้ โดยต้องติดตามว่ารายได้สุทธิเพิ่มขึ้นจริงหรือไม่หลังหักต้นทุนการดำเนินงาน

ขณะเดียวกัน การท่องเที่ยวภายในประเทศยังเป็นตลาดที่ไม่ควรมองข้าม เพราะช่วงวันที่ 1 มกราคม ถึง 10 ตุลาคม 2569 มีการเดินทางของนักท่องเที่ยวไทยรวม 157.80 ล้านคน-ครั้ง เพิ่มขึ้น 2.38% และสร้างรายได้ 925,782 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 3.09%

การออกแบบโปรแกรมให้รองรับทั้งนักท่องเที่ยวไทยและต่างชาติจึงช่วยให้ผู้ประกอบการลดการพึ่งพาตลาดใดตลาดหนึ่ง โดยเฉพาะช่วงที่อุปสงค์จากต่างประเทศผันผวน

ฤดูหนาวเชียงรายต้องแข่งด้วยประสบการณ์ ไม่ใช่ลดราคาห้องพักอย่างเดียว

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยประเมินว่า แนวโน้มเที่ยวบินเข้าไทยช่วงปลายปี 2569 ยังเป็นบวก แต่การแข่งขันกับประเทศเพื่อนบ้านจะเข้มข้นขึ้น โดยเฉพาะเวียดนาม มาเลเซีย และจีน ซึ่งมีอัตราการเพิ่มขึ้นของเที่ยวบินสูงกว่าไทย

ความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์ ราคาน้ำมันเครื่องบิน และภัยธรรมชาติ ยังอาจทำให้สายการบินปรับแผนการบินได้ตลอดเวลา

สำหรับเชียงราย การเตรียมรับฤดูหนาวจึงควรเดินหน้าไปพร้อมกันทั้งด้านการตลาดและคุณภาพบริการ ผู้ประกอบการที่พักควรพัฒนาระบบจองที่สะดวก ร้านอาหารและคาเฟ่ควรมีเมนูที่สื่อสารกับนักท่องเที่ยวต่างชาติได้ ขณะที่ชุมชนท่องเที่ยวควรกำหนดรูปแบบกิจกรรมและราคาที่ตรวจสอบได้

การเชื่อมโยงข้อมูลระหว่าง ททท. สำนักงานเชียงราย องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สมาคมธุรกิจท่องเที่ยว ผู้ประกอบการที่พัก และชุมชน จะช่วยให้การทำตลาดมีทิศทางตรงกับพฤติกรรมนักเดินทางมากขึ้น

โจทย์สำคัญของเชียงรายในฤดูหนาวปีนี้จึงอยู่ที่การเปลี่ยนนักท่องเที่ยวซึ่งเดินทางเข้าประเทศไทยผ่านเมืองหลัก ให้ตัดสินใจเดินทางต่อมายังเชียงราย และใช้เวลากับแหล่งท่องเที่ยวท้องถิ่นมากขึ้น

สำหรับเจ้าของโฮมสเตย์ที่เชียงแสน เกษตรกรปลูกกาแฟบนดอยช้าง ผู้ผลิตชาบนดอยแม่สลอง และร้านค้าทั่วจังหวัด ช่วงปลายปีนี้อาจเปิดโอกาสให้เข้าถึงลูกค้าต่างชาติกลุ่มใหม่ได้มากขึ้น แต่รายได้จะเกิดขึ้นจริงต่อเมื่อเส้นทางเดินทางสะดวก สินค้าและบริการตอบโจทย์ และนักท่องเที่ยวสามารถจองกิจกรรมได้ตั้งแต่ก่อนเดินทาง

เที่ยวบินจากยุโรปที่เพิ่มขึ้น 28.6% เป็นสัญญาณบวกสำหรับประเทศไทย ส่วนเชียงรายจะได้รับเม็ดเงินจากการเติบโตครั้งนี้มากเพียงใด คงต้องติดตามจากยอดจองห้องพัก รายได้ของร้านค้า และจำนวนคืนที่นักท่องเที่ยวเลือกพักอยู่ในจังหวัดตลอดฤดูหนาวที่จะถึงนี้

เครดิตภาพและข้อมูลจาก :